વરાહપુરાણમ્

તતઃ સ્વર્ગાત્પરિભ્રષ્ટો જમ્બૂદ્વીપપતિર્ભવેત્

પછી, સ્વર્ગમાંથી પડીને, તે જંબુદ્વીપનો રાજા બને છે.

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા રુદ્રલોકે મહીયતે

બધા પાપોથી શુદ્ધ મનવાળો, તે રુદ્રલોકમાં સન્માન પામે છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને ધાન્યધેનુદાનમાહાત્મ્યં નામ દશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના શ્વેતવિનીતાશ્વ ઉપાખ્યાનમાં 'ધાન્ય અને ગાય દાનનું મહાત્મ્ય' નામે એકસો દસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ કપિલાધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્ અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કપિલાં ધેનુમુત્તમામ્

હવે કપિલા ગાય દાનના મહાત્મ્યની વાત છે. હવે હું શ્રેષ્ઠ કપિલા ગાય વિશે સમજાવું છું.

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન દદ્યાદ્ધેનું સવત્સકામ્

પહેલાં જણાવેલા વિધિ પ્રમાણે ગાય અને તેના વાછરડા સાથે દાન આપવું જોઈએ.

કપિલાયાઃ શિરો ગ્રીવા સર્વતીર્થાનિ ભામિનિ

સુંદરે, કપિલા ગાયનું માથું અને ગળું બધા તીર્થો સમાન છે.

પ્રાતરુત્થાય યો મર્ત્યઃ કપિલાગલમસ્તકાત્

જે મનુષ્ય સવારે ઉઠીને કપિલા ગાયનું માથું અને ગળું સ્પર્શે છે—

સ તેન પુણ્યતોયેન તત્ક્ષણાદ્દગ્ધકિલ્બિષઃ

તે પુણ્યમય સ્પર્શથી, એ ક્ષણે જ તેના પાપો દહન થાય છે.

કલ્યમુત્થાય યો મર્ત્યઃ કુર્યાત્તાસાં પ્રદક્ષિણમ્

જે મનુષ્ય વહેલી સવારે ઉઠીને ગાયની પરિક્રમા કરે છે—

પ્રદક્ષિણેન ચૈકેન શ્રદ્ધાયુક્તેન તત્ક્ષણાત્

શ્રદ્ધાપૂર્વક એક પરિક્રમા કરવાથી પણ, એ ક્ષણે જ—

કપિલાયાસ્તુ મૂત્રેણ સ્નાયાચ્ચૈવ શુચિવ્રતઃ। સ ગઙ્ગાદિષુ તીર્થેષુ સ્નાતો ભવતિ માનવઃ

શુદ્ધવ્રતી માણસ કપિલા ગાયના મૂત્રથી સ્નાન કરે તો, તે ગંગાદિ તીર્થોમાં સ્નાન કર્યાનું ફળ પામે છે.

તેન સ્નાનેન ચૈકેન ભાવયુક્તેન વૈ નરઃ

એવું ભક્તિપૂર્વક એક સ્નાન પણ મનુષ્યને—

ગોસહસ્રં ચ યો દદ્યાદેકાં વા કપિલાં નરઃ 111.

જે મનુષ્ય હજાર ગાયો કે એક કપિલા ગાય પણ દાન આપે—

ગવામસ્થિ તતોઽપ્યેતન્મૃતગન્ધેન દૂષયેત્

જો તે ગાયના હાડકાંમાંથી આવેલા મરણના વાસથી તેને અશુદ્ધ કરે—

ગવાં કણ્ડૂયનં શ્રેષ્ઠં તથા ચ પરિપાલનમ્

ગાયને ખંજવાળવું અને તેનું રક્ષણ કરવું એ સર્વોત્તમ સેવા છે.

તૃણાદિકાનિ યો દદ્યાત્ક્ષુધિતેન ગવાહ્નિકમ્

જે મનુષ્ય રોજ ભૂખી ગાયને ઘાસ વગેરે આપે છે—

વિમાનૈર્વિવિધૈર્દિવ્યૈઃ કન્યાભિરભિતોઽર્પિતૈઃ

વિવિધ દિવ્ય વિમાનોમાં, આસપાસ સુંદર કન્યાઓથી ઘેરાયેલો—

સુવર્ણકપિલા પૂર્વં દ્વિતીયા ગૌરપિઙ્ગલા

સૌથી પહેલા સુવર્ણ રંગની કપિલા ગાય છે, બીજું સ્થાન ગૌર અને પીળા રંગની ગાયને મળે છે.

પંચમી બહુવર્ણા સ્યાત્ષષ્ઠી ચ શ્વેતપિઙ્ગલા

પાંચમી ગાય અનેક રંગોની છે અને છઠ્ઠી સફેદ અને પીળા રંગની છે.

નવમી પાટલા જ્ઞેયા દશમી પુચ્છપિંગલા

નવમી ગાય લાલચટ્ટી છે અને દસમીના પૂંછડામાં પીળાશ છે.

સર્વલક્ષણસંયુક્તા સર્વાલંકૃતસુન્દરી

તેમાં બધા શુભ લક્ષણો છે, અને તે સર્વે રીતે શોભાયમાન અને સુંદર છે.

ભુક્તિમુક્તિપ્રદા તેષાં વિષ્ણુમાર્ગપ્રદાયિની

આ બધામાંથી એ ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે અને વિષ્ણુના માર્ગ પર લઈ જાય છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને કપિલાદાનમાહાત્મ્યં નામ એકાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણમાં, શ્વેત અને વિનયશીલ ઘોડાની વાર્તામાં, કપિલા દાનના મહિમા નામે એકસો અગિયારમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથોભયતોમુખીગોદાનહેમકુમ્ભદાનપુરાણપ્રશંસાઃ અતઃ પરં મહારાજ શૃણૂભયમુખીં તતઃ

હવે બંને તરફથી મુખવાળી ગાયનું દાન, સોનાના કુંભનું દાન અને પુરાણોની મહિમાની વાત આવે છે. તેથી, રાજન, હવે બંનેમુખી ગાય વિશે વધુ સાંભળો.

તદહં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ તવ પુણ્યફલં મહત્ યા ત્વયા કપિલા પ્રોક્તા પૂર્વમુત્પાદિતા પ્રભો

હવે હું તને એ મહાન પુણ્યફળ કહું છું, જે તું પહેલા કપિલા ગાય વિષે કહ્યું હતું અને જે પહેલાં ઉત્પન્ન થઈ હતી, હે પ્રભુ.

હોમધેનુઃ સદા પુણ્યા સા જ્ઞેયા કતિલક્ષણા

એ હંમેશા યજ્ઞ માટેની ગાય છે, સદા પવિત્ર અને કપિલા લક્ષણોથી યુક્ત છે.

પ્રસૂયમાના દાનેન કિં પુણ્યં સ્યાચ્ચ માધવ

જ્યારે એ ગાય સંતાન આપે છે ત્યારે એનું દાન આપવાથી કેવું પુણ્ય મળે છે, હે માધવ?

શ્રીવરાહ ઉવાચ યચ્છ્રુત્વા સર્વપાપેભ્યો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

શ્રીવરાહ કહે છે: આ સાંભળવાથી સર્વ પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

કપિલા હ્યગ્નિહોત્રાર્થે યજ્ઞાર્થે ચ વરાનને

કપિલા ગાય તો અગ્નિહોત્ર અને યજ્ઞ માટે જ હોય છે, હે સુન્દરી.