વરાહપુરાણમ્

એવમુક્તા તદા દેવૈર્દેવી ભીમપરાક્રમા । જહાસ પરયા પ્રીત્યા દેવાનાં પુરતઃ શુભા ।। ૯૫.

દેવતાઓએ આવું કહ્યાએ, ભયાનક શક્તિવાળી, સુંદર દેવી દેવતાઓની સામે ખૂબ આનંદથી હસી ઉઠી.

તસ્યા હસન્ત્યા વક્ત્રાત્ તુ બહ્વ્યો દેવ્યો વિનિર્યયુઃ । યાભિર્વિશ્વમિદં વ્યાપ્તં વિકૃતાભિરનેકશઃ ।। ૯૫.

જ્યારે એ દેવી હસતી હતી, ત્યારે તેના મુખમાંથી ઘણી દેવીઓ બહાર આવી, જેઓ અનેક ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરીને આખા જગતને વ્યાપી ગઈ.

પાશાઙ્કુશધરાઃ સર્વાઃ સર્વાઃ પીનપયોધરાઃ । સર્વાઃ શૂલધરા ભીમાઃ સર્વાશ્ચાપધરાઃ શુભાઃ ।। ૯૫.

બધી દેવીઓ પાસે પાશ અને અંકુશ હતા, બધીના સ્તન ભરાવદાર હતા, બધી ભયાનક શૂળધારી હતી અને બધી સુંદર ધનુષધારી હતી.

તાઃ સર્વાઃ કોટિશો દેવ્યસ્તાં દેવીં વેષ્ટ્ય સંસ્થિતાઃ । યુયુધુદર્નિવૈઃ સાર્દ્ધં બદ્ધતૂણા મહાબલાઃ । ક્ષણેન દાનવબલં તત્સર્વં નિહતં તુ તૈઃ ।। ૯૫.

બધી દેવીઓ, કરોડો સંખ્યામાં, એ દેવીને ઘેરીને મજબૂતીથી ઊભી રહી. બધાએ મળીને, પોતાના ધનુષ્ય સાથે અને મહાન બળથી, દૈત્યોની સેના સામે યુદ્ધ કર્યું. એક પળમાં જ એ બધાએ દૈત્યોની આખી સેના નાશ કરી નાખી.

દેવાશ્ચ સર્વે સંયત્તા યુયુધુર્દાનવં બલમ્ । આદિત્યા વસવો રુદ્રા વિશ્વેદેવાસ્તથાશ્વિનૌ । સર્વે શસ્ત્રાણિ સંગૃહ્ય યુયુધુર્દાનવં બલમ્ ।। ૯૫.

બધા દેવતાઓ પણ એકઠા થઈને દૈત્યોની સેના સામે લડી પડ્યા—આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, વિશ્વેદેવ અને અશ્વિનીકુમારો—બધાએ શસ્ત્રો લઈને દૈત્યોની સેના સામે યુદ્ધ કર્યું.

કાલરાત્ર્યા બલં યચ્ચ યચ્ચ દેવબલં મહત્ । તત્સર્વં દાનવબલમનયદ્ યમસાદનમ્ ।। ૯૫.

કાલરાત્રીનું અને દેવતાઓનું જે જે બળ હતું, એ બધું મળીને દૈત્યોની આખી સેના યમલોક તરફ દોરી ગઈ.

એક એવ મહાદૈત્યો રુરુસ્તસ્થૌ મહામૃધે । સ ચ માયાં મહારૌદ્રીં રૌરવીં વિસસર્જ હ ।। ૯૫.

મહાન યુદ્ધમાં હવે માત્ર એક જ મહાદૈત્ય, રુરુ, ઊભો રહ્યો હતો; એણે અત્યંત ભયાનક અને ભયાવહ માયા પાથરી.

સા માયા વવૃધે ભીમા સર્વદેવપ્રમોહિની । તયા તુ મોહિતા દેવાઃ સદ્યો નિદ્રાં તુ ભેજિરે ।। ૯૫.

