વરાહપુરાણમ્

તપસસ્તપ એવાગ્ર્યં વ્રતાનાં વ્રતમુત્તમમ્

તપમાં સર્વોપરી અને વ્રતોમાં શ્રેષ્ઠ એ જ છે.

પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ ગુહ્યાન્યાયતનાનિ ચ

પૃથ્વી પર જેટલા તીર્થો અને ગુપ્ત પવિત્ર સ્થાન છે—

હોતવ્યાન્યગ્નિહોત્રાણિ સાયં પ્રાતર્દ્વિજાતિભિઃ 112.

અને દ્વિજોએ સાંજે અને સવારે જે અગ્નિહોત્ર કરવું પડે છે—

જુહ્વતે હ્યગ્નિહોત્રાણિ મન્ત્રૈશ્ચ વિવિધૈઃ સદા

દ્વિજજનો હંમેશા વિવિધ મંત્રોથી અગ્નિહોત્ર અર્પણ કરે છે.

તે યાન્ત્યાદિત્યવર્ણૈશ્ચ વિમાનૈર્દ્વિજસત્તમાઃ

એ શ્રેષ્ઠ દ્વિજજનો સૂર્ય જેવી તેજસ્વી વિમાનોમાં ચઢીને જાય છે.

કપિલા યા પિઙ્ગલાક્ષી સૂર્યસૌખ્યપ્રદાયિની

કપિલા ગાય, જેના આંખો લાલચટ્ટા છે, એ સૂર્ય જેવી ખુશી આપે છે.

પૂર્વોક્તા યાસ્તુ કપિલાઃ સર્વલક્ષણલક્ષિતાઃ

પહેલાં જે કપિલા ગાયોનું વર્ણન થયું છે, અને જે સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે,

સંગમેષુ પ્રશસ્તાશ્ચ સર્વપાપવિનાશનાઃ

એવી ગાયો તીર્થસ્થળે બહુ વખાણાયેલી છે અને બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

તથાગ્નાયી તથા દેવી સુવર્ણાખ્યા પ્રવર્તતે

એ જ રીતે અગ્નિથી ઉત્પન્ન અને સુવર્ણા નામની દેવીનું પણ વર્ણન થાય છે.

પતિતૈઃ સ હિ વિજ્ઞેયશ્ચાણ્ડાલસદૃશોઽધમઃ

પતિત મનુષ્યને સૌથી નીચો, ચંડાળ જેવો સમજવો જોઈએ.

દૂરાત્તે પરિહર્ત્તવ્યાઃ શ્વભિસ્તુલ્યા ઇવાધ્વરે

એવા લોકોને દૂરથી જ ટાળવા જોઈએ, જેમ યજ્ઞમાં શ્વાનને દૂર રાખવામાં આવે છે.

અસમ્ભાષ્યાઃ પ્રતિગ્રાહ્યા શૂદ્રાસ્તે પાપકર્મણઃ

પાપકર્મમાં લાગેલા શૂદ્રો સાથે વાત પણ ન કરવી અને તેમનો સ્વીકાર પણ ન કરવો.

ભૂમેર્મલં સમશ્નન્તિ જાયન્તે વિડ્ભુજશ્ચિરમ્ 112.

એ લોકો ધરતીનું અશુદ્ધ ખોરાક ખાય છે અને લાંબા સમય સુધી વિદભુજ તરીકે જન્મે છે.

ઉપજીવન્તિ યે શૂદ્રાસ્તેષાં ગતિમતઃ શૃણુ

આવી રીતે જીવિકા ચલાવનારા શૂદ્રોની સ્થિતિ વિશે હવે સાંભળો.

રૌરવે તુ મહારૌદ્રે વર્ષકોટિશતં ધરે

રૌરવ નામના ભયાનક નરકમાં, એ લોકો કરોડો વર્ષ સુધી રહે છે.

શુનો યોન્યા વિમુક્તાસ્તુ વિષ્ઠાભુક્કૃમયસ્તતઃ

શ્વાનની યોનિમાંથી મુક્ત થયા પછી, એ લોકો વિષ્ઠા ખાવા વાળા કીટ બની જાય છે.

ભૂયોભૂયો જાયમાનસ્તથોત્તારં ન વિન્દતિ

વારંવાર જન્મ લે છે, પણ મુક્તિ તેમને મળતી નથી.

તતઃ પ્રભૃત્યમેધ્યાન્તઃ પિતરસ્તસ્ય શેરતે

પછીથી તેમના પિતૃઓ પણ અશુદ્ધ જગ્યાએ જ રહે છે.

સ નિત્યં વર્જનીયો હિ દૂરાત્તુ બ્રાહ્મણૈર્ધરે

એવો મનુષ્ય હંમેશા બ્રાહ્મણો દ્વારા દૂરથી જ ટાળવો જોઈએ.

પ્રાજાપત્યં ચરેત્કૃચ્છ્રં તેન શુષ્યતિ સ દ્વિજઃ

બ્રાહ્મણે પ્રજાપત્ય પ્રાયશ્ચિત્ત કરવું જોઈએ; એથી તે શુદ્ધ થાય છે.

કિમન્યૈર્બહુભિર્દાનૈઃ કોટિસંખ્યાનવિસ્તરૈઃ

કેટલાય દાન—even જો કરોડો હોય—એમાં શું ફાયદો છે?

આસન્નપ્રસવાં ધેનું દાનાર્થં પ્રતિપાલયેત

દાન માટે, જે ગાય પ્રસવ માટે તૈયાર હોય, તેની રાહ જોવી જોઈએ.

જાયમાનસ્ય વત્સસ્ય મુખં યોન્યાં પ્રદૃશ્યતે 112.

જ્યારે વાછરડું જન્મવાનું હોય, ત્યારે તેનું મુખ ગર્ભદ્વારે દેખાય છે.

ધેન્વા યાવન્તિ રોમાણિ સવત્સાયા વસુન્ધરે

ધરતી માતા, જેટલા વાળ એક વાછરિયાવાળી ગાયના શરીરે હોય છે,

વસન્તિ બ્રહ્મલોકે વૈ યે નિત્યં કપિલાપ્રદાઃ

જે લોકો હંમેશા કપિલા ગાય દાન કરે છે, તેઓ બ્રહ્માના લોકમાં સદાય વસે છે.

બ્રાહ્મણસ્ય કરે દત્ત્વા સુવર્ણં રૌપ્યમેવ ચ

કોઈ બ્રાહ્મણના હાથમાં સોનું કે ચાંદી મૂકી,

ઉદકં ચ કરે દત્ત્વા વાચયેચ્છુદ્ધયા ગિરા

અને તેના હાથમાં પાણી રેડી, શુદ્ધ વાણીથી પાઠ કરવો જોઈએ.

રત્નપૂર્ણા ભવેદ્દત્તા પૃથિવી નાત્ર સંશયઃ

આ રીતે આપેલી ધરતી રત્નોથી ભરપૂર થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

નન્દિતો યાતિ પિતૃભિર્વિષ્ણ્વાખ્યં પરમં પદમ્

પિતૃઓ પ્રસન્ન થઈ, એ મનુષ્યને વિષ્ણુ નામના પરમ સ્થાનની પ્રાપ્તિ થાય છે.