વરાહપુરાણમ્

પછી, યાત્રાળુ ક્ષેત્રપાલ પાસે જાય છે, જ્યાં શિવ, પ્રાણીઓના સ્વામી અને પાપ દૂર કરનાર, વિરાજમાન છે. ત્યાં કૃષ્ણની રમણિય લીલા-પુલ છે, જે મહાપાપોનો નાશ કરે છે. એ સ્થળે કૃષ્ણ ગોવાળાઓ સાથે દરરોજ થોડા સમય માટે રહેતા. ત્યાં શુભ બલિ-પોંડ પણ છે, જે જળ-ક્રીડાઓ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. ત્યારબાદ, કૃષ્ણ ત્યાં કૂકડી સાથે રમ્યા. એ સ્થળે એક ઉંચો, સુંદર શિખરવાળો સ્તંભ છે, જે સુગંધથી મદમસ્ત છે. યાત્રાળુ એ સ્તંભની પરિક્રમા કરીને, તેને શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજે છે. વસુદેવ અને દેવકી દ્વારા, ગર્ભ રક્ષણ માટે, એ સ્તંભની પૂજા કરવામાં આવી. પછી, મુક્તિ માટે, યાત્રાળુ નારાયણના નિવાસમાં પ્રવેશ કરે છે. યાત્રાળુ, સમૂહ અને વિધિ-પ્રભુને યોગ્ય રીતે જાણ કરી, તેમની પરવાનગી મેળવી, પિતૃલોકના શિવ, 'લોર્ડ ઑફ ધ પિટ'ને જોવા જાય છે. ત્યાં મહાવિદ્યેશ્વરી દેવી વિઘ્નો અને દુ:ખો દૂર કરે છે. પ્રભા અને મલ્લીનું દર્શન કરીને, યાત્રાળુ ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. એ દેવી હમેશા હાજર રહી, સિદ્ધિ આપે છે અને પાપ નાશ કરે છે. તે સ્થળે એક નિશાની સ્થાપિત છે, જે મંત્રોની નિશ્ચિતતા દર્શાવે છે. સિદ્ધિ અને ભોગ આપતી હોવાથી, તેને સિદ્ધેશ્વરી કહેવાય છે. ત્યાં એક સ્વચ્છ જળવાળું તળાવ છે, જે મહાપાપોનો નાશ કરે છે. માત્ર દર્શનથી જ યાત્રાળુ તમામ પાપોથી મુક્ત થાય છે. પછી, યાત્રાળુ વિઘ્નરાજ ગણેશ પાસે જાય છે, જે વિઘ્નો દૂર કરે છે. ત્યાં ગંગા પણ છે, જે મહાપાપોનો નાશ કરે છે. રુદ્રનું મહાન નિવાસ પણ છે, જે મહાદેવના મુખ સમાન છે. ત્યાંથી ઉત્તર દિશા જોતા, યાત્રાળુ ગણેશ્વર દેવનું દર્શન કરે છે. કૃષ્ણ ગોપીઓ અને તેમની સંપત્તિ પર વિવિધ રમૂજી રૂપ ધારણ કરીને વિજય મેળવે છે. ગોપાલ કૃષ્ણનું એ સ્થળે જવું મહાપાપોનો નાશ કરે છે. જે કંઈ પણ ત્યાં કરવામાં આવ્યું, જે રીતે અને જે રૂપે, એ બધું જ મહિમાવાન છે. પછી, યાત્રાળુ યમુના જળમાં આવેલા મહાન, શુદ્ધ તીર્થ પર જાય છે. ગર્ગ્ય તીર્થ, જે અતિ પુણ્યમય છે, ત્યાં પણ યાત્રાળુ જાય છે. ત્યાં સોમેશ્વર ભગવાનનું દર્શન અને સ્નાન કરીને, યાત્રાળુ યાત્રાનું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. યોગ્ય રીતે હવન અને દાન કરીને, યાત્રાળુ વિષ્ણુ સાથે એકતા મેળવે છે. એ જ રીતે, ધારાલોપનક અને વૈકુંઠ ખંડવેલકમાં, ગોવાળાઓના તીર્થ અને મુક્તિકેશ્વર ખાતે પણ યાત્રાળુ જાય છે. આ તમામ તીર્થો 'વિશ્રાંતિ' તરીકે જાણીતા છે, એટલે કે આરામના સ્થળો. દેવો અને પિતૃઓની પૂજા કરીને, યાત્રાળુ પછી દેવતાને પ્રસન્ન કરે છે. એ રીતે, યાત્રાળુ કહે છે—"તમારી આજ્ઞાથી, મારી મથુરાની યાત્રા ફળદાયી થશે." વિશ્રાંતિ ખાતે સ્નાન કરીને અને પિતૃઓને તર્પણ આપીને, પછી યાત્રાળુ સુમંગલા તરફ જાય છે અને યાત્રા પૂર્ણ થવાની પ્રાર્થના કરે છે—"તમારી કૃપાથી, મારી યાત્રા ફળદાયી થે." પરિક્રમા કરીને, મહાન તપસ્વી ત્યાં આરામ કરે છે, સુરક્ષિત રહે છે. પોતાની નામની નિશાની સ્થાપિત કરીને, યાત્રાળુ યાત્રાનું ફળ મેળવે છે. એ બધું જોઈને, પછી કૃષ્ણ દ્વારા રચાયેલી દેવીના દર્શન માટે યાત્રાળુ આગળ વધે છે.