વરાહપુરાણમ્

એવમભ્યર્ચ્ય મેધાવી ગુરું વિષ્ણુમિવાગ્રતઃ

જેમ વિદ્વાન વ્યક્તિ ભગવાન વિષ્ણુની સામે ઊભા રહી પૂજા કરે છે, તેમ જ ગુરુની પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક આરાધના કરે છે.

ક્ષીરવૃક્ષસમુદ્ભૂતં દન્તકાષ્ઠં સમન્ત્રકમ્ 99.

પછી, દૂધ આપતા વૃક્ષની ડાળથી બનેલી દાતણમાં મંત્ર બોલી દાંત સાફ કરે છે.

સ્વપ્નાન્દૃષ્ટ્વા ગુરોરગ્રે શ્રાવયેત વિચક્ષણઃ

જાણકાર શિષ્યે સપના જોયા હોય તો તે ગુરુની સામે જઈને કહેજો.

એકાદશ્યામુપોષ્યૈવં સ્નાત્વા દેવાલયં વ્રજેત્

એકાદશીનું ઉપવાસ રાખી, સ્નાન કરીને, પછી દેવમંદિરમાં જવું જોઈએ.

લક્ષણૈર્વિવિધૈર્ભૂમિં લક્ષયિત્વા વિધાનતઃ

ભૂમિને વિવિધ લક્ષણો અને નિયમ પ્રમાણે નિશાન કરીને તૈયાર કરવી જોઈએ.

અથવા અષ્ટપત્રં ચ લિખિત્વા દર્શયેદ્બુધઃ

અથવા, બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ અષ્ટપત્ર કમળ દોરીને બતાવવું જોઈએ.

વર્ણાનુક્રમતઃ શિષ્યાન્પુષ્પહસ્તાન્પ્રવેશયેત્

અક્ષરોનાં ક્રમ પ્રમાણે, દરેક શિષ્યને ફૂલ હાથમાં આપી અંદર બોલાવવું.

તદાનીં પૂર્વતો દેવમિદ્રપૂર્વં તુ પૂજયેત્

પછી, પૂર્વ દિશામાં, નિયમ પ્રમાણે દેવની પૂજા કરવી.

સ્વદિક્ષુ તદ્વદ્યામ્યાયાં નેર્ઋત્યાં નિર્ઋતિં ન્યસેત્

બાકી બધી દિશાઓમાં પણ એ જ રીતે, દક્ષિણપૂર્વ અને દક્ષિણપશ્ચિમમાં નિૃતિને સ્થાપિત કરવી.

ધનદં ચોત્તરે ન્યસ્ય રુદ્રમીશાનગોચરે। પૂજ્યૈવં તુ વિધાનેન દિક્ક્ષેત્રેષુ વ્યવસ્થિતામ્

ઉત્તર દિશામાં ધનદાને અને ઈશાન દિશામાં રુદ્રને સ્થાપિત કરી, દરેક દિશામાં નિયમસર દેવતાઓની પૂજા કરવી.

પદ્મમધ્યે તથા વિષ્ણુમર્ચ્ચયેત્પરમેશ્વરમ્

કમળના મધ્યમાં પણ પરમેશ્વર શ્રીવિષ્ણુની પૂજા કરવી.

અનિરુદ્ધં તથા પૂજ્ય પશ્ચિમે ચોત્તરે તથા 99.

પશ્ચિમમાં અનિરુદ્ધની અને એ જ રીતે ઉત્તર દિશામાં પણ પૂજા કરવી.

ઐશાન્યાં વિન્યસેચ્છંખમાગ્નેય્યાં ચક્રમેવ તુ

ઈશાન દિશામાં શંખ અને અગ્નેય દિશામાં ચક્ર સ્થાપિત કરવું.

ઐશાન્યાં મુસલં પૂજ્ય દક્ષિણે ગરુડં ન્યસેત્

ઈશાન દિશામાં ગદા અને દક્ષિણમાં ગરુડને સ્થાપિત કરવું.

