વરાહપુરાણમ્

સૂતજીએ કહ્યુ: પૃથ્વીદેવીએ વિનમ્રતાપૂર્વક શિર નમાવીને ફરી વરાહ ભગવાનને પ્રશ્ન કર્યો, “હે મહાભાગ્યશાળી, એ કયાં કારણથી માથુરાની અન્ય પવિત્ર ભૂમિઓ કરતાં વિશેષ સ્તુતિ થાય છે?” ભગવાન શ્રી વરાહે ઉત્તર આપ્યો: “માથેરા એ નામથી પ્રખ્યાત છે અને મારા માટે એથી શ્રેષ્ઠ બીજું કશું નથી. માથુરા સુંદર છે, ગુણગાન લાયક છે અને એ જ મારું જન્મસ્થળ પણ છે. જે કોઈ ત્યાં વસે છે, તે નિશ્ચિતપણે મોક્ષ પામે છે—આમાં શંકા નથી. હે દેવી, માથુરામાં રોજે રોજ એ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે, અને ક્યારેક તો માત્ર એક ક્ષણમાં પણ એ ફળ મળી જાય છે. જે ઈન્દ્રિયજિત છે, તેને પણ એ ફળ માથુરામાં સુલભ છે. મારી માયાથી મૂઢ થયેલા અજ્ઞાનીઓ સંસારમય જીવનમાં ભટકી રહ્યા છે. છતાંય, જો કોઈ બીજું પણ એનું સ્મરણ કરે, તો પણ તે પાપોથી હંમેશા મુક્ત થઈ જાય છે. માથુરામાં જ્યારે કોઈ જનાર્દન ભગવાનની નિદ્રા સમયે દેહ ત્યાગે છે, ત્યારે તેના પૂર્વજોને પણ મહાન સંતોષ પ્રાપ્ત થાય છે અને તેઓ પણ પરમ અવસ્થામાં સ્થિર રહે છે. મારી કૃપાથી તેઓ પણ પરમ સિદ્ધિ પામે છે—આમાં કોઈ સંશય નથી. સંખ્ય યોગ વગેરે વિના પણ, માત્ર મારી કૃપાથી, એ લાભ મળે છે. જે લોકો ત્યાં દાન અને ભોજન આપે છે, તેઓ માનવ સ્વરૂપે દેવતા સમાન છે. રાજા યયાતિના વંશમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા ક્ષત્રિય પણ છે, જે પોતાના કુળને વૃદ્ધિ આપે છે. હું ચાર રૂપ ધારણ કરી ત્યાં રહીશ અને ઋષિગણ મારું ગાન કરશે. મારા એક રૂપનું ત્વચા ચંદન જેવી હશે, બીજું રૂપ સોનાની જેમ તેજસ્વી હશે. ત્યાં મારા ગુપ્ત નામો પણ રહેશે, હે પ્રિયે. હે પૃથ્વી, જ્યાં હું બત્રીસને પાતાળમાં પાડીશ, અને જ્યાં યમુના નદી નિર્મળ અને અવિચલિત રીતે વહે છે—એમજ, જ્યાંથી યમુના પ્રયાગ ખાતે ગંગામાં મળે છે, જેને પૃથ્વી પર વેણી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. યમુના ત્યાં પ્રસિદ્ધ છે, હે દેવી; એ વિષયમાં વધુ પૂછવું જરૂરી નથી. જે સ્થળોએ યમુનામાં સ્નાન થાય છે, ત્યાંના લોકો મારા લોકમાં સન્માન પામે છે. તેઓ માનવી રૂપે ફરી જન્મતા નથી, પણ ચતુર્ભુજ રૂપે જન્મે છે. એ જગ્યાએ દેહ ત્યાગે છે, તો સીધા મારા લોકમાં જાય છે. જે યમુનામાં સ્નાન કરે છે, તે મારા લોકને પામે છે. દેવદર્શન કરીને, થાક વિના, તે એ ફળ પામે છે. જેમ વિશ્રાંતિ નામના સ્થળે સ્નાનથી ફળ મળે છે, તેમ અહીં પણ મળે છે. બે પ્રદક્ષિણાઓથી તે વિષ્ણુલોકને પામે છે. હે દેવી, જે અહીં સ્નાન કરે છે, તે મારા રાજ્યને પામે છે. અહીં સ્નાન કરનારને અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે. જો અહીં દેહ ત્યાગે છે, તો મારા લોકને જ જાય છે. માત્ર સ્નાનથી પણ સ્વર્ગલોકમાં આનંદ અનુભવાય છે. અહીં સ્નાન કરનાર મારા લોકમાં સન્માન પામે છે. પાંચાલ દેશમાં એક અગ્રગણ્ય શહેર છે—કામ્પિલ્ય. ત્યાં ટિંડુક નામનો નાઈ રહેતો. લાંબા સમય સુધી તેની કુટુંબ પરિસ્થિતિ ખોટી થઈ ગઈ. બધા બંધનો છોડી, તેણે પછી માથુરા તરફ પ્રસ્થાન કર્યું. ત્યાં તેણે અનેક પુણ્યકર્મો કર્યા અને યમુના નદીમાં સ્નાન કર્યું...