વરાહપુરાણમ્

યશસ્વી કીર્ત્તિમાન્ભૂત્વા વન્દ્યતે પ્રેત્ય ચેહ ચ

તે યશસ્વી અને પ્રસિદ્ધ બનીને, મૃત્યુ પછી અને આ દુનિયામાં પણ પૂજાય છે.

મંગલ્યં ચ શિવં ચૈવ ધર્મકામાર્થસાધકમ્

આ શુભ અને કલ્યાણકારી છે, અને ધર્મ, કામ તથા અર્થની સિદ્ધિ આપે છે.

ધન્યં યશસ્યં પાપઘ્નં સ્વસ્તિકૃચ્છાન્તિકારકમ્

આ ધન્ય છે, યશ આપે છે, પાપ નાશ કરે છે, સુખ અને શાંતિ આપે છે.

કીર્તયિત્વા વ્રજેત્સ્વર્ગં કલ્યમુત્થાય માનવઃ ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્દેવઃ પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિઃ ।। 217.

જે મનુષ્ય તેનું પઠન કરે છે, તે સુખી થાય છે અને સ્વર્ગમાં જાય છે. આમ કહી પરમેશ્વર, પ્રજાપતિ, દેવતાએ વાત પૂર્ણ કરી.

સનત્કુમારં સન્દિશ્ય વિરરામ મહાયશાઃ

પછી મહાયશસ્વી એ સનતકુમારને આદેશ આપીને મૌન ધારણ કર્યું.

વરાહભૂમિસંવાદં સારમુદ્ધૃત્ય સત્તમાઃ

હે શ્રેષ્ઠો, વરાહ અને ધરણીના સંવાદમાંથી સારાંશ કાઢવામાં આવ્યો છે.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

જે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે, તે પરમ ગતિને પામે છે.

પ્રયાગે બ્રહ્મતીર્થે ચ તીર્થે ચામરકણ્ટકે

પ્રયાગ, બ્રહ્મતીર્થ અને અમરકંટકના તીર્થમાં,

કપિલાં દ્વિજમુખ્યાય સમ્યગ્દત્ત્વા તુ યત્ફલમ્

કપિલા ગાયને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને યોગ્ય રીતે દાન આપવાથી જે પુણ્ય મળે છે,

શ્રુત્વાઽસ્યૈવ દશાધ્યાયં શુચિર્ભૂત્વા સમાહિતઃ

જે વ્યક્તિ શુદ્ધ અને એકાગ્ર થઈને માત્ર આ દસ અધ્યાયો સાંભળે છે,

યઃ પુનઃ સતતં શૃણ્વન્નૈરન્તર્યેણ બુદ્ધિમાન્

અને જે બુદ્ધિશાળી મનુષ્ય સતત અને વિના વિક્ષેપે શ્રવણ કરે છે,

સર્વયજ્ઞેષુ યત્પુણ્યં સર્વદાનેષુ યત્ફલમ્

તમામ યજ્ઞોમાં જે પુણ્ય મળે છે અને બધા દાનથી જે ફળ મળે છે,

તત્પ્રાપ્નોતિ ન સન્દેહો વરાહવચનં યથા

તે બધું તેને મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી, જેમ કે વરાહ ભગવાને કહ્યું છે.

અપુત્રસ્ય ભવેત્પુત્રઃ સપૌત્રસ્ય સુપૌત્રકઃ 217.

જેને પુત્ર નથી તેને પુત્ર થાય છે; અને જેને પૌત્ર છે તેને પરપૌત્ર થાય છે.

તસ્ય નારાયણો દેવઃ સન્તુષ્ટઃ સ્યાદ્ધિ સર્વદા

તે વ્યક્તિ માટે નારાયણ ભગવાન હંમેશા પ્રસન્ન રહે છે.

શ્રુત્વા તુ પૂજયેચ્છાસ્ત્રં યથા વિષ્ણું સનાતનમ્

આ શાસ્ત્ર સાંભળ્યા પછી, જેમ સનાતન વિષ્ણુની પૂજા કરવામાં આવે છે તેમ તેની પણ પૂજા કરવી જોઈએ.

યથાશક્તિ નૃપો ગ્રામૈઃ પૂજયેચ્ચ વસુન્ધરે

રાજાએ પોતાની શક્તિ અનુસાર ગામો દ્વારા ધરતીની પૂજા કરવી જોઈએ.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

બધા પાપોથી મુક્ત થઈને, તે વિષ્ણુ સાથે એકરૂપતા પ્રાપ્ત કરે છે.

અથ પુરાણપઠનાદિવિષયાનુક્રમણિકાધ્યાયઃ વીરેશ્વરેણ સહ માધવભદ્રનામ્ના કાશ્યાં વરાહકથિતં લિખિતં પુરાણમ્

હવે પુરાણના પઠન વગેરે વિષયોની ક્રમવાર વાતોનું અધ્યાય આવે છે. કાશીમાં વીરેશ્વર સાથે, માધવભદ્ર નામે, વરાહ ભગવાને જે પુરાણ કહેલું, તે લખાયું હતું.

વરાહસ્ય પુરાણસ્ય વૃત્તાન્તાન્પ્રબ્રવીમ્યહમ્

હું હવે વરાહ પુરાણના પ્રસંગો કહું છું.

આદિસૃષ્ટિસ્તતઃ પ્રોક્તા ચરિતં દુર્જનસ્ય ચ

પ્રથમ, સૃષ્ટિના આરંભની વાત અને દુર્જનોના કૃત્યોનું વર્ણન થયું છે.

આદિવૃત્તાન્તકથને સરમાખ્યાનમેવ ચ

આદિકાળની ઘટનાઓમાં સરમા નામની વાર્તા પણ છે.

અશ્વિનોરપિ ચોત્પત્તિ ગૌર્યુત્પત્તિસ્તથૈવ ચ

અશ્વિનીકુમારોની ઉત્પત્તિ અને ગૌરીની ઉત્પત્તિ પણ વર્ણવાઈ છે.

સ્કન્દોત્પત્તિશ્ચ ભાનોશ્ચ ઉત્પત્તિઃ સમુદાહૃતા

સ્કંદ અને ભાનુની જન્મકથા પણ અહીં કહેવામાં આવી છે.

ધનદસ્ય તથોત્પત્તિઃ પરાપરવિનિર્ણયઃ

ધનદની ઉત્પત્તિ તથા ઉત્તમ-નિચલાનું વિવેક પણ અહીં જણાવાયું છે.

સોમોત્પત્તિરહસ્યં ચ ક્ષિતેશ્ચાપિ સમાસતઃ

સોમના ઉત્પત્તિનું રહસ્ય અને પૃથ્વીનું સંક્ષિપ્ત વર્ણન અહીં આપવામાં આવ્યું છે.

તતઃ સત્યતપોપાખ્યા મત્સ્યદ્વાદશિકા તથા

પછી સત્યતપ નામના મહાત્માની કથા અને માછલીના બાર વ્રતોનું વર્ણન છે.

નૃસિંહદ્વાદશી ચાપિ વામનદ્વાદશી તથા 218.

પછી નૃસિંહના બાર વ્રતો અને એ જ રીતે વામનના બાર વ્રતોનું પણ વર્ણન છે.

કૃષ્ણદ્વાદશિકા ચાપિ બુદ્ધદ્વાદશિકા તથા

પછી કૃષ્ણના બાર વ્રતો અને બુદ્ધના બાર વ્રતોનું પણ વર્ણન છે.