વરાહપુરાણમ્

ઇષ્ટ્વા ચૈવં ચ મન્ત્રં તુ પુચ્છદેશોપવિશ્ય ચ 108.

પૂજા અને મંત્રોચ્ચાર કર્યા પછી, પૂંછડાની બાજુએ બેસી વિધિ કરવી.

આચ્છાદ્ય વસ્ત્રયુગ્મેન દક્ષિણાં કમ્બલં દદેત્

એ ગાયને બે વસ્ત્રથી ઢાંકી, દક્ષિણામાં એક કમ્બળ આપવું.

બ્રાહ્મણં પૂજ્ય વિધિવત્પૂર્વોક્તવિધિના નૃપ

પહેલાં જણાવેલી રીત પ્રમાણે બ્રાહ્મણની યોગ્ય રીતે પૂજા કરવી, હે રાજા.

ઇમં મન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય તતસ્તાં પ્રતિપાદયેત્

આ મંત્ર બોલીને, પછી તેને અર્પણ કરવી.

રસજ્ઞા સર્વભૂતાનાં સર્વદેવનમસ્કૃતા

તે સર્વ જીવોમાં સ્વાદ જાણનારી છે અને બધા દેવતાઓએ તેને માન આપ્યો છે.

દત્ત્વા ધેનું તુ લવણેનૈકાહં ચૈવ તિષ્ઠતિ

લવણ સાથે ગાય આપી, પછી એક દિવસ ત્યાં રહેવું.

સહસ્રેણ શતેનાથ સ્વશક્ત્યા કનકેન તુ

હજારમાં કે સોથી, અથવા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સોનાથી આપવું.

ય ઇદં શૃણુયાદ્ભક્ત્યા શ્રાવયેદ્વાપિ માનવઃ

જે મનુષ્ય ભક્તિપૂર્વક આ સાંભળે છે અથવા બીજાને સંભળાવે છે,

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને લવણધેનુમાહાત્મ્યં નામ અષ્ટાધિકશત તમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાનમાં લવણગાયના મહિમાનું એકસો આઠમું અધ્યાય પૂરું થાય છે.

અથ કાર્પાસધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્ અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ ધેનું કાર્પાસકીં નૃપ

હવે કાપડની ગાય દાનના મહિમા વિશે કહું છું, રાજા, હું કાપડની ગાયનું વર્ણન કરું છું.

વિષુવે ત્વયને પુણ્યે યુગાદિગ્રહણે તથા

સૂર્યના ઉત્તરાયણ કે દક્ષિણાયણ સમયે, શુભ સંયોગે અને યુગના આરંભે,

નૃણાં ચ ગ્રહપીડાસુ દુઃસ્વપ્નાદ્ભુતદર્શને

અને જ્યારે ગ્રહો દુઃખ આપે, ખરાબ સ્વપ્ન આવે કે અજાણી વાતો દેખાય ત્યારે,

ગોમયેનોપલિપ્તાયાં દર્ભાનાસ્તીર્ય વૈ તિલાન્

ગાયને ગોમયથી લપેટી, તેના પર દરભા ઘાસ અને તલ છાંટવા.

ધૂપદીપાદિનૈવેદ્યૈઃ પૂજયેચ્ચ વિમત્સરઃ

ધૂપ, દીવો અને ભોજનથી, ઈર્ષ્યા વિના પૂજા કરવી.

ભારેણ ચાધમા પ્રોક્તા વિત્તશાઠ્યં વિવર્જયેત્ ।। ચતુર્થાંશેન વત્સં તુ કલ્પયિત્વા વિધાનતઃ

વજનથી આપેલી સૌથી નીચી માનવામાં આવે છે; સંપત્તિમાં છેતરપિંડી ન કરવી. નિયમ મુજબ વાછરડું ચોથા ભાગ જેટલું બનાવવું.

