વરાહપુરાણમ્

ભગવાન શ્રી વર્હાએ વર્ણવ્યું કે, જે મનુષ્ય ગૌમાતા ના પાંચ પ્રસાર—પંચગવ્ય—પાન કરે છે, તે ઝડપથી પાપોથી મુક્ત થાય છે. તેના પૂર્વજોએ જીવનના અવરોધો પાર કરી લે છે. પણ જે વ્યક્તિ પાપ કરે છે, તે ત્રેવદશ વર્ષ સુધી ચામડાવાળો બને છે. જો કોઈ વરાહ અવસ્થાથી પડી જાય, તો તે નિંદિત કૂતરો બને છે. મારા ભક્ત, જે વિનમ્ર છે અને દોષરહિત છે, અને જે પૃથ્વી પર નિર્ધારિત વિધિ અનુસાર કર્મ કરે છે, તેના માટે હું મનપસંદ પ્રાયશ્ચિત જણાવું છું. કોઈ પણ માસની શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિને, જે વિધિ પ્રમાણે પૃથ્વી પર કર્મ કરે છે, અને જે બાજા વગાડ્યા વિના મને જાગૃત કરે છે—એવા ભક્ત માટે હું વિશેષ પ્રાયશ્ચિત કહું છું. જો કોઈ વધારે ખાઈને અપચો પામે, તો તે એક જ જન્મમાં કૂતરો અને વાંદરો બને છે. એક જન્મે અંધ બને છે, અને પછીના જન્મે ઉંદર બને છે. પણ જે શુદ્ધ છે, ભગવાનનો શ્રેષ્ઠ ભક્ત છે અને પાપથી મુક્ત છે, તે મારા ઉપાસનાથી પાપ અને અન્ય દોષોથી મુક્ત થાય છે. ત્રણ દિવસ સુધી દૂધથી અને ત્રણ દિવસ સુધી પિઠાની રોટલીથી ઉપવાસ કરીને, રાત્રિ અંતે ઉઠીને દાંત મજબૂત રીતે સાફ કરીને, જે આ રીતે પ્રાયશ્ચિત કરે છે, તે પવિત્ર બને છે. આ મહાન કથા છે, શ્રેષ્ઠ તપ છે, અને શ્રેષ્ઠ આચારનું ધર્મ અને યશ છે. જે શુભ સમયે રોજ ઊઠીને આ કથા વાંચે છે, તેને સર્વ સ્વાસ્થ્યમાં શ્રેષ્ઠતા અને સર્વ શુભમાં શ્રેષ્ઠ લાભ મળે છે. જે દૃઢ ભક્ત છે અને રોજ આનું પઠન કરે છે, તે માટે આ પઠન કરવું, આ અધિકાર છે અને આ સાંજના પૂજન સમાન છે. પણ મૂર્ખો કે દુષ્ટ શિષ્યો વચ્ચે આ કથાનું પઠન કરવું નહીં. હું, દેવી, તને યોગ્ય આચરણનો નિર્ધારણ કહ્યું. આ રીતે 'પ્રાયશ્ચિત વિધિનું સૂત્ર' નામક અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે. હવે, ગિધ્ધ અને શિયાળની કથા શરૂ થાય છે. આદિત્ય વ્રતના દાનની મહિમા પણ અહીં વર્ણવવામાં આવી છે. દેવી કહે છે, "હે પ્રભુ, તમે જે શ્રેષ્ઠ કર્મ કહ્યુ, તે અતિ ઉત્તમ છે." તે આગળ પૂછે છે: "કુબજામ્રક નામનું શુભ વ્રત શું છે અને તે કેવી રીતે કરવું?" શ્રી વર્હા કહે છે: "કોકામુખ સર્વોચ્ચ સ્થાન છે, અને કુબજામ્રક પણ શ્રેષ્ઠ છે. એ મારા ભક્તોને પ્રિય અને શુદ્ધ ક્ષેત્ર છે. હે દેવી, એ જ સ્થળે મેં તને પાતાળમાંથી ઉદ્ધરી સ્થપિત કરી હતી." પૃથ્વી પુછે છે: "જે ત્યાં સ્નાન કરે છે અને પાણી પીવે છે, તેને શું પુણ્ય મળે છે?" શ્રી વર્હા કહે છે: "સૌકર ક્ષેત્રે જે મૃત્યુ પામે છે, તેને જે ગતિ મળે છે, તેને સાંભળ. જે ત્યાં સ્નાન કરે છે, ત્યાં મૃત્યુ પામે છે, અથવા ત્યાંથી વિદાય લે છે, તેને વિશેષ પુણ્ય મળે છે. મારા પવિત્ર ક્ષેત્રોમાં મળતાં પુણ્યને સાંભળ, હે સુદર્ષના. માત્ર ત્યાં જવાથી અથવા મારા મુખના દર્શનથી, દસ પૂર્વજ, દસ ઉત્તરજ, સાત અને પાંચ અન્ય પિતૃઓ પણ, સૌનું ઉદ્ધાર થાય છે." આ રીતે શ્રી વર્હા પુરાણના 'પ્રાયશ્ચિત વિધિ' અને 'કુબજામ્રક વ્રત'ની મહિમા, પવિત્ર ક્ષેત્રોની મહત્તા અને શ્રદ્ધાળુઓ માટેના લાભની સુંદર ગાથા વર્ણવાય છે.