વરાહપુરાણમ્

પવિત્ર તીર્થ ક્ષેત્રનું વર્ણન કરતાં ભગવાન કહેશે: "જે વ્યક્તિ અહીં આવે છે, તેને ચાર અશ્વમેઘ યજ્ઞના ફળની પ્રાપ્તી થાય છે. અશ્વમેઘ યજ્ઞના ફળને ભોગવીને તે મારા લોકમાં આનંદથી વિહાર કરે છે. અહીં-અહીં ચક્રનાં ચિહ્નવાળા પથ્થરો જોવા મળે છે. હે ધરતી, જાણ કે આ ક્ષેત્ર ત્રણ યોજન સુધી વ્યાપેલું છે. આ સ્થળે કોઈને ત્રણ યજ્ઞના ફળની પ્રાપ્તી નિશ્ચિત રૂપે થાય છે. વાજપેય યજ્ઞના ફળને ભોગવીને પણ તે મારા લોકમાં જાય છે. અહીં ત્રણ પવિત્ર ધારાઓ હિમશિખર પર આરુઢ થઈને નીચે ઉતરે છે. અહીં ત્રણ રાત્રીનું શુદ્ધ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. અતિરાત્ર યજ્ઞના ફળને ભોગવીને મનુષ્ય મારા લોકમાં સન્માનિત થાય છે. અહીં જોજોબી (બોર)ના વૃક્ષથી એક સરોવરનું પ્રવાહ નીકળે છે. અહીં મનુષ્યને નરમેધ યજ્ઞના ફળની પ્રાપ્તી થાય છે. નરમેધ યજ્ઞના ફળને ભોગવીને પણ તે મારા લોકમાં આનંદ પામે છે. આ ક્ષેત્રમાં એક ગુપ્ત અને ઉત્તમ ખેત્ર છે, જેને શંખપ્રભા કહે છે. એ ખેત્રમાં ગદાકુંડ નામે પ્રસિદ્ધ સ્થાન છે. ત્યાં મનુષ્યે ત્રણ રાત્રીનું ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરવું જોઈએ. પછી તે પુરુષ પુણ્યસંપન્ન અને ગુણોથી યુક્ત બની આ જીવનને ત્યાગે છે. ફરીથી, અહીં એક ગુપ્ત અને ઉત્તમ ખેત્ર છે, જેને અગ્નિપ્રભા કહે છે. જે કોઈ ચાર રાત્રીનું ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—તે સ્થળે તે મારા કર્મોમાં સ્થિર રહી જીવન ત્યાગે છે. હે મહાત્મા, હવે હું તને ત્યાંના એક આશ્ચર્યજનક વાત કહેતો છું. મારા એ ઉત્તમ ગુપ્ત ખેત્રમાં સર્વાયુધ નામનું ગુપ્ત સ્થાન છે. ત્યાં મનુષ્યે સાત રાત્રીનું ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરવું જોઈએ. પછી તે પુરુષ મારા કર્મોમાં નિશ્ચિત રહી જીવન ત્યાગે છે. પછી, ત્યાં કોઈએ આઠ રાત્રીનું ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરવું જોઈએ. અહીં તે લોભ અને મોહથી મુક્ત થઈ જીવન ત્યાગે છે. ત્યાં વિદ્યાાધર નામનું ગુપ્ત સ્થાન છે—એ પણ મારું ઉત્તમ ખેત્ર છે. જે મનુષ્ય માત્ર એક રાત્રી રોકાઈ સ્નાન કરે છે—અહીં તે રાગ તથા થાકથી મુક્ત થઈ જીવન ત્યાગે છે. મારા એ ગુપ્ત ઉત્તમ ખેત્રમાં પુણ્યનદી નામની નદી વહે છે. ત્યાં કોઈએ આઠ રાત્રી રોકાઈ સ્નાન કરવું જોઈએ. અહીં તે મનુષ્ય મારા ઇચ્છા અનુસાર જીવન ત્યાગે છે. એ ખેત્રનું નામ ગંધર્વ છે. ત્યાં ચાર રાત્રી રોકાઈ સ્નાન કરવું જોઈએ. અહીં તે મારા કર્મોમાં તત્પર રહી જીવન ત્યાગે છે. આ સ્થળે દેવહ્રદ નામનું એક સરોવર છે—એ પણ મારું ખેત્ર છે, હે ધરા. એ સરોવર વરદાયક, ઉત્તમ, આનંદદાયક અને શીતળ છે. એ મહાન, પુણ્યમય સરોવર અને મારા પવિત્ર જળમાં... હવે હું તને બીજી વાત કહું છું: આ બધું માત્ર શ્રદ્ધાળુને જ દેખાય છે; પાપી મનુષ્યને એ દેખાતું નથી. અહીં, ઉષા સમયે, સુવર્ણ કમળો દેખાય છે.