કર્ત્તવ્યા રુક્મશૃઙ્ગી તુ રજતસ્ય ખુરાન્વિતા

તેને સોનાની શિંગ અને ચાંદીના ખુરાવાળી બનાવવી.

ઇત્યેવં સર્વસમ્પૂર્ણા કૃત્વા શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ

આ રીતે સર્વ રીતે પૂર્ણ બનાવી, શ્રદ્ધાપૂર્વક તૈયાર કરવી.

દદ્યાદ્ધેનું ચર્મપાણિઃ પ્રયતઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

પોતાના હાથથી, શ્રમ અને શ્રદ્ધા સાથે ગાય દાન આપવી.

યયા દેવગણઃ સર્વસ્ત્વયા હીનો ન વર્ત્તતે 109.

જેના દ્વારા બધા દેવતાઓ ટકે છે; તારા વિના કોઈ રહેતું નથી.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને કાર્પાસધેનુદાનમાહાત્મ્યં નામ નવાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાનમાં કાપડની ગાય દાનના મહિમાનું એકસો નવમું અધ્યાય પૂરું થાય છે.

અથ ધાન્યધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્ શૃણુ રાજન્પ્રવક્ષ્યામિ ધાન્યધેનુમનુત્તમામ્

હવે અનાજની ગાય દાનના મહિમા વિશે કહું છું, રાજા, શ્રેષ્ઠ અનાજની ગાયનું વર્ણન સાંભળો.

વિષુવે ચાયને વાપિ કાર્ત્તિક્યાં તુ વિશેષતઃ

વિષુવ કે અયન સમયે, અને ખાસ કરીને કાર્તિક મહિનામાં,

(તદિદાનીં પ્રવક્ષ્યામિ ધાન્યધેનુવિધિં પરમ્) દશધેનુપ્રદાનેન યત્ફલં રાજસત્તમ

હવે હું ધાન્ય અને ગાય દાનનો શ્રેષ્ઠ વિધિ સમજાવું છું. રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, દસ ગાય દાન કરવાથી જે પુણ્ય મળે છે,

કૃષ્ણાજિનં તતઃ કૃત્વા પ્રાગ્વત્સંસ્થાપયેદ્બુધઃ

પછી, કાળી મૃગચર્મ તૈયાર કરીને, સમજદાર વ્યક્તિએ તેને પહેલાં જેમ રાખવું જોઈએ તેમ જ ગોઠવવું.

ઉત્તમા તુ ભવેદ્ધેનુર્દ્રોણૈશ્ચાપિ ચતુષ્ટયૈઃ

ગાય ઉત્તમ જાતની હોવી જોઈએ અને ચાર ડ્રોણ ધાન્યથી પણ સજ્જ હોવી જોઈએ.

ચતુર્થાંશેન વત્સં તુ કલ્પયિત્વા વિધાનતઃ

નિયમ પ્રમાણે, ગાયના ચોથા ભાગ જેટલો વાંછો પણ ગોઠવવો જોઈએ.

કર્તવ્યૌ રુક્મશૃઙ્ગૌ તુ રાજતખુરસંયુતૌ ।। ગોમેદૈઃ કુર્વીત ઘ્રાણં અગુરું ચન્દનં તથા

ગાયના શિંગ સોનાના અને ખુરા ચાંદીના હોવા જોઈએ; નાકમાં ગોમેદક રત્ન, અગરુ અને ચંદનથી શોભાવવું.

મુક્તાફલમયા દંતા ઘૃતક્ષૌદ્રમયં મુખમ્

દાંત મોતીના અને મોઢું ઘી તથા મધથી બનેલું હોવું જોઈએ.

ઇક્ષુપૃષ્ટિમયાઃ પાદાઃ ક્ષૌમ્યપુચ્છસમન્વિતામ્

પગ ઈખના ડાંગરથી બનેલા અને પૂંછડી નાજુક કપડાથી સજ્જ હોવી જોઈએ.