વરાહપુરાણમ્

અપરં ખણ્ડશઃ કૃત્વા જટાજૂટે ન્યવેશયત્

બીજો ટુકડો તોડી ને પોતાની જટામાં મૂકી દીધો.

સપ્તદ્વીપવતીં પુણ્યાં મજ્જંસ્તીર્થેષુ નિત્યશઃ

સાત દ્વીપ ધરાવતી પવિત્ર ધરતીના તીર્થોમાં તે રોજ સ્નાન કરતો રહ્યો.

સરસ્વતીં તતો ગત્વા યમુનાસઙ્ગમં તતઃ

પછી તે સરસ્વતી પાસે ગયો અને ત્યાંથી યમુના સંગમ પર પહોંચ્યો.

વિતસ્તાં ચન્દ્રભાગાં ચ ગોમતીં સિન્ધુમેવ ચ

પછી તે વિતસ્થા, ચંદ્રભાગા, ગોમતી અને સિંધુ નદીઓ પાસે ગયો.

નેપાલં ચ તતો ગત્વા તતો રુદ્રમહાલયમ્

પછી તે નેપાળ ગયો અને ત્યાંથી રુદ્રના મહાન મંદિર તરફ ગયો.

મહેશ્વરં તતો ગત્વા ગયાં પુણ્યામથાગમત્

પછી મહેશ્વર ગયો અને પછી પવિત્ર ગયા ખાતે પહોંચ્યો.

એવં વેગેન સકલં બ્રહ્માણ્ડં ભૂતધારિણિ 97.

એ રીતે, હે ભૂતધારિણી, તેણે આખું બ્રહ્માંડ ઝડપથી ફર્યું.

પરિધાનં તુ કૌપીનં નગ્નઃ કાપાલિકોઽભવત્

તેના શરીરે માત્ર કૌપીન હતું; નગ્ન થઈને તે કપાલધારી સાધુ બન્યો.

તસ્મિંસ્તુ પતિતે દેવિ નગ્નઃ કાપાલિકોઽભવત્

જ્યારે એ પડી ગયું, હે દેવી, ત્યારે તે નગ્ન કપાલધારી સાધુ બની ગયો.

પુનરબ્દદ્વયં ભ્રાન્તસ્તીર્થે તીર્થે હરઃ સ્વયમ્ ।। કપાલં ત્યક્તુકામઃ સન્તદ્ધસ્તાત્તત્તુ નાપતત્

પછી બે વર્ષ સુધી હર પોતે તીર્થેથી તીર્થે ફરતો રહ્યો, કપાળ છોડવા ઇચ્છતો હતો, પણ એ તેના હાથમાંથી પડતું નહોતું.

પુનરબ્દદ્વયં ભ્રાન્તો બ્રહ્માણ્ડં તીર્થકારણાત્

પછી ફરી બે વર્ષ સુધી તે તીર્થો માટે આખા બ્રહ્માંડમાં ફરતો રહ્યો.

ત્યજતોઽપિ ન તદ્ધસ્તાચ્ચ્યવતે ભૂતધારિણિ

છોડવાનો પ્રયાસ કર્યો છતાં, હે ભૂતધારિણી, એ તેના હાથમાંથી પડતું નહોતું.

તતોઽન્યદ્વર્ષમેકં તુ વર્ત્તતે હિમવદ્ગિરૌ

પછી એક વર્ષ સુધી તે હિમાલય પર્વત પર રહ્યો.

પુનરબ્દદ્વયં ચાન્યત્પરમેષ્ઠી વૃષાકપિઃ

પછી ફરી બે વર્ષ સુધી પરમેશ્વર વૃષાકપિ ભટકતો રહ્યો.

કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય દ્વાદશેઽબ્દે ધરાધરે

પછી થોડા સમય પછી, બારમા વર્ષે, તે પર્વત પર હતો.