એ માયા બહુ ભયાનક અને બધાં દેવતાઓને ભુલાવનારી બની ગઈ; એની અસરથી બધા દેવતાઓ તરત જ ઊંઘી ગયા.

દેવી ચ ત્રિશિખેનાજૌ તં દૈત્યં સમતાડ્યત્ । તયા તુ તાડિતાન્તસ્ય દૈત્યસ્ય શુભલોચને । ચર્મમુણ્ડે ઉભે સમ્યક્ પૃથગ્ભૂતે બભૂવતુઃ ।। ૯૫.

પણ દેવી એ યુદ્ધભૂમિ પર પોતાના ત્રિશૂલથી એ દૈત્યને ઘા માર્યો; અને એ ઘા પડતાં દૈત્યમાંથી ચર્મ અને મુંડા નામે બે જુદા જુદા જીવ પ્રગટ થયા.

રુરોસ્તુ દાનવેન્દ્રસ્ય ચર્મમુણ્ડે ક્ષણાદ્ યતઃ । અપહૃત્યાહરદ્ દેવી ચામુણ્ડા તેન સાભવત્ ।। ૯૫.

દૈત્યરાજ રુરુમાંથી ચર્મ અને મુંડા તુરંત ઉદ્ભવ્યા; અને દેવી એ બંનેને પકડીને 'ચામુંડા' તરીકે જાણીતી બની.

સર્વભૂતમહારૌદ્રી યા દેવી પરમેશ્વરી । સંહારિણી તુ યા ચૈવ કાલરાત્રિઃ પ્રકીર્તિતા ।। ૯૫.

બધા જીવોમાંથી સૌથી ભયાનક, સર્વશક્તિમાન, સંહારક અને 'કાલરાત્રી' તરીકે ઓળખાતી એ પરમેશ્વરી દેવી—

તસ્યા હ્યનુચરા દેવ્યો યા હ્યસંખ્યાતકોટયઃ । તાસ્તાં દેવીં મહાભાગાં પરિવાર્ય વ્યવસ્થિતાઃ ।। ૯૫.

એની સાથે અનગણિત કરોડો અનુચરી દેવીઓ, એ મહાભાગ્યશાળી દેવીને ઘેરીને ઊભી રહી.

યા ક્યામાસુરવ્યગ્રાસ્તાસ્તાં દેવીં બુભુક્ષિતાઃ । બુભુક્ષિતા વયં દેવિ દેહિ નો ભોજનં શુભે ।। ૯૫.

દૈત્યમાંસ માટે ઉત્સુક અને ભૂખેલી એ સ્ત્રીઓ દેવીને બોલી: 'દેવી, અમને ભૂખ લાગી છે; અમારે માટે ભોજન આપો, શુભે.'

એવમુક્તા તદા દેવી દધ્યૌ તાસાં તુ ભોજનમ્ । ન ચાધ્યગચ્છચ્ચ યદા તાસાં ભોજનમન્તિકાત્ ।। ૯૫.

દેવી એ વાત સાંભળી, એમના માટે શું ભોજન મળે એ વિચાર્યું; પણ નજીકમાં એમને યોગ્ય કંઈ મળ્યું નહીં.

તતો દધ્યૌ મહાદેવં રુદ્રં પશુપતિં વિભુમ્ । સોઽપિ ધ્યાનાત્ સમુત્તસ્થૌ પરમાત્મા ત્રિલોચનઃ ।। ૯૫.

પછી દેવી એ મહાદેવ, રુદ્ર, પશુપતિ અને સર્વવ્યાપક ભગવાનનું ધ્યાન કર્યું; અને તે પરમાત્મા, ત્રિનેત્રધારી, ધ્યાનમાંથી પ્રગટ થયા.

ઉવાચ ચ દ્રુતં દેવીં કિં તે કાર્યં વિવક્ષિતમ્ । બ્રૂહિ દેવિ વરારોહે યત્ તે મનસિ વર્ત્તતે ।। ૯૫.

