વરાહપુરાણમ્

ગન્ધપુષ્પૈઃ સમભ્યર્ચ્ય વિપ્રાય વિનિવેદયેત્

તે ગાયને સુગંધિત ફૂલો વડે પૂજીને, બ્રાહ્મણને અર્પણ કરવી.

સાધુવિપ્રાય રાજેન્દ્ર શ્રોત્રિયાયાહિતાગ્નયે

હે રાજા, એ ગાય સારા, વેદજ્ઞ અને અગ્નિ જળાવનારા બ્રાહ્મણને આપવી.

યો દદાતિ નરો રાજન્ યઃ પશ્યતિ શૃણોતિ ચ

હે રાજા, જે કોઈ આ ગાય આપે છે, જોવે છે કે સાંભળે છે,

બ્રહ્મહા પિતૃહા ગોઘ્નઃ સુરાપો ગુરુતલ્પગઃ

—ભલે તે બ્રાહ્મણહંત, માતા-પિતાનું હત્યા કરનાર, ગાય મારનાર, દારૂ પીવનાર કે ગુરુપત્ની પાસે જનાર હોય—

વિમુક્તઃ સર્વપાપૈસ્તુ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

તે બધા પાપોથી મુક્ત થઈ, વિષ્ણુના લોકને પામે છે.

જલધેનું ચ યો દદ્યાત્સમમેતન્નરાધિપ

હે મનુષ્યોના રાજા, જે કોઈ સંપૂર્ણ જળગાય દાન આપે છે,

ગ્રાહકોઽપિ ત્રિરાત્રં વૈ તિષ્ઠેદેવં ન સંશયઃ

તેનું ગ્રહણ કરનાર પણ ત્રણ રાત ત્યાં રહે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

યત્ર ચાપ્સરસાં ગીતં તત્ર યાન્તિ જલપ્રદાઃ

જ્યાં અપ્સરાઓ ગાન કરે છે, ત્યાં જળગાય દાન કરનાર જાય છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયુઃ 100.

બધા પાપોથી મુક્ત થઈ, તેઓ વિષ્ણુમાં એકરૂપતા પામે છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સ્વર્ગમેતિ જિતેન્દ્રિયઃ

બધા પાપોથી મુક્ત અને ઇન્દ્રિયજિત સ્વર્ગને પામે છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને જલધેનુવિધિર્નામ શતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં શ્વેતવિનીતાશ્વની વાર્તામાં જળધેનુવિધિ નામે સોમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ રસ ધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્ રસધેનુવિધાનં તે કથયામિ સમાસતઃ

હવે રસધેનુ દાનનું મહાત્મ્ય અને તેની વિધિ સંક્ષેપમાં કહું છું.

રસસ્ય તુ ઘટં રાજન્ સમ્પૂર્ણં ત્વૈક્ષવસ્ય તુ

હે રાજા, રસથી ભરેલો એક ઘડો અને ખાંડરસથી ભરેલો એક ઘડો લેવો.

તુરીયાંશેન વત્સં તુ તત્પાર્શ્વે સ્થાપયેત્સુધીઃ

પછી બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ ચોથા ભાગથી વાછરડું બનાવી, એના બાજુમાં રાખવું.

એવં કાર્યા રસૈર્ધેનુરિક્ષુપાદસમન્વિતા

આ રીતે રસથી બનેલી, ખાંડની કાંડીના પગવાળી ધેનુ તૈયાર કરવી.

સુવર્ણશૃંગાભરણા વસ્ત્રપુચ્છા ઘૃતસ્તની

તેને સોનાની શિંગ અને આભૂષણ, કપડાનો પૂંછડો અને ઘીથી ભરેલા સ્તન હોવા જોઈએ.

દન્તાઃ ફલમયાસ્તસ્યાઃ પૃષ્ઠં તામ્રમયં શુભમ્

તેના દાંત ફળના બનેલા અને પીઠ તાંબાથી બનેલી અને શુભ હોવી જોઈએ.

સપ્તવ્રીહિસમાયુક્તાં ચતુર્દિક્ષુ ચ દીપિતામ્

સાત ચોખાના દાણા વડે શોભાયમાન અને ચારેય દિશામાં પ્રકાશિત એવી બનાવવી.

ચત્વારિ તિલપાત્રાણિ ચતુર્દિક્ષુ નિવેશયેત્

ચારેય દિશામાં તલથી ભરેલા ચાર વાસણો મૂકે.

રસધેનુઃ પ્રદાતવ્યા સ્વર્ગકામેન નિત્યદા

જેને સ્વર્ગની ઇચ્છા હોય, તે હંમેશા રસવાળી ગાય દાનમાં આપે.

દાતા ચ ગ્રાહકશ્ચૈવ એકકાલમભોજનઃ 101.

દેનાર અને લેનાર બંને એ દિવસે એક જ વખત ભોજન કરે.

દીયમાનાં તુ પશ્યન્તિ તે ચ યાન્તિ પરાં ગતિમ્

દાન આપતી વખતે જે લોકો જુએ છે, તેઓ પણ ઉત્તમ સ્થાન પામે છે.

પૂર્વોક્તૈરેવ મન્ત્રૈસ્તુ તતસ્તાં પ્રાર્થયેત્સુધીઃ

પહેલાં કહેવાયેલા મંત્રોથી પછી વિદ્વાન એ ગાય માટે પ્રાર્થના કરે.

દશપૂર્વાન્પરાંશ્ચૈવ આત્માનં ચૈકવિંશકમ્

દસ પૂર્વજ, દસ વંશજ અને પોતાને એકવીસમા તરીકે અર્પણ કરે.

એષા તે કથિતા રાજન્રસધેનુરનુત્તમા

હે રાજા, આવી શ્રેષ્ઠ રસવાળી ગાયનું વર્ણન મેં તને કર્યું.

ય ઇદં પઠતે નિત્યં શૃણુયાદથ ભક્તિતઃ

જે આને રોજ ભક્તિપૂર્વક વાંચે કે સાંભળે—

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને રસધેનુદાનમાહાત્મ્યં નામ એકાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના શ્વેત અને વિનીતાશ્વની વાર્તામાં 'રસધેનુદાન મહાત્મ્ય' નામે એકસો પહેલો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

ગુડધેનુમાહાત્મ્યમ્ હોતોવાચ - ગુડધેનું પ્રવક્ષ્યામિ સર્વકામાર્થસાધિનીમ્ । અનુલિપ્તે મહીપૃષ્ઠે કૃષ્ણાજિનકુશાસ્તૃતે

ગુડધેનુનું મહાત્મ્ય. હોતા બોલ્યા: હવે હું એવી ગુડથી બનેલી ગાયનું વર્ણન કરું છું, જે સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે. અસ્પર્શિત જમીન પર કાળાં મૃગચર્મ અને કુશ ઘાસ પાથરીને—

તસ્યોપરિકૃતં વસ્ત્રં ગુડમાનીય પુષ્કલમ્ । કૃત્વા ગુડમયીં ધેનું સવસાઙ્‌કાસ્યદેહિનીમ્

તેના ઉપર કપડો પાથરી, ઘણું ગુડ લાવી, બધાં અંગો અને અવયવો સાથે ગુડની ગાય બનાવવી.