વરાહપુરાણમ્

અન્યાઃ સૂતિગૃહે છિદ્રં ગૃહ્ણીયુસ્તત્ર પૂજિતાઃ । નિવસિષ્યન્તિ દેવેશિ તથાન્યા જાતહારિકાઃ ।। ૯૫.

બીજીઓ, પ્રસૂતિગૃહમાં, દરવાજા પાસે રહીને પૂજિત થાય; અને બીજી કેટલીક નવજાત બાળકોને લઈ જતી રહે, એ રીતે વસે.

ગૃહે ક્ષેત્રે તડાગેષુ વાપ્યુદ્યાનેષુ ચૈવ હિ । અન્યચિત્તા રુદન્ત્યો યાઃ સ્ત્રિયસ્તિષ્ઠન્તિ નિત્યશઃ । તાસાં શરીરાણ્યાવિશ્ય કાશ્ચિત્તૃપ્તિમવાપ્સ્યથ ।। ૯૫.

ઘરમાં, ખેતરમાં, તળાવમાં, વાવમાં કે બગીચામાં, જે સ્ત્રીઓ હંમેશા દુઃખી અને રડતી રહે છે, તેમનાં શરીરમાં ક્યારેક કેટલાક જીવ પ્રવેશી જાય છે અને પોતાની તૃપ્તિ મેળવે છે.

એવમુક્ત્વા તદા દેવીં સ્વયં રુદ્રઃ પ્રતાપવાન્ । દૃષ્ટ્વા રુરું ચ સબલમસુરેન્દ્રં નિપાતિતમ્ । સ્તુતિં ચકાર ભગવાન્ સ્વયં દેવસ્ત્રિલોચનઃ ।। ૯૫.

આ રીતે દેવીને કહીને, તેજસ્વી રુદ્રે પોતે, રૂરુ અને તેના દૈત્યસેનાપતિને પડેલા જોઈ, ત્રિનેત્રધારી ભગવાને પોતે દેવીની સ્તુતિ કરી.

રુદ્ર ઉવાચ । જયસ્વ દેવિ ચામુણ્ડે જય ભૂતાપહારિણિ । જય સર્વગતે દેવિ કાલરાત્રિ નમોઽસ્તુ તે ।। ૯૫.

રુદ્રે કહ્યું: જય હો ચામુંડા દેવી! જય હો, સર્વ જીવોના દુઃખ દૂર કરનારી! જય હો, સર્વત્ર વ્યાપક દેવી! કાળરાત્રિ, તમને વંદન છે.

વિશ્વમૂર્ત્તે શુભે શુદ્ધે વિરૂપાક્ષિ ત્રિલોચને । ભીમરૂપે શિવે વિદ્યે મહામાયે મહોદયે ।। ૯૫.

હે વિશ્વરૂપા, શુભ, શુદ્ધ, અનોખા નેત્રવાળી ત્રિનેત્રી! ભયાનક રૂપાવાળી, કલ્યાણી, જ્ઞાનરૂપ, મહામાયાવાળી, મહોત્કર્ષવાળી દેવી!

મનોજવે જયે જૃમ્ભે ભીમાક્ષિ ક્ષુભિતક્ષયે । મહામારિ વિચિત્રાઙ્ગે ગેયનૃત્યપ્રિયે શુભે ।। ૯૫.

મન જેટલી ઝડપી, વિજયી, વિસ્તૃત થનારી, ભયાનક આંખવાળી, ઉગ્ર વિનાશક, મહામારી, અનોખા અંગવાળી, ગીત અને નૃત્યને ગમતી, શુભ દેવી!

વિકરાલે મહાકાલિ કાલિકે પાપહારિણિ । પાશહસ્તે દણ્ડહસ્તે ભીમરૂપે ભયાનકે ।। ૯૫.

ભયાનક રૂપાવાળી, મહાકાળી, કાળિકા, પાપ નાશનારી! હાથમાં પાશ અને દંડ ધરાવાળી, ભયાનક અને ભયપ્રદ રૂપાવાળી!

ચામુણ્ડે જ્વલમાનાસ્યે તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રે મહાબલે । શવયાનસ્થિતે દેવિ પ્રેતાસનગતે શિવે ।। ૯૫.

હે ચામુંડા, જ્વલંત મુખવાળી, તીક્ષ્ણ દાંતવાળી, મહાબળશાળી! મૃતદેહ પર બેઠેલી દેવી, પ્રેતોમાં વસતી કલ્યાણી!

ભીમાક્ષિ ભીષણે દેવિ સર્વભૂતભયંકરિ । કરાલે વિકરાલે ચ મહાકાલે કરાલિનિ । કાલી કરાલી વિક્રાન્તા કાલરાત્રિ નમોઽસ્તુ તે ।। ૯૫.

ભયાનક આંખવાળી, ભયજનક દેવી, સર્વ જીવોમાં ભય ફેલાવનારી! કઠોર, ભયાનક, મહાકાળ, કઠોર સ્વરૂપાવાળી! કાળી, કરાળી, પરાક્રમી, કાળરાત્રિ, તમને વંદન છે.

