વરાહપુરાણમ્

સર્વલક્ષણસંયુક્તા સર્વાલંકૃતસુન્દરી

તેમાં બધા શુભ લક્ષણો છે, અને તે સર્વે રીતે શોભાયમાન અને સુંદર છે.

ભુક્તિમુક્તિપ્રદા તેષાં વિષ્ણુમાર્ગપ્રદાયિની

આ બધામાંથી એ ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે અને વિષ્ણુના માર્ગ પર લઈ જાય છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને કપિલાદાનમાહાત્મ્યં નામ એકાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણમાં, શ્વેત અને વિનયશીલ ઘોડાની વાર્તામાં, કપિલા દાનના મહિમા નામે એકસો અગિયારમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથોભયતોમુખીગોદાનહેમકુમ્ભદાનપુરાણપ્રશંસાઃ અતઃ પરં મહારાજ શૃણૂભયમુખીં તતઃ

હવે બંને તરફથી મુખવાળી ગાયનું દાન, સોનાના કુંભનું દાન અને પુરાણોની મહિમાની વાત આવે છે. તેથી, રાજન, હવે બંનેમુખી ગાય વિશે વધુ સાંભળો.

તદહં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ તવ પુણ્યફલં મહત્ યા ત્વયા કપિલા પ્રોક્તા પૂર્વમુત્પાદિતા પ્રભો

હવે હું તને એ મહાન પુણ્યફળ કહું છું, જે તું પહેલા કપિલા ગાય વિષે કહ્યું હતું અને જે પહેલાં ઉત્પન્ન થઈ હતી, હે પ્રભુ.

હોમધેનુઃ સદા પુણ્યા સા જ્ઞેયા કતિલક્ષણા

એ હંમેશા યજ્ઞ માટેની ગાય છે, સદા પવિત્ર અને કપિલા લક્ષણોથી યુક્ત છે.

પ્રસૂયમાના દાનેન કિં પુણ્યં સ્યાચ્ચ માધવ

જ્યારે એ ગાય સંતાન આપે છે ત્યારે એનું દાન આપવાથી કેવું પુણ્ય મળે છે, હે માધવ?

શ્રીવરાહ ઉવાચ યચ્છ્રુત્વા સર્વપાપેભ્યો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

શ્રીવરાહ કહે છે: આ સાંભળવાથી સર્વ પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

કપિલા હ્યગ્નિહોત્રાર્થે યજ્ઞાર્થે ચ વરાનને

કપિલા ગાય તો અગ્નિહોત્ર અને યજ્ઞ માટે જ હોય છે, હે સુન્દરી.

પવિત્રાણાં પવિત્રં ચ મઙ્ગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્

પવિત્રમાં સૌથી પવિત્ર અને શુભમાં સૌથી શુભ એ જ છે.

તપસસ્તપ એવાગ્ર્યં વ્રતાનાં વ્રતમુત્તમમ્

તપમાં સર્વોપરી અને વ્રતોમાં શ્રેષ્ઠ એ જ છે.

પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ ગુહ્યાન્યાયતનાનિ ચ

પૃથ્વી પર જેટલા તીર્થો અને ગુપ્ત પવિત્ર સ્થાન છે—

હોતવ્યાન્યગ્નિહોત્રાણિ સાયં પ્રાતર્દ્વિજાતિભિઃ 112.

અને દ્વિજોએ સાંજે અને સવારે જે અગ્નિહોત્ર કરવું પડે છે—

જુહ્વતે હ્યગ્નિહોત્રાણિ મન્ત્રૈશ્ચ વિવિધૈઃ સદા

દ્વિજજનો હંમેશા વિવિધ મંત્રોથી અગ્નિહોત્ર અર્પણ કરે છે.

તે યાન્ત્યાદિત્યવર્ણૈશ્ચ વિમાનૈર્દ્વિજસત્તમાઃ

એ શ્રેષ્ઠ દ્વિજજનો સૂર્ય જેવી તેજસ્વી વિમાનોમાં ચઢીને જાય છે.

કપિલા યા પિઙ્ગલાક્ષી સૂર્યસૌખ્યપ્રદાયિની

કપિલા ગાય, જેના આંખો લાલચટ્ટા છે, એ સૂર્ય જેવી ખુશી આપે છે.

પૂર્વોક્તા યાસ્તુ કપિલાઃ સર્વલક્ષણલક્ષિતાઃ

પહેલાં જે કપિલા ગાયોનું વર્ણન થયું છે, અને જે સર્વે શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે,

સંગમેષુ પ્રશસ્તાશ્ચ સર્વપાપવિનાશનાઃ

એવી ગાયો તીર્થસ્થળે બહુ વખાણાયેલી છે અને બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

તથાગ્નાયી તથા દેવી સુવર્ણાખ્યા પ્રવર્તતે

એ જ રીતે અગ્નિથી ઉત્પન્ન અને સુવર્ણા નામની દેવીનું પણ વર્ણન થાય છે.

પતિતૈઃ સ હિ વિજ્ઞેયશ્ચાણ્ડાલસદૃશોઽધમઃ

પતિત મનુષ્યને સૌથી નીચો, ચંડાળ જેવો સમજવો જોઈએ.

દૂરાત્તે પરિહર્ત્તવ્યાઃ શ્વભિસ્તુલ્યા ઇવાધ્વરે

એવા લોકોને દૂરથી જ ટાળવા જોઈએ, જેમ યજ્ઞમાં શ્વાનને દૂર રાખવામાં આવે છે.

અસમ્ભાષ્યાઃ પ્રતિગ્રાહ્યા શૂદ્રાસ્તે પાપકર્મણઃ

પાપકર્મમાં લાગેલા શૂદ્રો સાથે વાત પણ ન કરવી અને તેમનો સ્વીકાર પણ ન કરવો.

ભૂમેર્મલં સમશ્નન્તિ જાયન્તે વિડ્ભુજશ્ચિરમ્ 112.

એ લોકો ધરતીનું અશુદ્ધ ખોરાક ખાય છે અને લાંબા સમય સુધી વિદભુજ તરીકે જન્મે છે.

ઉપજીવન્તિ યે શૂદ્રાસ્તેષાં ગતિમતઃ શૃણુ

આવી રીતે જીવિકા ચલાવનારા શૂદ્રોની સ્થિતિ વિશે હવે સાંભળો.

રૌરવે તુ મહારૌદ્રે વર્ષકોટિશતં ધરે

રૌરવ નામના ભયાનક નરકમાં, એ લોકો કરોડો વર્ષ સુધી રહે છે.

શુનો યોન્યા વિમુક્તાસ્તુ વિષ્ઠાભુક્કૃમયસ્તતઃ

શ્વાનની યોનિમાંથી મુક્ત થયા પછી, એ લોકો વિષ્ઠા ખાવા વાળા કીટ બની જાય છે.

ભૂયોભૂયો જાયમાનસ્તથોત્તારં ન વિન્દતિ

વારંવાર જન્મ લે છે, પણ મુક્તિ તેમને મળતી નથી.

તતઃ પ્રભૃત્યમેધ્યાન્તઃ પિતરસ્તસ્ય શેરતે

પછીથી તેમના પિતૃઓ પણ અશુદ્ધ જગ્યાએ જ રહે છે.

સ નિત્યં વર્જનીયો હિ દૂરાત્તુ બ્રાહ્મણૈર્ધરે

એવો મનુષ્ય હંમેશા બ્રાહ્મણો દ્વારા દૂરથી જ ટાળવો જોઈએ.