એમણે દેવીને તરત પૂછ્યું: 'તને શું કામ કરવું છે? શું ઈચ્છા છે, સુંદરે? જે તારા મનમાં છે, એ મને કહો.'

દેવ્યુવાચ । ભક્ષ્યાર્થમાસાં દેવેશ કિઞ્ચિદ્ દાતુમિહાર્હસિ । બલાત્કુર્વન્તિ મામેતા ભક્ષાર્થિન્યો મહાબલાઃ । અન્યથા મામપિ બલાદ્ ભક્ષયિષ્યન્તિ માં પ્રભો ।। ૯૫.

દેવી બોલી: 'દેવોના સ્વામી, આ સ્ત્રીઓ માટે તમે અહીં કંઈક ખાવાનું આપો; એ મહાબળશાળી સ્ત્રીઓ મારી પાસે જબરદસ્તી ભોજન માંગે છે. નહિંતર, પ્રભુ, એ મને જ પણ બળજબરીથી ખાઈ જશે.'

રુદ્ર ઉવાચ । એતાસાં શ્રૃણુ દેવેશિ ભક્ષમેકં મયોદ્યતમ્ । કથ્યમાનં વરારોહે કાલરાત્રિ મહાપ્રભે ।। ૯૫.

રુદ્ર બોલ્યા: 'દેવીઓની રાણી, મારા દ્વારા એમના માટે એક ભોજન તૈયાર થયું છે, એ સાંભળો. સુંદર કાલરાત્રી, મહાપ્રભા, હું એ જણાવું છું.'

યા સ્ત્રી સગર્ભા દેવેશિ અન્યસ્ત્રીપરિધાનકમ્ । પરિધત્તે સ્પૃશેચ્ચાપિ પુરુષસ્ય વિશેષતઃ ।। ૯૫.

દેવીઓની રાણી, કોઈ પણ સ્ત્રી જો ગર્ભવતી હોય અને બીજી સ્ત્રીના કપડાં પહેરે, કે એ કપડાં પહેરે કે સ્પર્શે—even પુરુષના કપડાં ખાસ કરીને—

સ ભાગોઽસ્તુ મહાભાગે કાસાઞ્ચિત્ પૃથિવીતલે । અન્યાશ્છિદ્રેષુ બાલાનિ ગૃહીત્વા તત્ર વૈ બલિમ્ । લબ્ધ્વા તિષ્ઠન્તુ સુપ્રીતા અપિ વર્ષશતાન્યપિ ।। ૯૫.

એ ભાગ, મહાભાગ્યવતી, પૃથ્વી પર કેટલીક સ્ત્રીઓને મળે; બીજી કેટલીક સ્ત્રીઓ ઘરના દ્વાર પાસે બાળકો પકડીને ત્યાં બલિ મેળવી ખુશ રહે—even સો વર્ષ સુધી.

અન્યાઃ સૂતિગૃહે છિદ્રં ગૃહ્ણીયુસ્તત્ર પૂજિતાઃ । નિવસિષ્યન્તિ દેવેશિ તથાન્યા જાતહારિકાઃ ।। ૯૫.

બીજીઓ, પ્રસૂતિગૃહમાં, દરવાજા પાસે રહીને પૂજિત થાય; અને બીજી કેટલીક નવજાત બાળકોને લઈ જતી રહે, એ રીતે વસે.

ગૃહે ક્ષેત્રે તડાગેષુ વાપ્યુદ્યાનેષુ ચૈવ હિ । અન્યચિત્તા રુદન્ત્યો યાઃ સ્ત્રિયસ્તિષ્ઠન્તિ નિત્યશઃ । તાસાં શરીરાણ્યાવિશ્ય કાશ્ચિત્તૃપ્તિમવાપ્સ્યથ ।। ૯૫.