વિકરાલમુખી દેવિ જ્વાલામુખિ નમોઽસ્તુ તે । સર્વસત્ત્વહિતે દેવિ સર્વદેવિ નમોઽસ્તુ તે ।। ૯૫.

ભયાનક મુખવાળી દેવી, જ્વાળામુખી, તમને વંદન છે. સર્વ જીવના કલ્યાણ માટે રહેનારી દેવી, સર્વ દેવી, તમને વંદન છે.

ઇતિ સ્તુતા તદા દેવી રુદ્રેણ પરમેષ્ઠિના । તુતોષ પરમા દેવી વાક્યં ચેદમુવાચ હ । વરં વૃણીષ્વ દેવેશ યત્ તે મનસિ વર્ત્તતે ।। ૯૫.

આ રીતે રુદ્રે સ્તુતિ કરતાં પરમ દેવી પ્રસન્ન થઈ અને કહ્યું: 'દેવેશ, જે કંઈ તારા મનમાં છે તે વર માગ.'

રુદ્ર ઉવાચ । સ્તોત્રેણાનેન યે દેવિ ત્વાં સ્તુવન્તિ વરાનને । તેષાં ત્વં વરદા દેવિ ભવ સર્વગતા સતી ।। ૯૫.

રુદ્રે કહ્યું: હે સુન્દર મુખવાળી દેવી, જે કોઈ આ સ્તોત્રથી તારી સ્તુતિ કરે, તેમને તું વરદાન આપનારી અને સર્વત્ર રહેનારી દેવી બની રહે.

યશ્ચેમં ત્રિપ્રકારં તુ દેવિ ભક્ત્યા સમન્વિતઃ । સ પુત્રપૌત્રપશુમાન્ સમૃદ્ધિમુપગચ્છતિ ।। ૯૫.

જે ભક્તિપૂર્વક આ ત્રિપ્રકાર સ્તોત્રનું પઠન કરે છે, તેને પુત્ર, પૌત્ર, પશુ અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.

યશ્ચેમં શ્રૃણુયાદ્ ભક્ત્યા ત્રિશક્તયાસ્તુ સમુદ્ભવમ્ । સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પદં ગચ્છત્યનામયમ્ ।। ૯૫.

જે ભક્તિથી ત્રણ શક્તિઓની ઉત્પત્તિનું શ્રવણ કરે છે, તે સર્વ પાપથી મુક્ત થઈ દુઃખરહિત અવસ્થાને પામે છે.

એવં સ્તુત્વા ભવો દેવીં ચામુણ્ડાં પરમેશ્વરીમ્ । ક્ષણાદન્તર્હિતો દેવસ્તે ચ દેવા દિવં યયુઃ ।। ૯૫.

આ રીતે ભવએ પરમેશ્વરી ચામુંડાની સ્તુતિ કરી, પછી ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગયો અને દેવતાઓ સ્વર્ગે પરત ગયા.

ય એતાં વેદ વૈ દેવ્યા ઉત્પત્તિં ત્રિવિધાં ધરે । સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પરં નિર્વાણમૃચ્છતિ ।। ૯૫.

જે કોઈ દેવીની ત્રિવિધ ઉત્પત્તિને જાણે અને મનમાં ધારણ કરે, તે સર્વ પાપથી મુક્ત થઈ પરમ મુક્તિને પામે છે.

ભ્રષ્ટરાજ્યો યદા રાજા નવમ્યાં નિયતઃ શુચિઃ । અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દશ્યામુપવાસી નરોત્તમઃ । સંવત્સરેણ લભતે રાજ્યં નિષ્કણ્ટકં નૃપઃ ।। ૯૫.

જે રાજા રાજ્યથી વિહોણો થયો હોય, તે નવમીના દિવસે પવિત્રતાથી ઉપવાસ કરે અને અષ્ટમી તથા ચતુર્દશી પર પણ ઉપવાસ રાખે, તો એક વર્ષમાં અવરોધરહિત રાજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

એષા ત્રિશક્તિરુદ્દિષ્ટા નયસિદ્ધાન્તગામિની । એષા શ્વેતા પરા સૃષ્ટિઃ સાત્ત્વિકી બ્રહ્મસંસ્થિતા ।। ૯૫.

આ ત્રિશક્તિ આચારના સિદ્ધાંત પ્રમાણે વર્ણવાઈ છે; આ સફેદ, ઉત્તમ, સાત્વિક અને બ્રહ્મામાં સ્થિત સર્જન છે.

એષૈવ રક્તા રજસિ વૈષ્ણવી પરિકીર્ત્તિતા । એષૈવ કૃષ્ણા તમસિ રૌદ્રી દેવી પ્રકીર્ત્તિતા ।। ૯૫.

આ જ શક્તિ રજોગુણમાં લાલ છે, જેને વૈષ્ણવી કહે છે; અને તમોગુણમાં કાળી છે, જેને રૌદ્રી દેવી કહે છે.