ધનુશ્ચૈવ તુ ખડ્ગં તુ દેવસ્ય પુરતો ન્યસેત્। શ્રીવત્સં કૌસ્તુભં ચૈવ નવમં તત્ર કલ્પયેત્

દેવતા સામે ધનુષ્ય અને ખડગ મૂકવા, અને ત્યાં નવમ સ્થાન તરીકે શ્રીવત્સ અને કૌસ્તુભની વ્યવસ્થા કરવી.

એવં પૂજ્ય યથાન્યાયં દેવદેવં જનાર્દ્દનમ્

આ રીતે, યોગ્ય રીતથી દેવદેવ શ્રીજનાર્દનની પૂજા કરવી.

શ્રીકામં સ્નાપયેત્તદ્વદૈન્દ્રેણ તુ ઘટેન હ

શ્રીલક્ષ્મી માટે ઇચ્છા રાખીને, ઈન્દ્રના કલશથી ભગવાનને સ્નાન કરાવવું.

મૃત્યુઞ્જયવિધાનાય યામ્યેન સ્નપનં તથા

મૃત્યુને જીતવા માટે યમના જળથી સ્નાન કરવું જોઈએ.

શાન્તયે વારુણેનાશુ પાપનાશાય વાયવે

શાંતિ માટે વરુણના જળથી તરત સ્નાન કરવું, અને પાપ નાશ માટે વાયુના જળથી કરવું.

રૌદ્રેણ જ્ઞાનહેતોશ્ચ લોકપાલપદાપ્તયે

જ્ઞાન માટે અને લોકપાલનું સ્થાન મેળવવા માટે રુદ્રના જળથી સ્નાન કરવું.

ભવેદવ્યાહતં જ્ઞાનં શ્રીમાન્વિપ્રો વિચક્ષણઃ 99.

આ રીતે વિદ્વાન અને ધન્ય બ્રાહ્મણનું જ્ઞાન અવરોધ વિના રહે છે.

જાયતે વિષ્ણુસદૃશઃ સદ્યો રાજાથવા ભવેત્ પૂજયીત સ્વશાસ્ત્રોક્તવિધાનેન વિધાનવિત્

એવી રીતે તે વિષ્ણુ જેવો કે તરત રાજા બની જાય છે; વિધિ જાણનારો પોતાના શાસ્ત્ર પ્રમાણે પૂજા કરે.

એવં સમ્પૂજ્ય દેવાંશ્ચ લોકપાલાન્ પ્રસન્નધીઃ આગ્નેયી વારુણી દગ્ધા વાયુના વિધિના તતઃ

આ રીતે શાંત મનથી દેવો અને લોકપાલોની પૂજા કર્યા પછી, અગ્નિ, વરુણ અને વાયુને વિધિ પ્રમાણે હવન કરવું.

સૌમેનાપ્યાયિતા પશ્ચાચ્છ્રાવયેત્સમયાન્બુધઃ

પછી સોમના પાવન થવાથી વિદ્વાન મનુષ્ય સંકલ્પોનું પઠન કરે.

રુદ્રમાદિત્યમગ્નિં ચ લોકપાલગ્રહાંસ્તતઃ

પછી રુદ્ર, આદિત્ય, અગ્નિ અને લોકપાલ ગ્રહોને આવાહન કરવું.

એવં તુ સમયં ખ્યાપ્ય પશ્ચાદ્ધોમં તુ કારયેત્

આ રીતે સંકલ્પ જાહેર કરીને પછી હવન કરવું.

ષોડશાક્ષરમન્ત્રેણ હોમયેજ્જ્વલિતાગ્નયે

છોળશ અક્ષરનાં મંત્રથી પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં આહુતિ આપવી.

ત્રિભિરાહુતિભિશ્ચાપિ દેવદેવસ્ય સન્નિધૌ

અને દેવદેવના સમક્ષ ત્રણ આહુતિ આપવી.

હસ્ત્યશ્વકટકાદીનિ હેમગ્રામાદિકં નૃપઃ

રાજા હાથી, ઘોડા, રથ અને સોનાના ગામ દાનમાં આપે.