વરાહપુરાણમ્

તે પવિત્ર ક્ષેત્રમાં મનુષ્યે પાંચ નિર્ધારિત સમયે સ્નાન કરવું જોઈએ. જ્યારે કોઈ તે સ્થળે જીવન ત્યાગે છે અને મારા કર્મપથ પર અડગ રહે છે, ત્યારે તેના માટે એક અત્યંત ગુપ્ત સ્થાન છે—મારા ક્ષેત્રના પૂર્વ ભાગમાં, હે સુંદરે. ત્યાં સ્નાન કરવાથી તે મારા લોકને પ્રાપ્ત થાય છે. મારા પવિત્ર ક્ષેત્રથી પશ્ચિમ દિશામાં પાંચ ક્રોશ દૂર એક સ્થાન છે, જે સોનેરી ઝલક ધરાવતું અને પાચા જેવી ઊંડાઈવાળું છે—તે સ્થાન મેં પોતે રચ્યું છે. ત્યાં મનુષ્યે કઠિન સાધના કરીને, પાંચ મહાભૂતના આત્મામાં સ્થિર રહી, ઇન્દ્રલોક પ્રાપ્ત કરે છે, હે સુશોભિત નારી, અને ત્યાં દેવતાઓ સાથે આનંદ માણે છે. જ્યારે તે ઇન્દ્રલોકનો ત્યાગ કરે છે, ત્યારે મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે અને મારા મનિપુર પર્વત પર નિવાસ કરે છે, હે વિશાળ નેત્રવાળી. જ્યારે તેના પાપ ધોવાઈ જાય છે, ત્યારે તે પવિત્ર પ્રવાહ પૃથ્વી પર ઉતરે છે. પાપમુક્ત વ્યક્તિ ત્યાં પ્રવેશી શકતો નથી; માત્ર શુદ્ધ મનુષ્ય જ પ્રવેશ કરી શકે છે. હે દેવી, હું પશ્વિમ દિશામાં સ્થિર રહીને ત્યાં વસું છું. મારી શક્તિથી ત્યાં સર્વકાલે ફળોની ઉત્પત્તિ થાય છે. મારો ભક્ત, શુદ્ધ ભાગવત, જે મારા નિર્ધારિત કૃત્યોમાં નિષ્ઠાવાન હોય, એ ત્યાં સૂર્યોદયે જાય—એકાગ્ર મનથી, દૃઢ સંકલ્પ સાથે. મારા પર્વત પર પાંચ રાતમાં જ તેને ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. પછી ફરી, નારાયણને ત્યાં વિનયપૂર્વક પૂછવામાં આવ્યું: "આ નામનું અર્થસ્પષ્ટીકરણ હવે જણાવો." શ્રી વરાહે કહ્યું: "દ્વાપર યુગમાં, હે સુંદરે, જ્યાં હું નિવાસ કરીશ, ત્યાં અમરદેવો, બ્રહ્મા અને અન્ય મંત્રજ્ઞો, તેમજ નારદ, અસિત અને દેવલાએ મને નામ આપ્યું. મનિપુર પર્વત પર તેમણે મને એ નામ આપ્યું. હે કલ્યાણી, આ રીતે મેં તને નામનું અર્થસ્પષ્ટીકરણ જણાવ્યું. હે દેવી, આ રીતે મેં તને આ પ્રસંશિત પર્વતનું મહાત્મ્ય વર્ણવ્યું. આ મારા ગુપ્ત તત્વો છે, હે પૃથ્વી, એ પર્વત પર. હે શુભે, આ રીતે મેં તને ધર્મના મૂળરૂપે આ વાત કહી." આ રીતે, પવિત્ર વરાહ પુરાણના 'પ્રસંશિત ભગવાનના મહાત્મ્ય' નામના એકસોથી અડતાલીસમા અધ્યાયનો અંત આવે છે. હવે, દ્વારકાના મહાત્મ્ય વિશે: જ્યારે ભગવાનના મહાત્મ્યને સાંભળ્યા, ત્યારે ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન લોકોના મનમાં પરમ અને અપ્રતિમ શાંતિ પ્રસરી ગઈ. પૃથ્વી દેવી કહે છે: "મારા મનમાં સર્વોચ્ચ અને અદ્દભુત શાંતિ જન્મી છે. જે તિક્ષ્ણ કઠારી ધારણ કરે છે, દેવશત્રુઓનો નાશ કરે છે, તે પૃથ્વીનો આધાર છે. મેં આ રીતે ભગવાનના ગુણ અને મહાત્મ્ય સાંભળ્યા છે." શ્રી વરાહે કહ્યું: "હું તને બીજી એક ગુપ્ત વાત કહું છું, જે પાપનો ભય દૂર કરે છે. જ્યારે દ્વાપર યુગ આવ્યો, ત્યારે યાદવોમાં શ્રેષ્ઠ એક મહાન પુરુષ જન્મ્યા. ત્યાં એક મહાન નગર સ્થાપિત થયું, જે દ્વારકા તરીકે પ્રસિદ્ધ થયું. તે પહોળાઈમાં પાંચ યોજન અને લંબાઈમાં દસ યોજન જેટલું વિશાળ હતું. પૃથ્વીનો ભાર દૂર કરીને, તે દેવતાઓના અત્યંત પ્રિય બન્યા. હે સુંદર કટિવાળી, ત્યાં એક ભગવાન હશે, જે મારી સમાન હશે. હે પૃથ્વી, શ્રાપના કષ્ટથી દ્વારકાના નિવાસીઓ...