પરમાત્મા યથા દેવ એક એવ ત્રિધા સ્થિતઃ । પ્રયોજનવશાચ્છક્તિરેકૈવ ત્રિવિધાઽભવત્ ।। ૯૫.

જેમ પરમાત્મા એક જ છે, પણ ત્રણ રૂપે સ્થિર છે, તેમ જરૂરિયાત પ્રમાણે એક શક્તિ પણ ત્રણ ભાગે વહેંચાઈ ગઈ.

ય એતં શ્રૃણુયાત્ સર્ગં ત્રિશક્ત્યાઃ પરમં શિવમ્ । સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પરં નિર્વાણમાપ્નુયાત્ ।। ૯૫.

જે કોઈ આ ત્રિશક્તિનું શ્રેષ્ઠ અને પાવન સર્જનકથન સાંભળે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થઈને પરમ મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.

યશ્ચેદં શ્રૃણુયાદ્ ભક્ત્યા નવમ્યાં નિયતઃ સ્થિતઃ । સ રાજ્યમતુલં લેભે ભયેભ્યશ્ચ પ્રમુચ્યતે ।। ૯૫.

જે વ્યક્તિ નવમીના દિવસે ભક્તિપૂર્વક અને નિયમિત રીતે આ સાંભળે છે, તેને અનન્ય રાજસત્તા મળે છે અને તે બધા ભયોથી છૂટકારો પામે છે.

યસ્યેદં લિખિતં ગેહે સદા તિષ્ઠતિ ધારિણિ । ન તસ્યાગ્નિભયં ઘોરં સર્પચૌરાદિકં ભવેત્ ।। ૯૫.

જેના ઘરમાં આ લખાયેલું રહેલું હોય છે, તેને અગ્નિ, સાપ, ચોર કે અન્ય કોઈ ભયજનક વસ્તુથી ક્યારેય ભય રહેતો નથી.

યશ્ચૈતત્ પૂજયેદ્ ભક્તયા પુસ્તકેઽપિ સ્થિતં બુધઃ । તેન યષ્ટં ભવેત્ સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।। ૯૫.

જે બુદ્ધિશાળી ભક્તિપૂર્વક પુસ્તકમાં રહેલું આ પૂજે છે, તેને ત્રણેય લોક અને તેમાં રહેલા સર્વ જીવોનું પુણ્ય ફળ મળે છે.

જાયન્તે પશવઃ પુત્રા ધનં ધાન્યં વરસ્ત્રિયઃ । રત્નાન્યશ્વા ગજા ભૃત્યા યાનાશ્ચાશુ ભવન્ત્યુત । યસ્યેદં તિષ્ઠતે ગેહે તસ્યેદં જાયતે ધ્રુવમ્ ।। ૯૫.

જેના ઘરમાં આ રહે છે, તેને ગાય, સંતાન, ધન, અનાજ, સદગુણવતી સ્ત્રીઓ, રત્નો, ઘોડા, હાથી, નોકરો અને વાહનો ઝડપથી મળે છે; આ બધું ચોક્કસ મળે છે.

શ્રીવરાહ ઉવાચ । એતદેવ રહસ્યં તે કીર્ત્તિતં ભૂતધારિણિ । રુદ્રસ્ય ખલુ માહાત્મ્યં સકલં કીર્ત્તિતં મયા ।। ૯૫.

શ્રીવરાહે કહ્યું: હે ભૂતધારી, મેં તને આ રહસ્ય કહી દીધું છે; રુદ્રજીનું સમગ્ર મહાત્મ્ય મેં તને જણાવ્યું છે.

નવકોટ્યસ્તુ ચામુણ્ડા ભેદભિન્ના વ્યવસ્થિતા । યા રૌદ્રી તામસી શક્તિઃ સા ચામુણ્ડા પ્રકીર્ત્તિતા ।। ૯૫.

નવ કરોડ ચામુંડા વિવિધ રૂપે સ્થિત છે; એ જ રૌદ્ર અને તામસી શક્તિ ચામુંડા તરીકે ઓળખાય છે.

અષ્ટાદશ તથા કોટ્યો વૈષ્ણવ્યા ભેદ ઉચ્યતે । યા સા ચ રાજસી શક્તિઃ પાલની ચૈવ વૈષ્ણવી । યા બ્રહ્મશક્તિઃ સત્ત્વસ્થા અનન્તાસ્તાઃ પ્રકીર્ત્તિતા ।। ૯૫.

અઢાર કરોડ વૈષ્ણવીનું પણ વિવિધ રૂપે વર્ણન થાય છે; એ રાજસી શક્તિ પોષક વૈષ્ણવી છે અને બ્રહ્માની સત્વગુણવાળી શક્તિ અનંત ગણાય છે.

એતાસાં સર્વભેદેષુ પૃથગેકૈકશો ધરે । સર્વાસાં ભગવાન્ રુદ્રઃ સર્વગશ્ચ પતિર્ભવેત્ ।। ૯૫.

આ બધા જુદા જુદા રૂપોમાં, દરેકમાં ભગવાન રુદ્ર સર્વવ્યાપી અને સર્વનો સ્વામી છે.