વરાહપુરાણમ્

અન્નં દેહિ સદા રાજન્ સર્વકાલસુખાવહમ્ 99.

હે રાજા, હંમેશા અન્ન આપો, જે દરેક સમયે સુખ આપે છે.

સર્વેષામેવ દાનાનામન્નદાનં વિશિષ્યતે

બધા દાનોમાંથી અન્નદાન શ્રેષ્ઠ છે.

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન અન્નદાનં દદસ્વ ભોઃ

એટલે તમામ પ્રયત્નથી અન્નદાન કરો, હે મહાન.

રત્નવસ્ત્રમલંકારાન્ શ્રીમન્તિ નગરાણિ ચ

રત્નો, વસ્ત્રો, આભૂષણો અને સમૃદ્ધ શહેરો,

પ્રદત્તં બ્રાહ્મણસ્યાથ કુંજરાનજિનાનિ ચ

અને હાથી તથા મૃગચર્મ પણ બ્રાહ્મણને આપ્યા,

પુરોહિતમુવાચેદં વસિષ્ઠં જપતાં વરમ્

એણે પોતાના પુરોહિત, જપમાં શ્રેષ્ઠ વશિષ્ઠજીને આ રીતે કહ્યું.

સુવર્ણરૌપ્યતામ્રાણિ યાગં કૃત્વા દ્વિજાતિષુ

સુવર્ણ, ચાંદી અને તાંબાથી યજ્ઞ કરીને દ્વિજોને સંતોષ્યા,

વસ્તુ સ્વલ્પમિતિ જ્ઞાત્વા પ્રભુઃ સોઽન્નં તુ નાદદત્

પણ વસ્તુ ઓછી છે એવું જાણી, એ પ્રભુએ અન્ન આપ્યું નહીં.

કાલધર્મવશાદ્દેવિ મૃત્યુઃ સમભવત્તદા

પછી, હે દેવી, સમય અને ભાગ્યના પ્રભાવે મૃત્યુ આવી પહોંચ્યું.

ક્ષુધયા પીડિતો હ્યાસીત્તૃષયા ચ વિશેષતઃ

એને ભૂખ અને ખાસ તરસથી ખૂબ પીડા થઈ.

તત્ર પ્રાગ્જન્મમૂર્ત્તિશ્ચ પુરા દગ્ધા મહાત્મનઃ 99.

ત્યાં, એ મહાન આત્માની પૂર્વ જન્મની દાઝેલી કાયાનું રૂપ દેખાયું.

પુનર્વિમાનમારુહ્ય દિવમાચક્રમે નૃપઃ

પછી રાજાએ ફરી વિમાનમાં ચડીને સ્વર્ગમાં પ્રવેશ કર્યો.

તાન્યસ્થીનિ લિહન્દૃષ્ટો વસિષ્ઠેન મહાત્મના

મહાન વશિષ્ઠજી એ હાડકાંઓને ચાટતા જોયા.

એવમુક્તસ્તદા રાજા વસિષ્ઠેન મહાત્મના

એ સમયે મહાન આત્માવાળા વશિષ્ઠજી દ્વારા રાજાને આ રીતે સંબોધવામાં આવ્યા.

ભગવન્ક્ષુધિતશ્ચાસ્મિ અન્નપાનં પુરા મયા

હે ભગવન, હું ભૂખ્યો છું અને અગાઉ મને અન્ન કે પાણી મળ્યું નથી.

એવમુક્તસ્તતો રાજ્ઞા વસિષ્ઠો મુનિપુંગવઃ

રાજાએ આ રીતે કહ્યાના પછી મહાન ઋષિ વશિષ્ઠજીએ કહ્યું.

કિં તે કરોમિ રાજેંદ્ર ક્ષુધિતસ્ય વિશેષતઃ

હે રાજા, ખાસ કરીને જ્યારે તમે ભૂખ્યા છો, ત્યારે હું તમારા માટે શું કરું?

રત્નહેમપ્રદાનેન ભોગવાન્ જાયતે નરઃ

માણસે રત્ન અને સોનું આપવાથી સુખી અને સમૃદ્ધ બને છે.

તન્ન દત્તં ત્વયા રાજન્ સ્તોકં મત્વા નરાધિપ અદત્તસ્ય ચ સમ્પ્રાપ્તિસ્તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છતઃ

પણ હે રાજાધિરાજ, તમે થોડું પણ મહત્વ ન આપીને કશું આપ્યું નથી; હવે આપ્યા વિના આવ્યા છો, તો હું પૂછું છું, એનું કારણ કહો.

તચ્છૃણુષ્વ નરવ્યાઘ્ર કથ્યમાનં મયાઽનઘ 99.

હે પુરુષશારદૂલ, હવે હું જે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળો, હે નિર્દોષ.

સ સર્વમેધમારેભે સ્વયં ક્રતુવરં નૃપઃ

એ રાજાએ પોતે જ મહાન સર્વમેધ યજ્ઞ આરંભ્યો.

નાન્નં તેન તદા દત્તં સ્વલ્પં મત્વા યથા ત્વયા

પણ એ સમયે પણ, જેમ તમે કર્યું તેમ, તેણે પણ અન્નને થોડું સમજીને આપ્યું નહોતું.

કૃત્વા પુણ્યં વિનીતાશ્વઃ સાર્વભૌમો નૃપોત્તમઃ

પુણ્ય કર્મો કરીને વિનીતાશ્વ નામના શ્રેષ્ઠ રાજાએ આખી પૃથ્વી પર રાજ કર્યું.

અસાવપિ ક્ષુધાવિષ્ટ એવમેવ ગતો નૃપઃ

છતાં પણ એ રાજા ભૂખથી પીડાઈને એ જ રીતે અહીંથી ગયો.

વિમાનેનાર્કવર્ણેન ભાસ્વતા દેવવન્નૃપઃ

એ રાજા તેજસ્વી વિમાનમાં, સૂર્ય જેવો પ્રકાશિત થઈ, ગયો.

પુરોહિતં દદર્શાથ હોતારં જાહ્નવીતટે

ત્યાં તેણે પોતાના પુરોહિતને, યજ્ઞકર્મ કરનારને, જહ્નવીના કાંઠે જોયા.

ક્ષુધાયાઃ કારણં કિં મે સ હોતા તમુવાચ હ

એ રાજાએ એ યજ્ઞકર્મ કરનારને પૂછ્યું: 'મને ભૂખ લાગવાનું કારણ શું છે?'

ઘૃતધેનું ચ ધેનું ચ રસધેનું ચ પાર્થિવ

હે રાજા, ઘી આપતી ગાય, ગાય અને રસ આપતી ગાય—

તપતે યાવદાદિત્યસ્તપતે વાપિ ચન્દ્રમાઃ

જ્યાં સુધી સૂર્ય પ્રકાશે છે અથવા ચંદ્ર પ્રકાશે છે ત્યાં સુધી—