વરાહપુરાણમ્

એક દિવસ, ઉત્સુકતાથી, એક વ્યક્તિ ગર્ત્તેશ્વર નામના દેવસ્થાન પર ગયો. ત્યાં પહોંચીને, તેણે અત્યંત શ્રદ્ધાથી ધાત્રેયિકા નામની સ્ત્રીને પણ મળ્યું. લોભ અને મોહથી ગ્રસ્ત થઈ, તેણે તેને પણ રત્નોથી બનેલી હાર ભેટમાં આપી. દેવતાને દર્શન કર્યા પછી, તેણે અનેક વખત દાન આપ્યાં. પછી તે કૃષ્ણા અને ગંગા નદીઓના ઉદ્ગમ સ્થાને આવેલા પવિત્ર તીર્થ ખાતે નિયમિત રીતે સ્નાન કરતો રહ્યો. આ રીતે, સતત આચરણ કરતા છ મહિના વીતી ગયા. એક દિવસ, તેની પોતાની આશ્રમમાં રહેતા એક વ્યક્તિએ તેને જોયો—તેની દેહ પર કીડા લાગેલા હતાં અને તે ત્યાં આવી પહોંચ્યો હતો. જ્યારે પણ તે સ્નાન કરતો, તેના શરીર પરથી કીડાઓનો ઢગલો પડી જતો. સુમંતુએ ઘણા દિવસો સુધી આ આશ્ચર્યજનક દૃશ્ય જોયું. ચિંતાથી ભરાયેલા સુમંતુએ શંકા સાથે તેને પૂછ્યું: “તમે દિવસ-રાત શું કરો છો? મને સાચું કહો. તમે પંચાલ રાજ્યના છો, બ્રાહ્મણપુત્ર છો કે કોઈ વેપારી છો?” તે વ્યક્તિ દક્ષિણ પ્રદેશમાંથી આવીને મથુરા પહોંચ્યો હતો. ત્યાં સ્નાન કર્યા પછી તેણે મહેશ્વર, એટલે કે ત્રિગર્તેશ્વરનું દર્શન કર્યું. સુમંતુએ કહ્યું: “જ્યારે તે અસ્નાતક હોય ત્યારે તેના શરીર પર કીડાઓ ભરેલા હોય, અને સ્નાન પછી તે શુદ્ધ અને તેજસ્વી દેખાય છે. તારા શરીર પર કાલિંજરના સ્પર્શથી શુદ્ધિ દેખાય છે. નિશ્ચયપૂર્વક કહો, તારો ગુપ્ત પાપ શું છે? તું પવિત્ર તીર્થનો મહિમા જોઈને, તારા હિત માટે હું તને પૂછું છું.” જ્યારે તેને પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે કંઈ બોલ્યું નહીં અને ફરીથી એ જ રીતે ચાલ્યો ગયો. કેટલાક સમય પછી, તેણે પોતાની પ્રિયાને કહ્યું: “હે ભાગ્યશાળી, તમે કોણ છો? કોની પુત્રી છો? કયા પ્રદેશથી આવી છો?” તેની આગ્રહથી, તેણીએ મુશ્કેલીથી જવાબ આપ્યો: “ગંગાના ઉત્તર કાંઠે સુખદ પંચાલ નગરી આવેલી છે. જ્યારે ત્યાં દુર્ભિક્ષ પડ્યું, ત્યારે અમે બંને દક્ષિણ પ્રદેશમાં ગયાં. એ જગ્યાએ મારા પિતાએ પાંચ પુત્રો અને મને સાથે રાખ્યા. સૌથી નાનો ભાઈ મારો છે અને સૌથી મોટો પાંચમો છે. જ્યારે તે (મોટો ભાઈ) વિદાય થયો, ત્યારે મારા માતા-પિતાએ પણ પોતાનો અંત ભોગવ્યો.” “અહીં હું હંમેશા સ્નાન અને દેવ-બ્રાહ્મણોની પૂજા કરતી હતી. પણ પછી, પતિત સ્ત્રીની જેમ વર્તન કરીને, મેં મારી વંશ પર કલંક લગાવ્યો. મારા પાપી કર્મોથી, મેં તેને ભયંકર નરકમાં ધકેલ્યો. મારી ભૂતકાળની ઉન્નત કુળને યાદ કરીને, હું વ્યથાથી રડવા લાગી.” તેની આ રડક સંભળીને ત્યાંની સ્ત્રીઓ એકઠી થઈ ગઈ. વિવિધ ઉપાયો કરીને, તેમણે એ પુરુષને ફરી જીવંત કર્યો. પછી તેણે આખી વાત અને પોતાનું મહાન વંશ વર્ણવ્યું. પછી તે અયોગ્ય સંબંધને લીધે દુઃખી થયો. તે પછી, તેણે કહ્યું: “જો બ્રાહ્મણ બ્રાહ્મણહત્યારો કે મધ્યપાન કરનાર તરીકે જન્મે, માતા, ગુરુપત્ની, બહેન, પુત્રી, વહુ—જે કોઈ પણ સ્ત્રી હોય—અને બ્રાહ્મણહત્યાર, મધ્યપાન કરનાર, સ્ત્રીહનન કરનાર કે ગુરુપત્નીની શય્યામાં જનાર હોય...” આ સાંભળીને, પંચાલી માત્ર પોતાના મોટાભાઈને જ માનવા લાગી. ત્યાં હાજર રહેલા રત્નો, વસ્ત્રો, ધન, અનાજ—જે કંઈ હતું, તે બધું...