વરાહપુરાણમ્

તત્ર મધ્યે તુ રાજેન્દ્ર પૂર્ણં કુમ્ભં ચ વિન્યસેત્

ત્યાં મધ્યમાં, રાજન, એક ભરેલું કુંભ ગોઠવવું.

વાસિતં ગન્ધતોયેન તાં ધેનું પરિકલ્પયેત્

ધેનુને સુગંધિત પાણીથી સુગંધિત કરી તૈયાર કરવી.

વર્દ્ધનીકં(વર્દ્ધનકિં) મહારાજ યન્ત્રપુષ્પૈઃ સમન્વિતમ્

મહારાજા, યંત્રથી બનેલા ફૂલોવાળું વૃદ્ધિનું પાત્ર ગોઠવવું.

પંચરત્નાનિ નિઃક્ષિપ્ય તસ્મિન્ કુમ્ભે નરાધિપ

એ કુંભમાં પાંચ રત્નો મૂકવા, હે રાજાધિરાજ.

ધાત્રીફલં સર્ષપાશ્ચ સર્વધાન્યાનિ પાર્થિવ

ધાત્રીનું ફળ, સરસવ અને સર્વ અનાજો, હે પૃથ્વીનાથ.

એકં ઘૃતમયં પાત્રં દ્વિતીયં દધિપૂરિતમ્

એક ઘીથી ભરેલું પાત્ર અને બીજું દહીંથી ભરેલું પાત્ર ગોઠવવું.

સુવર્ણમુખચક્ષૂંષિ શૃંગં કૃષ્ણાંગરેષુ ચ

સોનાનું મુખ અને આંખો, શીંગ કાળા રંગના.

તામ્રપૃષ્ઠાં કાંસ્યદોહાં દર્ભરોમસમન્વિતામ્

પીઠ તાંબાની, દૂધ દોહવા માટે કાંસ્યનું પાત્ર અને દર્ભના રોમો સાથે સુશોભિત.

કમ્બલે પુષ્પમાલાં ચ ગુડાસ્યાં શુક્તિદન્તિકામ્ 100.

કાંબળા પર ફૂલમાળા, મોઢું ગોળથી ભરેલું અને દાંત શંખના બનાવેલા.

ઇક્ષુપાદાં તુ રાજેન્દ્ર ગન્ધપુષ્પોપશોભિતામ્

હે રાજા, ખાંડની કાંડીથી બનાવેલી, સુગંધિત ફૂલો વડે શોભાયમાન ગાય તૈયાર કરવી.

ગન્ધપુષ્પૈઃ સમભ્યર્ચ્ય વિપ્રાય વિનિવેદયેત્

તે ગાયને સુગંધિત ફૂલો વડે પૂજીને, બ્રાહ્મણને અર્પણ કરવી.

સાધુવિપ્રાય રાજેન્દ્ર શ્રોત્રિયાયાહિતાગ્નયે

હે રાજા, એ ગાય સારા, વેદજ્ઞ અને અગ્નિ જળાવનારા બ્રાહ્મણને આપવી.

યો દદાતિ નરો રાજન્ યઃ પશ્યતિ શૃણોતિ ચ

હે રાજા, જે કોઈ આ ગાય આપે છે, જોવે છે કે સાંભળે છે,

બ્રહ્મહા પિતૃહા ગોઘ્નઃ સુરાપો ગુરુતલ્પગઃ

—ભલે તે બ્રાહ્મણહંત, માતા-પિતાનું હત્યા કરનાર, ગાય મારનાર, દારૂ પીવનાર કે ગુરુપત્ની પાસે જનાર હોય—

વિમુક્તઃ સર્વપાપૈસ્તુ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

તે બધા પાપોથી મુક્ત થઈ, વિષ્ણુના લોકને પામે છે.

જલધેનું ચ યો દદ્યાત્સમમેતન્નરાધિપ

હે મનુષ્યોના રાજા, જે કોઈ સંપૂર્ણ જળગાય દાન આપે છે,

ગ્રાહકોઽપિ ત્રિરાત્રં વૈ તિષ્ઠેદેવં ન સંશયઃ

તેનું ગ્રહણ કરનાર પણ ત્રણ રાત ત્યાં રહે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

યત્ર ચાપ્સરસાં ગીતં તત્ર યાન્તિ જલપ્રદાઃ

જ્યાં અપ્સરાઓ ગાન કરે છે, ત્યાં જળગાય દાન કરનાર જાય છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયુઃ 100.

બધા પાપોથી મુક્ત થઈ, તેઓ વિષ્ણુમાં એકરૂપતા પામે છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સ્વર્ગમેતિ જિતેન્દ્રિયઃ

બધા પાપોથી મુક્ત અને ઇન્દ્રિયજિત સ્વર્ગને પામે છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને જલધેનુવિધિર્નામ શતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં શ્વેતવિનીતાશ્વની વાર્તામાં જળધેનુવિધિ નામે સોમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ રસ ધેનુદાનમાહાત્મ્યમ્ રસધેનુવિધાનં તે કથયામિ સમાસતઃ

હવે રસધેનુ દાનનું મહાત્મ્ય અને તેની વિધિ સંક્ષેપમાં કહું છું.

રસસ્ય તુ ઘટં રાજન્ સમ્પૂર્ણં ત્વૈક્ષવસ્ય તુ

હે રાજા, રસથી ભરેલો એક ઘડો અને ખાંડરસથી ભરેલો એક ઘડો લેવો.

તુરીયાંશેન વત્સં તુ તત્પાર્શ્વે સ્થાપયેત્સુધીઃ

પછી બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિએ ચોથા ભાગથી વાછરડું બનાવી, એના બાજુમાં રાખવું.

એવં કાર્યા રસૈર્ધેનુરિક્ષુપાદસમન્વિતા

આ રીતે રસથી બનેલી, ખાંડની કાંડીના પગવાળી ધેનુ તૈયાર કરવી.

સુવર્ણશૃંગાભરણા વસ્ત્રપુચ્છા ઘૃતસ્તની

તેને સોનાની શિંગ અને આભૂષણ, કપડાનો પૂંછડો અને ઘીથી ભરેલા સ્તન હોવા જોઈએ.

દન્તાઃ ફલમયાસ્તસ્યાઃ પૃષ્ઠં તામ્રમયં શુભમ્

તેના દાંત ફળના બનેલા અને પીઠ તાંબાથી બનેલી અને શુભ હોવી જોઈએ.

સપ્તવ્રીહિસમાયુક્તાં ચતુર્દિક્ષુ ચ દીપિતામ્

સાત ચોખાના દાણા વડે શોભાયમાન અને ચારેય દિશામાં પ્રકાશિત એવી બનાવવી.

ચત્વારિ તિલપાત્રાણિ ચતુર્દિક્ષુ નિવેશયેત્

ચારેય દિશામાં તલથી ભરેલા ચાર વાસણો મૂકે.