વરાહપુરાણમ્

યમુના, જે સદા પવિત્ર અને અચળ છે, તે સ્થાન પર સતત હાજર રહે છે. જ્યારે કોઈ પ્રયાગ ખાતે ગંગાએ પહોંચે છે, જે પૃથ્વી પર વેણી તરીકે પ્રખ્યાત છે, ત્યાં યમુનાનું પણ વિશેષ મહત્વ છે, હે દેવી; આ વિષયમાં વધુ પુછપરછની જરૂર નથી. એ તમામ સ્થળોએ, જ્યાં કોઈ સ્નાન કરે છે, તેને મારા લોકમાં સન્માન મળે છે. એવો વ્યક્તિ માનવોમાં ફરી જન્મતો નથી; તેના ચાર હાથ હોય છે. એ રીતે, ત્યાં જીવન ત્યાગીને, તે મારા લોકમાં જાય છે. હે દેવી, જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે મારા લોકને પામે છે. તે દેવસ્થાનને દર્શન કરીને, થાકથી મુક્ત થઈને, તે ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. એ ફળ તેને સ્નાનથી મળે છે, જેમ કે વિશ્રાંતિ નામના સ્થળે મળે છે. બે પ્રદક્ષિણા કરીને, તે વિષ્ણુના લોકમાં જાય છે. હે દેવી, જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે મારા લોકને પામે છે. જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે. પછી, જો કોઈ ત્યાં જીવન ત્યાગે છે, તો તે મારા લોકમાં જાય છે. માત્ર સ્નાનથી પણ, તે સ્વર્ગના શિખરોમાં આનંદ પામે છે. હે દેવી, જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે મારા લોકમાં સન્માનિત થાય છે. પાંચાલ દેશમાં, કાંપિલ્ય નામનું ઉત્તમ શહેર છે, હે દેવી. ત્યાં તિંદુકા નામનો એક નાઈ રહેતો હતો. અનેક વર્ષો સુધી, તેની કુટુંબની સ્થિતિ બગડી ગઈ. તેણે બધાં મોહ-માયાને ત્યાગી, પછી તે મથુરા ગયો. ત્યાં, તેણે અનેક કર્મો કર્યા અને યમુનામાં સ્નાન કર્યું. લાંબા સમય પછી, તેને મૃત્યુ પ્રાપ્ત થયું. એ દિવ્ય ઘર માં એક બ્રાહ્મણ હતો, જે યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો. એ પવિત્ર સ્થાનની શક્તિથી, દુર્લભ મુક્તિ પ્રાપ્ત થઈ. ક્યારેક, શક્તિશાળી વાયરોચનાએ સૂર્યની પૂજા કરી. તેણે હાથ ઉંચા કરીને અને ઉપવાસ રાખીને, શ્રેષ્ઠ તપ કર્યું. પ્રસન્ન થયેલા, પ્રકાશમય ભગવાન સૂર્યે તેને સંબોધન કર્યું. બલીએ કહ્યું: “મારે ધન ન હોવા છતાં, મેં મારા કુટુંબને સહારો આપ્યો છે.” પછી, સૂર્યે પોતાના મસ્તકમાંથી તેને ચિંતામણિ રત્ન આપ્યું. જે વ્યક્તિ એ પવિત્ર સ્થળે સ્નાન કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે. સૂર્યના દિવસે, અયન સમયે, કે ચાંદ્ર-સૂર્ય ગ્રહણ સમયે, જ્યાં કોઈ પોતાની ઇચ્છાથી શ્રેષ્ઠ તપસ્યા કરે છે, ત્યાં, જો જીવન ત્યાગે છે, તો તે મારા લોકમાં સન્માનિત થાય છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન, એ વ્યક્તિ પોતાના પૂર્વજોને ઉદ્ધર કરે છે. હે દેવી, જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે મારા લોકને પામે છે. જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે ઋષિઓના લોકને પામે છે. ઋષિ તીર્થના દક્ષિણમાં મારા શ્રેષ્ઠ મોક્ષ તીર્થ છે. ત્યાં કોટિ તીર્થ છે, જે દેવો માટે પણ દુર્લભ છે. કોટિ તીર્થમાં સ્નાન કરીને, પૂર્વજ અને દેવોને તૃપ્ત કરીને, જે વ્યક્તિ સ્નાન કરે છે, તે બ્રહ્માના લોકમાં સન્માન પામે છે. ત્યાં પિંડદાન કરીને, તે પિતૃલોકમાં જાય છે; હે દેવી, ખાસ કરીને જ્યેષ્ઠ મહિનામાં દાન આપવાથી, તે નિશ્ચયપૂર્વક એ ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.