વરાહપુરાણમ્

દેવી, હવે મેં તને મારા મહાન ધર્મનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરી દીધું છે. આ રીતે, વર્ણિત થયા પછી ‘બત્રીસ અપરાધોની કથા’ નામનાં અધ્યાયનો સમાપ્તિ થાય છે, જે મહિમાવંત વર્હા પુરાણનો એક વિશિષ્ટ ભાગ છે. હવે દેવતાઓના પૂજનની વિધિ તથા પ્રાયશ્ચિત્તની યોગ્ય રીત તને સમજાવું છું, હે સૌભાગ્યશાળી. ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ. પૂજન શરૂ કરતાં પહેલાં, યોગ્ય મંત્ર બોલીને દાંતની સફાઈ માટે દંતકાષ्ठ લેવી. પછી દીવો પ્રગટાવી, હાથ ધોવા જોઈએ. ભગવાનના પદપ્રદેશે વંદન કરીને, પછી દાંત ચોળવા જવું. દંતકાષ્ઠ લેતાં મંત્ર બોલવો: “હે જગતના આધાર, હે સૂર્યના નાશક, હે અનંત, હે મધ્યસ્થ, અમે આ ભૂમિને દંતકાષ્ઠ તરીકે ગ્રહણ કરીએ છીએ.” જે બધું તું પૂછ્યું છે, તે બધું ધર્મનું સંપૂર્ણ નિર્ધારણ છે. દાંત ચોળ્યા પછી, માથું ઊંચું રાખીને, તેને પોતાના માથા પર સ્પર્શ કરવું. મોઢાની ક્રિયાઓ થોડા જ પાણીથી કરવી. આ અખૂટ મંત્રથી પૂજન કર્યા પછી, મનુષ્ય સંસારથી મુક્તિ પામે છે. મંત્ર છે: “હે પ્રભુ! પોતે, તમારી ગુણો અને સ્વયંને જલથી સ્વીકારો; સર્વ દેવતાઓના મુખને ધોઈ લો.” પછી, એક મુઠ્ઠી ફૂલો અર્પણ કરવા, હે ભક્તવત્સલ પ્રભુ! એ મંત્રજ્ઞ, યજ્ઞકર્તા અને સર્વ પ્રાણીઓના સર્જકને અર્પણ કરવું. શરીરને પ્રણામ કરાવીને, જનાર્દનને પ્રસન્ન કરવો. મંત્રોથી માન્યતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી, જયારે તમે પ્રસન્ન થાઓ છો, ત્યારે યોગીઓને પણ તમારી કૃપાથી મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે. હું તો તમારો દાસ છું, તમારી સેવા માટે કર્મ કરું છું; તમે જે શીખવ્યું છે, એથી ભગવાન પ્રસન્ન થાય. આ રીતે, મંત્રવિધિ પૂર્ણ કરીને, મારી ભક્તિમાં સ્થિર રહીને, દરેક કાર્ય નિષ્ઠાપૂર્વક પૂર્ણ કરવું. પછી, પ્રેમપૂર્વક, મંત્રજ્ઞ અને કર્મકાંડ કરનાર વ્યક્તિએ કહેવું: “સર્વ લોકોમાં હું સિદ્ધ આત્મા છું અને મારા કર્મથી પ્રભુતા આપું છું.” “જે પણ મેં બોલ્યું હોય, તેને ક્ષમા કરો; અને તમને ફરી ફરી વંદન.” પછી, પહેલા જમણા અંગને અને પછી ડાબા અંગને તિલક કરવું. ધીરજથી, પશ્ચિમ ભાગમાં ગૌમયથી જમીન લીપવી. હવે સાંભળ, આ ક્રિયાઓથી શું ફળ મળે છે. જેટલા દાણા ગણાય છે, એટલા હજાર વર્ષ સ્વર્ગલોકમાં સન્માન મળે છે. એટલા જ વર્ષો સુધી મારા લોકમાં સ્થિર રહે છે. આથી અંગો શુદ્ધ થાય છે અને મને આનંદ મળે છે. મધુક, અશ્વપર્ણ, રોહિણી અને કર્કટા—આ વૃક્ષોના પાવડરથી અથવા હાથમાં સુક્ષ્મ પાવડર લઈ દંતકાષ્ઠ બનાવી શકાય છે. જો કોઈ શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ ઇચ્છે છે, તો મારા જણાવેલા આચારને અનુસરે. પછી આમળા અને ઉત્તમ સુગંધિત ભૂમિ લેવી. પછી, જળપાત્ર લઈ, આ મંત્ર બોલવો: “હે પ્રભુ! તમારી પ્રગટ મુર્તિને મારા તરફથી સ્નાન સ્વીકારો, હે નિર્દોષ!” પછી, સોનાના પાત્ર કે ચાંદીના પાત્રથી અથવા તાંબાના પાત્રથી શ્રેષ્ઠ અભિષેક કરવો. પછી, મંત્ર સાથે સુગંધિત પદાર્થ અર્પણ કરવો. તમે સર્વ લોકોમાં જન્મેલા છો અને સત્યવંતો સાથે જોડાયેલા છો. મારી ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈ, હે માધવ, સ્વીકાર કરો. આ રીતે, પૂજનની શ્રેષ્ઠ વિધિ અને તેના મહાન ફળોનું વર્ણન થાય છે.