વરાહપુરાણમ્

પૂર્વવચ્ચાર્ચ્ચયિત્વા તાં કૃત્વા દીપાર્ચ્ચનાદિકમ્

પહેલાં જેવી પૂજા કરીને, દીવો અને અન્ય આરાધના કરવી.

ત્રિઃ પ્રદક્ષિણમાવૃત્ત્ય દંડવત્પ્રણમેચ્ચ તામ્

ત્રણ વખત પ્રદક્ષિણ કરીને, દંડવત્ નમસ્કાર કરવો.

મયા દત્તાં ચ ગૃહ્ણીષ્વ પ્રસીદ ત્વં દ્વિજોત્તમ

મારે આપેલું તું સ્વીકાર અને પ્રસન્ન થા, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ.

યા ચ લક્ષ્મીસ્તુ ગોવિન્દે સ્વાહા યા ચ વિભાવસૌ

જે લક્ષ્મી ગોવિંદમાં છે અને જે અગ્નિમાં છે,

ગાયત્રી બ્રહ્મણઃ પ્રોક્તા જ્યોત્સ્ના ચન્દ્રે રવેઃ પ્રભા

ગાયત્રી, જે બ્રહ્માનું તત્વ છે; ચંદ્રમાં જે ચાંદણી છે, અને સૂર્યમાં જે તેજ છે,

તસ્માત્સર્વમયી દેવી ધાન્યરૂપેણ સંસ્થિતા

એટલે સર્વરૂપા દેવી ધાન્યના સ્વરૂપે નિવાસ કરે છે.

દત્ત્વા પ્રદક્ષિણં કૃત્વા તં ક્ષમાપ્ય દ્વિજોત્તમમ્

દાન આપી, પ્રદક્ષિણ કરી અને દ્વિજ શ્રેષ્ઠની ક્ષમા માગવી.

તાવત્પુણ્યં સમધિકં વ્રીહિધેનોશ્ચ તત્ફલમ્

એટલું પુણ્ય, અને વધુ પણ, વાંસળી ગાય દાનથી પ્રાપ્ત થાય છે.

ઇહલોકે ચ સૌભાગ્યમાયુરારોગ્યવર્દ્ધનમ્

આ લોકમાં સુખ, આયુષ્ય અને આરોગ્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે.

સ્તૂયમાનોઽપ્સરોભિશ્ચ સ યાતિ શિવમન્દિરમ્ 110.

અપ્સરાઓ દ્વારા સ્તુતિ થતો, તે શિવના મંદિરે જાય છે.

તતઃ સ્વર્ગાત્પરિભ્રષ્ટો જમ્બૂદ્વીપપતિર્ભવેત્

પછી, સ્વર્ગમાંથી પડીને, તે જંબુદ્વીપનો રાજા બને છે.

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા રુદ્રલોકે મહીયતે

બધા પાપોથી શુદ્ધ મનવાળો, તે રુદ્રલોકમાં સન્માન પામે છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને ધાન્યધેનુદાનમાહાત્મ્યં નામ દશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના શ્વેતવિનીતાશ્વ ઉપાખ્યાનમાં 'ધાન્ય અને ગાય દાનનું મહાત્મ્ય' નામે એકસો દસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ કપિલાધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્ અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કપિલાં ધેનુમુત્તમામ્

હવે કપિલા ગાય દાનના મહાત્મ્યની વાત છે. હવે હું શ્રેષ્ઠ કપિલા ગાય વિશે સમજાવું છું.

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન દદ્યાદ્ધેનું સવત્સકામ્

પહેલાં જણાવેલા વિધિ પ્રમાણે ગાય અને તેના વાછરડા સાથે દાન આપવું જોઈએ.

કપિલાયાઃ શિરો ગ્રીવા સર્વતીર્થાનિ ભામિનિ

સુંદરે, કપિલા ગાયનું માથું અને ગળું બધા તીર્થો સમાન છે.

પ્રાતરુત્થાય યો મર્ત્યઃ કપિલાગલમસ્તકાત્

જે મનુષ્ય સવારે ઉઠીને કપિલા ગાયનું માથું અને ગળું સ્પર્શે છે—

સ તેન પુણ્યતોયેન તત્ક્ષણાદ્દગ્ધકિલ્બિષઃ

તે પુણ્યમય સ્પર્શથી, એ ક્ષણે જ તેના પાપો દહન થાય છે.

કલ્યમુત્થાય યો મર્ત્યઃ કુર્યાત્તાસાં પ્રદક્ષિણમ્

જે મનુષ્ય વહેલી સવારે ઉઠીને ગાયની પરિક્રમા કરે છે—

પ્રદક્ષિણેન ચૈકેન શ્રદ્ધાયુક્તેન તત્ક્ષણાત્

શ્રદ્ધાપૂર્વક એક પરિક્રમા કરવાથી પણ, એ ક્ષણે જ—

કપિલાયાસ્તુ મૂત્રેણ સ્નાયાચ્ચૈવ શુચિવ્રતઃ। સ ગઙ્ગાદિષુ તીર્થેષુ સ્નાતો ભવતિ માનવઃ

શુદ્ધવ્રતી માણસ કપિલા ગાયના મૂત્રથી સ્નાન કરે તો, તે ગંગાદિ તીર્થોમાં સ્નાન કર્યાનું ફળ પામે છે.

તેન સ્નાનેન ચૈકેન ભાવયુક્તેન વૈ નરઃ

એવું ભક્તિપૂર્વક એક સ્નાન પણ મનુષ્યને—

ગોસહસ્રં ચ યો દદ્યાદેકાં વા કપિલાં નરઃ 111.

જે મનુષ્ય હજાર ગાયો કે એક કપિલા ગાય પણ દાન આપે—

ગવામસ્થિ તતોઽપ્યેતન્મૃતગન્ધેન દૂષયેત્

જો તે ગાયના હાડકાંમાંથી આવેલા મરણના વાસથી તેને અશુદ્ધ કરે—

ગવાં કણ્ડૂયનં શ્રેષ્ઠં તથા ચ પરિપાલનમ્

ગાયને ખંજવાળવું અને તેનું રક્ષણ કરવું એ સર્વોત્તમ સેવા છે.

તૃણાદિકાનિ યો દદ્યાત્ક્ષુધિતેન ગવાહ્નિકમ્

જે મનુષ્ય રોજ ભૂખી ગાયને ઘાસ વગેરે આપે છે—

વિમાનૈર્વિવિધૈર્દિવ્યૈઃ કન્યાભિરભિતોઽર્પિતૈઃ

વિવિધ દિવ્ય વિમાનોમાં, આસપાસ સુંદર કન્યાઓથી ઘેરાયેલો—

સુવર્ણકપિલા પૂર્વં દ્વિતીયા ગૌરપિઙ્ગલા

સૌથી પહેલા સુવર્ણ રંગની કપિલા ગાય છે, બીજું સ્થાન ગૌર અને પીળા રંગની ગાયને મળે છે.

પંચમી બહુવર્ણા સ્યાત્ષષ્ઠી ચ શ્વેતપિઙ્ગલા

પાંચમી ગાય અનેક રંગોની છે અને છઠ્ઠી સફેદ અને પીળા રંગની છે.