વરાહપુરાણમ્

પછી, મહાન કઠિન સાધના પૂર્ણ કરીને, તેણે પોતાના પ્રાણ ત્યાગ્યા. એ પવિત્ર ક્ષેત્રને મારા નામે 'વેદધારા' તરીકે જાણવામાં આવે છે. હિમાલયની ઢોળાણ પર ત્યાં એવા શિખરો છે, જે ચાર શિખરવાળા પર્વત કરતાં પણ મહાન છે. જે કોઈ ત્યાં ચાર રાત ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરે છે, અને પછી મારા માર્ગ પર સ્થિર રહી, ત્યાં જ પ્રાણ ત્યાગે છે, તે દેવલોકને પણ અતિક્રમ કરીને મારા સ્વધામને પ્રાપ્ત કરે છે. મારા એ ઉત્તમ ક્ષેત્રમાં 'દ્વાદશસૂર્યકુંડ' તરીકે પ્રસિદ્ધ તીર્થ છે. ત્યાં પર્વતની ચોટી પર, વિશાળ વૃક્ષના તળે, પથ્થરની સપાટી પર જે કોઈ પણ દ્વાદશી તિથિને સ્નાન કરે છે, અને પછી મારા કર્મમાં નિષ્ઠા રાખી પ્રાણ ત્યાગે છે, તે પણ મારા પરમ ધામને પામે છે. એ ક્ષેત્રમાં 'લોકપાલ' નામે પ્રસિદ્ધ તીર્થ પણ છે. પર્વતના મધ્યમાં મારા મહાન ભૂમિ કુંડનું સ્થાન છે, જ્યાં જ્યેષ્ઠ મહિનાની શુક્લ દ્વાદશીને સ્નાન કરવું જોઈએ. જો ત્યાં મારા કર્મમાં તત્પર રહી કોઈ પ્રાણ ત્યાગે છે, તો તે પણ પરમ પદને પામે છે. એ સ્થળે 'મેરોર્વર' નામે સ્થાન છે, જેમાં મારું પરમ ગુહ્ય રહેલું છે. ત્યાં ત્રણ ધારા પડે છે, જે સોનાની જેમ તેજસ્વી છે. જે કોઈ ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે, અને એ પરમ ગુહ્યસ્થાને પ્રાણ ત્યાગે છે, તે પણ મહાદેવી, ઉત્તમ ગતિને પામે છે. ત્યાં 'માનસોદ્ભેદ' નામે બીજું ઉત્તમ તીર્થ પણ છે, જેનું રહસ્ય દેવતાઓને પણ અજાણ છે. જે કોઈ એક દિવસ એક રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે, તે પણ પુણ્ય પામે છે. મારું એક પરમ ગુપ્ત સ્થાન 'પંચશિર' તરીકે ઓળખાય છે. ત્યાં મહાન પથ્થર પર પાંચ કુંડ છે, જેમાં મધ્યમ કુંડ સ્વયંભૂ દ્વારા ચિહ્નિત છે. જે કોઈ પાંચ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે, અને એ ગુપ્ત પંચશિર ખાતે જ્ઞાન, વિવેક, અને વિકાર રહિત બની પ્રાણ ત્યાગે છે, તે પણ પરમ પદને પામે છે. મારું બીજું પરમ તીર્થ 'સોમાભિષેક' છે; જ્યાં બ્રાહ્મણોનો અભિષેક થયો અને મેં સોમને અભિષેકિત કર્યો હતો. ત્યાં અત્રિપુત્ર પર હું પ્રસન્ન થયો હતો, હે માધવી, અને મારી કૃપાથી, હે પૃથ્વી, તેણે પરમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી. અહીં સ્કંદ, ઇન્દ્ર અને મરુતોની ઉત્પતિ અને વિલય થાય છે. 'સોમગિરી' નામે સ્થાન છે, જ્યાં ધારા પૃથ્વી પર પડતી હોય છે. જે કોઈ ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે અને પછી કઠિન સાધના કરીને ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે છે, તે પણ મહાદેવી, પરમ સ્થાનને પામે છે. એ ક્ષેત્રમાં મારું પરમ ગુપ્ત કુંડ 'ઉર્વશિકુંડ' છે. ત્યાં હું દેવતાઓ માટે પણ તપ કરું છું. ઘણા વર્ષો સુધી ત્યાં તપસ્યા કરતાં, બદરિમાં દરેક ફળ સાથે હું દસ કરોડ, દસ વર્ષ, દસ અર્બુદ (અથવા દસ અબજ) સમય સુધી ત્યાં રહેતો છું. ત્યારે દેવતાઓ મને જોઈ શકતા નથી, કેમ કે હું ગુપ્ત માર્ગે નિવાસ કરું છું. પણ હું, તપમાં સ્થિર રહી, સર્વેને જોઈ શકું છું, હે પૃથ્વી.