વરાહપુરાણમ્

જ્યારે કોઈ પુરુષ વશિષ્ઠના લોકમાં પહોંચે છે, ત્યારે તે ત્યાં આનંદ અનુભવે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી. ત્યારબાદ, વશિષ્ઠના લોકને પીછે મૂકીને, તે મારા ધામને પ્રાપ્ત કરે છે. એ સ્થળે, હિમાલયના શિખરોમાંથી ઊગતી પાંચ નદીઓ વહે છે. પછી તે ત્યાંથી આગળ વધીને પંજશિખ મુનિ વસે છે એવા પ્રદેશે જાય છે. પંજચૂડા સ્થળ છોડીને, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પ્રાપ્ત થાય છે. આ પછી, હિમવત પર્વત પર સ્થિત સાત નદીઓ ત્યાં વહે છે. એ જગ્યાએ, તે ઋષિગણના લોકમાં આનંદ કરે છે અને ઋષિ દિક્તાઓથી ઘેરાયેલો રહે છે. પછી, તે સાત ઋષિઓના લોકને છોડીને, મારા ધામમાં સ્થિર થઈ આનંદ પામે છે. ત્યાં એક જ નદી વહે છે, જે શરભંગ ઋષિ સાથે સંકળાયેલી છે. એ લોકમાં પણ તે આનંદ કરે છે અને ઋષિદિક્તાઓ સાથે આનંદમાં રહે છે. શરભંગના લોકને છોડીને, તે મારા લોકમાં પૂજિત થાય છે. પછી, જ્યારે પૃથ્વી લીધાય છે, ત્યારે એ સ્થળે માત્ર જળ બાકી રહે છે, હે સુમુખી! ત્યારબાદ, અંગિરા પોતાના લોકમાં જાય છે અને નિઃસંદેહ સુખ અનુભવે છે. પછી અગ્નિના લોકને છોડીને, તે મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે. ત્યાં એક જ નદી વહે છે, જે હિમશિખરે આરામ કરે છે. પછી, જ્યારે તે બૃહસ્પતિના લોકમાં પહોંચે છે, ત્યારે પણ ઋષિદિક્તાઓથી આનંદિત થાય છે. બૃહસ્પતિના લોકને પણ છોડીને, તે સર્વોચ્ચ સિદ્ધિને પ્રાપ્ત કરે છે. ત્યાં એક જ નદી વહે છે, જે હિમાલયના નિવાસથી દેખાય છે. ફરી, બૃહસ્પતિના લોકમાં પહોંચીને, તે ઋષિદિક્તાઓથી મોહીત થાય છે. ત્યારબાદ, મારા કર્મોમાં તત્પર રહી, તે અહીં પોતાનું શરીર ત્યાગે છે. કાર્તિકેયનું કુંડ એ મારું ગુપ્ત અને શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્ર છે. ત્યાં, મનુષ્યે છ દિવસ વિતાવીને સ્નાન કરવું જોઈએ. પછી, ચાંદ્રાયણ વ્રત કરીને શુદ્ધ થઈ, તે અહીં શરીર ત્યાગે છે. એ સ્થાનને ઉમાનું કુંડ કહેવામાં આવે છે, જે મારું શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્ર છે. ત્યાં, દસ રાત વિતાવીને મનુષ્યે સ્નાન કરવું જોઈએ. દસ રાત પછી, મનુષ્ય ત્યાં જીવન ત્યાગે છે. એ મહેશ્વરનું કુંડ છે, જ્યાં ઉમાનો વિવાહ થયો હતો. એ સ્થળે, હિમાલયમાંથી ઉતરતી ત્રણ નદીઓ વહે છે. ત્યાં, જે મનુષ્યે બાર દિવસનું વ્રત પાળ્યું હોય, તેણે સ્નાન કરવું જોઈએ. પછી, ત્યાં કોઈ અત્યંત દુષ્કર કર્મ કર્યા પછી શરીર ત્યાગે છે. આ પ્રસિદ્ધ બ્રહ્મકુંડ છે, જ્યાં વેદો પ્રગટ થયા હતા. પૂર્વ દિશા તરફથી સમાન માપની શુભ નદી વહે છે. ફરી, ઉત્તર તરફ એક સોનાની જેમ તેજસ્વી નદી છે. પશ્ચિમ તરફ યજુર્વેદ સાથે સંકળાયેલી નદી છે. ત્યાં એક નદી છે, જે ઇન્દ્રગોપા નામના કીટની જેમ લાલ રંગની છે. જ્યારે કોઈ બ્રહ્માના લોકમાં પહોંચે છે, ત્યારે તે બ્રહ્મા સાથે આનંદ કરે છે. સફળતા ઇચ્છનાર મનુષ્યે ત્યાં જવું જોઈએ—આમાં કોઈ શંકા નથી. એ પછી, તેને માટે કોઈ કર્મ બાકી રહેતું નથી, ભલે તે ત્યાં રહેતો હોય. શुद्धમાં શ્રેષ્ઠ જે છે, તે દરેકને આપવું યોગ્ય નથી. પિતૃ અને માતૃ પક્ષના દસ દસ પેઢી સુધીના વંશજો મુક્ત થાય છે. જો કોઈ સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ અને સર્વ સંસારમાંથી મુક્તિ ઇચ્છે, તો તેને એ માર્ગ અપનાવવો જોઈએ.