ગઙ્ગાયાં દેવદેવેશો યાવન્મજ્જતિ ભામિનિ

હે સુંદરિ, દેવતાઓના દેવ જયાં સુધી ગંગામાં સ્નાન કરતા રહ્યા,

કપાલમોચનં નામ તતસ્તીર્થમનુત્તમમ્ 97.

પછી એ તીર્થનું નામ કપાલમોચન પડ્યું, જે સર્વોત્તમ પવિત્ર સ્થાન બન્યું.

ગત્વા હરિહરક્ષેત્રં સ્નાત્વા દેવાઙ્ગદે તથા

હરિ અને હરનું પવિત્ર સ્થાન છે ત્યાં જઈને, દેવાંગ નામના તીર્થે સ્નાન કર્યું.

તત્ર સ્નાત્વા તથા નત્વા ત્રિજલેશ્વરસંજ્ઞિતમ્

ત્યાં સ્નાન કરીને અને ત્રિજલેશ્વર નામના સ્થાન પર વંદન કર્યું.

દ્વાદશાબ્દૈર્ગતવતઃ સીમાચારિગણૈસ્તથા

બાર વર્ષ વીતી ગયા પછી, સીમાના રક્ષકોએ પણ સાથે મળીને,

કપાલમોચનં તીર્થં તતો જાતમઘાપહમ્

ત્યાં કપાલમોચન નામનું પવિત્ર તીર્થ પ્રગટ્યું, જે પાપોનો નાશ કરે છે.

રુદ્રો વિશુદ્ધિમાપન્નો મુક્તઃ સ બ્રહ્મહત્યયા

ત્યાં રુદ્રે પવિત્રતા મેળવી, બ્રાહ્મણહત્યાના પાપથી મુક્ત થયો.

યત્રાપ્લુતો નરો ભક્ત્યા બ્રહ્મહા તુ વિશુધ્યતિ

જે સ્થળે ભક્તિપૂર્વક ડૂબકી લગાવનાર મનુષ્ય—even બ્રાહ્મણહંત પણ—પવિત્ર થઈ જાય છે.

આગતો દેવસહિતો વાક્યં ચેદમુવાચ હ ભવ રુદ્ર વિશાલાક્ષ લોકમાર્ગવ્યવસ્થિત

દેવતાઓ સાથે આવીને, તેણે કહ્યું: 'હે રુદ્ર, વિશાળ નેત્રવાળા, જગતના માર્ગે સ્થિત,'

(ભવ રુદ્ર વિરૂપાક્ષ લોકમાર્ગે વ્યાસ્થિતઃ ) કપાલં ગૃહ્ય યદ્ભ્રાન્તં કપાલવ્યગ્રપાણિના

'હે રુદ્ર, વિરૂપ નેત્રવાળા, જગતના માર્ગે ઊભેલા, હાથમાં કપાલ લઈને ફર્યા, કપાલધારી ભયાનક રૂપે—'

યચ્ચ તે બભ્રુતા જાતા હિમવત્યચલોત્તમે

'અને તે, જે હિમાલયની સર્વોચ્ચ ચોટી પર તને કથ્થાઈ રંગનું થયું—'

યચ્ચેદાનીં વિશુદ્ધસ્ય તીર્થેઽસ્મિન્દેહશુદ્ધતા 97.

'અને હવે, આ પવિત્ર તીર્થમાં પવિત્ર થઈ, શરીરની શુદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.'

યે પુરસ્કૃત્ય દેવાસ્ત્વાં પૂજ્યં યદ્વિધિનાન્વિતાઃ

'જે દેવતાઓ તને પ્રથમ સ્થાન આપી, નિયમ મુજબ પૂજા કરે છે—'

વ્રતાનિ કુરુતે દેવ ત્વત્કૃતાનિ હિ પુત્રક

'હે દેવ, તેઓ જે વ્રત કરે છે, એ તો તારા સ્થાપિત કરેલા છે, હે પુત્ર.'