ઘરમાં, ખેતરમાં, તળાવમાં, વાવમાં કે બગીચામાં, જે સ્ત્રીઓ હંમેશા દુઃખી અને રડતી રહે છે, તેમનાં શરીરમાં ક્યારેક કેટલાક જીવ પ્રવેશી જાય છે અને પોતાની તૃપ્તિ મેળવે છે.

એવમુક્ત્વા તદા દેવીં સ્વયં રુદ્રઃ પ્રતાપવાન્ । દૃષ્ટ્વા રુરું ચ સબલમસુરેન્દ્રં નિપાતિતમ્ । સ્તુતિં ચકાર ભગવાન્ સ્વયં દેવસ્ત્રિલોચનઃ ।। ૯૫.

આ રીતે દેવીને કહીને, તેજસ્વી રુદ્રે પોતે, રૂરુ અને તેના દૈત્યસેનાપતિને પડેલા જોઈ, ત્રિનેત્રધારી ભગવાને પોતે દેવીની સ્તુતિ કરી.

રુદ્ર ઉવાચ । જયસ્વ દેવિ ચામુણ્ડે જય ભૂતાપહારિણિ । જય સર્વગતે દેવિ કાલરાત્રિ નમોઽસ્તુ તે ।। ૯૫.

રુદ્રે કહ્યું: જય હો ચામુંડા દેવી! જય હો, સર્વ જીવોના દુઃખ દૂર કરનારી! જય હો, સર્વત્ર વ્યાપક દેવી! કાળરાત્રિ, તમને વંદન છે.

વિશ્વમૂર્ત્તે શુભે શુદ્ધે વિરૂપાક્ષિ ત્રિલોચને । ભીમરૂપે શિવે વિદ્યે મહામાયે મહોદયે ।। ૯૫.

હે વિશ્વરૂપા, શુભ, શુદ્ધ, અનોખા નેત્રવાળી ત્રિનેત્રી! ભયાનક રૂપાવાળી, કલ્યાણી, જ્ઞાનરૂપ, મહામાયાવાળી, મહોત્કર્ષવાળી દેવી!

મનોજવે જયે જૃમ્ભે ભીમાક્ષિ ક્ષુભિતક્ષયે । મહામારિ વિચિત્રાઙ્ગે ગેયનૃત્યપ્રિયે શુભે ।। ૯૫.

મન જેટલી ઝડપી, વિજયી, વિસ્તૃત થનારી, ભયાનક આંખવાળી, ઉગ્ર વિનાશક, મહામારી, અનોખા અંગવાળી, ગીત અને નૃત્યને ગમતી, શુભ દેવી!

વિકરાલે મહાકાલિ કાલિકે પાપહારિણિ । પાશહસ્તે દણ્ડહસ્તે ભીમરૂપે ભયાનકે ।। ૯૫.

ભયાનક રૂપાવાળી, મહાકાળી, કાળિકા, પાપ નાશનારી! હાથમાં પાશ અને દંડ ધરાવાળી, ભયાનક અને ભયપ્રદ રૂપાવાળી!

ચામુણ્ડે જ્વલમાનાસ્યે તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રે મહાબલે । શવયાનસ્થિતે દેવિ પ્રેતાસનગતે શિવે ।। ૯૫.

હે ચામુંડા, જ્વલંત મુખવાળી, તીક્ષ્ણ દાંતવાળી, મહાબળશાળી! મૃતદેહ પર બેઠેલી દેવી, પ્રેતોમાં વસતી કલ્યાણી!

ભીમાક્ષિ ભીષણે દેવિ સર્વભૂતભયંકરિ । કરાલે વિકરાલે ચ મહાકાલે કરાલિનિ । કાલી કરાલી વિક્રાન્તા કાલરાત્રિ નમોઽસ્તુ તે ।। ૯૫.

ભયાનક આંખવાળી, ભયજનક દેવી, સર્વ જીવોમાં ભય ફેલાવનારી! કઠોર, ભયાનક, મહાકાળ, કઠોર સ્વરૂપાવાળી! કાળી, કરાળી, પરાક્રમી, કાળરાત્રિ, તમને વંદન છે.