પતિતૈઃ સ હિ વિજ્ઞેયશ્ચાણ્ડાલસદૃશોઽધમઃ
પતિત મનુષ્યને સૌથી નીચો, ચંડાળ જેવો સમજવો જોઈએ.
દૂરાત્તે પરિહર્ત્તવ્યાઃ શ્વભિસ્તુલ્યા ઇવાધ્વરે
એવા લોકોને દૂરથી જ ટાળવા જોઈએ, જેમ યજ્ઞમાં શ્વાનને દૂર રાખવામાં આવે છે.
અસમ્ભાષ્યાઃ પ્રતિગ્રાહ્યા શૂદ્રાસ્તે પાપકર્મણઃ
પાપકર્મમાં લાગેલા શૂદ્રો સાથે વાત પણ ન કરવી અને તેમનો સ્વીકાર પણ ન કરવો.
ભૂમેર્મલં સમશ્નન્તિ જાયન્તે વિડ્ભુજશ્ચિરમ્ 112.
એ લોકો ધરતીનું અશુદ્ધ ખોરાક ખાય છે અને લાંબા સમય સુધી વિદભુજ તરીકે જન્મે છે.
ઉપજીવન્તિ યે શૂદ્રાસ્તેષાં ગતિમતઃ શૃણુ
આવી રીતે જીવિકા ચલાવનારા શૂદ્રોની સ્થિતિ વિશે હવે સાંભળો.
રૌરવે તુ મહારૌદ્રે વર્ષકોટિશતં ધરે
રૌરવ નામના ભયાનક નરકમાં, એ લોકો કરોડો વર્ષ સુધી રહે છે.
શુનો યોન્યા વિમુક્તાસ્તુ વિષ્ઠાભુક્કૃમયસ્તતઃ
શ્વાનની યોનિમાંથી મુક્ત થયા પછી, એ લોકો વિષ્ઠા ખાવા વાળા કીટ બની જાય છે.
ભૂયોભૂયો જાયમાનસ્તથોત્તારં ન વિન્દતિ
વારંવાર જન્મ લે છે, પણ મુક્તિ તેમને મળતી નથી.
તતઃ પ્રભૃત્યમેધ્યાન્તઃ પિતરસ્તસ્ય શેરતે
પછીથી તેમના પિતૃઓ પણ અશુદ્ધ જગ્યાએ જ રહે છે.
સ નિત્યં વર્જનીયો હિ દૂરાત્તુ બ્રાહ્મણૈર્ધરે
એવો મનુષ્ય હંમેશા બ્રાહ્મણો દ્વારા દૂરથી જ ટાળવો જોઈએ.
પ્રાજાપત્યં ચરેત્કૃચ્છ્રં તેન શુષ્યતિ સ દ્વિજઃ
બ્રાહ્મણે પ્રજાપત્ય પ્રાયશ્ચિત્ત કરવું જોઈએ; એથી તે શુદ્ધ થાય છે.
કિમન્યૈર્બહુભિર્દાનૈઃ કોટિસંખ્યાનવિસ્તરૈઃ
કેટલાય દાન—even જો કરોડો હોય—એમાં શું ફાયદો છે?
આસન્નપ્રસવાં ધેનું દાનાર્થં પ્રતિપાલયેત
દાન માટે, જે ગાય પ્રસવ માટે તૈયાર હોય, તેની રાહ જોવી જોઈએ.
જાયમાનસ્ય વત્સસ્ય મુખં યોન્યાં પ્રદૃશ્યતે 112.
જ્યારે વાછરડું જન્મવાનું હોય, ત્યારે તેનું મુખ ગર્ભદ્વારે દેખાય છે.
ધેન્વા યાવન્તિ રોમાણિ સવત્સાયા વસુન્ધરે
ધરતી માતા, જેટલા વાળ એક વાછરિયાવાળી ગાયના શરીરે હોય છે,
વસન્તિ બ્રહ્મલોકે વૈ યે નિત્યં કપિલાપ્રદાઃ
જે લોકો હંમેશા કપિલા ગાય દાન કરે છે, તેઓ બ્રહ્માના લોકમાં સદાય વસે છે.
બ્રાહ્મણસ્ય કરે દત્ત્વા સુવર્ણં રૌપ્યમેવ ચ
કોઈ બ્રાહ્મણના હાથમાં સોનું કે ચાંદી મૂકી,
ઉદકં ચ કરે દત્ત્વા વાચયેચ્છુદ્ધયા ગિરા
અને તેના હાથમાં પાણી રેડી, શુદ્ધ વાણીથી પાઠ કરવો જોઈએ.
રત્નપૂર્ણા ભવેદ્દત્તા પૃથિવી નાત્ર સંશયઃ
આ રીતે આપેલી ધરતી રત્નોથી ભરપૂર થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
નન્દિતો યાતિ પિતૃભિર્વિષ્ણ્વાખ્યં પરમં પદમ્
પિતૃઓ પ્રસન્ન થઈ, એ મનુષ્યને વિષ્ણુ નામના પરમ સ્થાનની પ્રાપ્તિ થાય છે.
મહાપાતકયુક્તોઽપિ વંચકો બ્રહ્મદૂષકઃ
મોટા પાપોથી ભરેલો, છેતરપિંડી કરનાર કે બ્રાહ્મણને દુઃખ આપનાર—even એવો માણસ,
મહાપાતકયુક્તોઽપિ ગવાં દાનેન શુધ્યતિ
મોટા પાપોથી ભરેલો હોય તો પણ, ગાય દાનથી શુદ્ધ થઈ જાય છે.
તદ્દિનં પાયસાહારં પયસા વાપિ વા ભવેત્
એ દિવસે, તેનો ભોજન પાયસ કે દૂધ જ હોવો જોઈએ.
તસ્યાપ્યર્દ્ધશતેનાથ પંચાશચ્ચ તતોઽર્દ્ધકમ્ 112.
એના માટે પચાસનું અડધું, અને પછી એનું પણ અડધું.
ઇમાં ગૃહ્ણોભયમુખીમુભયત્ર શમોઽસ્તુ વૈ
આ બંને તરફથી સ્વીકારી, બંને તરફ શાંતિ રહે એવી પ્રાર્થના.
પ્રતિગૃહ્ણામિ ત્વાં ધેનો કુટુમ્બાર્થે વિશેષતઃ
હું તને, હે ગાય, ખાસ કરીને મારા કુટુંબના હિત માટે સ્વીકારું છું.
મે નિત્યં સ્વસ્તિ ભવતુ રુદ્રાઙ્ગેતિ નમોનમઃ
મારે હંમેશા કલ્યાણ રહે—હે રુદ્રાંગ, repeatedly નમન!
ક ઇદં કસ્મા અદાદિતિ જપિત્વા વૈ વસુન્ધરે
'આ કોણે આપ્યું? કોના માટે આપ્યું?'—આ રીતે જપ કર્યા પછી, હે ધરતી માતા,
એવં પ્રસૂયમાનાં યો ગાં દદાતિ વસુન્ધરે
જે માણસ ગાયને એમ જ, જન્મતી વખતે આપે છે, હે ધરતી,
વદન્તિ તાં ચન્દ્રસમાનવક્ત્રાં પ્રતપ્તજામ્બૂનદતુલ્યવર્ણામ્
તે ગાયને ચાંદની જેવું મુખ અને તપેલા સોનાની જેમ રંગ ધરાવતી કહેવામાં આવે છે.