વરાહપુરાણમ્

રત્નાન્યશ્વાસ્તથા ગાવો દાસા દાસ્યો ભવન્તિ હિ

રત્નો, ઘોડા, ગાયો, દાસ અને દાસીઓ પણ તેના થાય છે.

શ્રીવરાહ ઉષાચ રુદ્ધસ્ય ખલુ માહાત્મ્યં સકલં કીર્તિતં મયા

શ્રીવરાહે કહ્યું: હું હવે રુદ્રજીનું મહાત્મ્ય સંપૂર્ણ રીતે વર્ણવી દીધું છે.

નવકોટ્યસ્તુ ચામુણ્ડા ભભિન્ના વ્યવસ્થિતાઃ

નવ કરોડ ચામુંડાના રૂપો અહીં સ્થિર થયેલા છે.

અષ્ટાદશ તથા કોટ્યો વૈષ્ણવ્યા ભેદૂ ઉચ્યતે

અને વૈષ્ણવીના અઢાર કરોડ રૂપો કહેવાય છે.

યા બ્રહ્મશાક્તઃ સત્ત્વસ્થા સા હ્યનન્તા પ્રકાર્તિતા

જે બ્રહ્મ અને શક્તિથી યુક્ત છે અને સત્વગુણમાં સ્થિત છે, તે અનંત કહેવાય છે.

સર્વસ ભગવાન્ રુખઃ સર્વગશ્ચ પતિર્ભવેત્

ભગવાન સર્વત્ર છે, રુદ્ર સર્વવ્યાપક છે અને બધાના સ્વામી છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ત્રિશક્તિમાહાત્મ્યે ત્રિશક્તિ રહસ્યં નામ ષણ્ણવતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ત્રિશક્તિમાહાત્મ્યમાં 'ત્રિશક્તિ રહસ્ય' નામના છન્નવાં અધ્યાયનો અંત આવે છે.

વરાહ ઉવાચ યેન જ્ઞાતેન પાપેભ્યો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

વરાહે કહ્યું: જે આ જાણે છે, તે પાપોથી મુક્ત થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

બ્રહ્મણા તુ યદા સૃષ્ટઃ પૂર્વં રુદ્રો વરાનને

જ્યારે બ્રહ્માજીએ પ્રથમ વખત રુદ્રની સૃષ્ટિ કરી, હે સુંદર મુખવાળી,

તદા કૌતૂહલાદ્બ્રહ્મા સ્કન્ધે તં જગૃહે પ્રભુઃ

ત્યારે, જિજ્ઞાસાથી, પ્રભુ બ્રહ્માએ રુદ્રને પોતાના ખભા પર બેસાડ્યા.

જન્મતશ્ચ શિરો યદ્ધિ પંચમં તજ્જગાદ હ

જન્મ સમયે, પાંચમું માથું બોલ્યું હતું.

કપાલિન્ રુદ્ર બભ્રોઽથ ભવ કૈરાત સુવ્રત

કપાલીન, રુદ્ર, બભ્રુ, ભવ, કૈરાત, સુવ્રત—

એવમુક્તસ્તદા રુદ્રો ભવિષ્યૈર્નામભિર્ભવઃ

આ રીતે બોલવામાં આવ્યા પછી, રુદ્રને આ ભવિષ્યનાં નામો મળ્યા.

વામાઙ્ગુષ્ઠનખેનાદ્યં પ્રાજાપત્યં વિચક્ષણઃ

ડાબા અંગૂઠાના નખથી, વિદ્વાન બ્રહ્માએ પ્રજાપતિનું માથું ફોડી કાઢ્યું.

તસ્મિન્નિકૃત્તે શિરસિ પ્રાજાપત્યં ત્રિલોચનઃ

જ્યારે પ્રજાપતિનું તે માથું કપાઈ ગયું, ત્યારે ત્રિનેત્રધારી ત્યાં ઊભા રહ્યા.

રુદ્ર ઉવાચ નશ્યતે ચ કથં પાપં મમૈતદ્વદ સુવ્રત

રુદ્રે કહ્યું: મારો આ પાપ કેમ નાશ પામશે? મને કહો, હે સુવ્રત.

બ્રહ્મોવાચ સમયાચારસંયુક્તં કૃત્વા સ્વેનૈવ તેજસા ।।97.

બ્રહ્માએ કહ્યું: યોગ્ય નિયમ અને આચાર સાથે, તું પોતાના તેજથી આ પાપ દૂર કરી શકે છે.

એવમુક્તસ્તદા રુદ્રો બ્રહ્મણાઽવ્યક્તમૂર્ત્તિના

આ રીતે બ્રહ્માએ અવ્યક્ત સ્વરૂપે રુદ્રને કહ્યું.

તત્ર સ્થિત્વા મહાદેવસ્તચ્છિરો બિભિદે ત્રિધા

ત્યાં મહાદેવએ ઊભા રહીને તે માથું ત્રણ ભાગમાં વહેંચી નાખ્યું.

યજ્ઞોપવીતં કેશં તુ મહાસ્થ્નાક્ષમણીંસ્તથા

પછી તેણે વાળમાંથી યજ્ઞોપવીત બનાવ્યું અને મોટા હાડકાંમાંથી જપમાળાની મણકા તૈયાર કરી.

અપરં ખણ્ડશઃ કૃત્વા જટાજૂટે ન્યવેશયત્

બીજો ટુકડો તોડી ને પોતાની જટામાં મૂકી દીધો.

સપ્તદ્વીપવતીં પુણ્યાં મજ્જંસ્તીર્થેષુ નિત્યશઃ

સાત દ્વીપ ધરાવતી પવિત્ર ધરતીના તીર્થોમાં તે રોજ સ્નાન કરતો રહ્યો.

સરસ્વતીં તતો ગત્વા યમુનાસઙ્ગમં તતઃ

પછી તે સરસ્વતી પાસે ગયો અને ત્યાંથી યમુના સંગમ પર પહોંચ્યો.

વિતસ્તાં ચન્દ્રભાગાં ચ ગોમતીં સિન્ધુમેવ ચ

પછી તે વિતસ્થા, ચંદ્રભાગા, ગોમતી અને સિંધુ નદીઓ પાસે ગયો.

નેપાલં ચ તતો ગત્વા તતો રુદ્રમહાલયમ્

પછી તે નેપાળ ગયો અને ત્યાંથી રુદ્રના મહાન મંદિર તરફ ગયો.

મહેશ્વરં તતો ગત્વા ગયાં પુણ્યામથાગમત્

પછી મહેશ્વર ગયો અને પછી પવિત્ર ગયા ખાતે પહોંચ્યો.

એવં વેગેન સકલં બ્રહ્માણ્ડં ભૂતધારિણિ 97.

એ રીતે, હે ભૂતધારિણી, તેણે આખું બ્રહ્માંડ ઝડપથી ફર્યું.

પરિધાનં તુ કૌપીનં નગ્નઃ કાપાલિકોઽભવત્

તેના શરીરે માત્ર કૌપીન હતું; નગ્ન થઈને તે કપાલધારી સાધુ બન્યો.

તસ્મિંસ્તુ પતિતે દેવિ નગ્નઃ કાપાલિકોઽભવત્

જ્યારે એ પડી ગયું, હે દેવી, ત્યારે તે નગ્ન કપાલધારી સાધુ બની ગયો.