વરાહપુરાણમ્

પર્વતરાજે, જ્યારે પોતાની દીકરી પાર્વતીના ચહેરા પર તેજ જોઈને, તેની પાસેથી સુખદ સંદેશ મળ્યો, ત્યારે આનંદથી છલકાઇ ઉઠ્યા. તેમણે પોતાની પુણ્યશાળી દીકરીને કહ્યું: "પુત્રી, Rudra સ્વયં મારી જમાઈ બનશે, એથી હું ધન્ય થયો છું. તું દેવી, મારા વંશને આગળ વધારશે, અને તારા દ્વારા મેં દેવતાઓ કરતા પણ વિશિષ્ટ સ્થાન મેળવ્યું છે." આ પછી પર્વતરાજે કહ્યું: "પુત્રી, થોડી ક્ષણ રાહ જો. હું પરત આવીશ." એટલું કહીને, પર્વતરાજ બ્રહ્માજી પાસે ગયા. ત્યાં, સૌ દેવતાઓના પિતામહ બ્રહ્માને વંદન કરીને, પર્વતરાજે વિનંતી કરી: "હે દેવો, આ દીકરી મારી છે, હું તેને રુદ્રને અર્પણ કરવા ઇચ્છું છું. તમારી અનુમતિથી એ કાર્ય કરું છું—મને આશીર્વાદ આપો." બ્રહ્મા આનંદિત મનથી બોલ્યા: "જાઓ અને દીકરીને રુદ્રને અર્પણ કરો." એમ કહી, પિતામહે સર્વ દેવોને સંબોધ્યા. ત્યારબાદ પર્વતરાજ ઝડપથી પોતાના ઘર પર પાછા ફર્યા અને સર્વ દેવતાઓ, ઋષિઓ અને સિદ્ધગણોને બોલાવ્યા. સાથે જ Tumburu, Narada, Haha, Huhu અને કિનર, અસુર અને રાક્ષસો સુધીને આમંત્રિત કર્યા. પર્વતો, નદીઓ, પથ્થરો, વૃક્ષો અને ઔષધિઓ—all embodied forms—અને સંગમ પથ્થર પણ, હિમવંતની પુત્રી પાર્વતી અને શંકરનાં લગ્નના દર્શન માટે આવ્યા. ત્યાં, પૃથ્વી જ મંડપ બની, સાત મહાસાગરોના કલશો થયા, સૂર્ય દીવો બન્યા, ચંદ્ર હાજર રહ્યા અને નદીઓએ વિધિ માટે જળ લાવ્યું. લગ્નની સર્વ વ્યવસ્થા પૂર્ણ કરી, પર્વતરાજે મંદર પર્વતને રુદ્ર પાસે મોકલ્યા. મંદરે સંદેશ આપતાં જ, શંકર ઝડપથી આવ્યા અને વિધિ અનુસાર, સોમદેવના સાક્ષીપણે, પાર્વતીનો હસ્ત ગ્રહણ કર્યો. આ શુભ પ્રસંગે, પર્વત અને નારદે સંગીત ગાયું, સિદ્ધોએ નૃત્ય કર્યું, વૃક્ષોએ આનંદથી શુભ ફૂલો વરસાવ્યા અને દેવકન્યાઓ આનંદથી નૃત્ય કરવા લાગી. આ લગ્નમાં, વહેતી નદીઓની વચ્ચે, ચતુરમુખ બ્રહ્મા પોતાના સ્વરૂપે તલિન થઈ, કન્યાને કહ્યું: "પુત્રી, તું દુનિયામાં સર્વોત્તમ સ્ત્રી બન; તારા દ્વારા અન્ય પુરુષોને પણ પત્ની મળી રહે." એમ કહી, પિતામહ બ્રહ્મા પોતાના શહેરે પરત ગયા, સાથે ઉમા અને રુદ્રને લઈ. પર્વતરાજે પોતાના જમાઈ સોમદેવનું યથાવિધિ સન્માન કર્યું અને તેમને વિદાય આપી. સાથે સર્વ દેવ, અસુર અને ઋષિઓને અનેક ભેટો, આભૂષણો, ઉત્તમ વસ્ત્રો અને શ્રેષ્ઠ ભોજનથી સન્માનિત કર્યા અને સર્વ પર્વતોને પણ વિદાય આપી. હવે, પર્વતરાજ હિમવંત, દુઃખથી મુક્ત, પવિત્ર અને શાંત ચિત્તે, પોતાની શુભમુખી દીકરી ઉમાને શ્રેષ્ઠ દેવ શંકરને આપ્યા બાદ, યજ્ઞમાં પિતામહ જેવું તેજ ધરાવતા પ્રકાશિત થયા. "હે શ્રેષ્ઠ રાજન! આ તારો મહાન વંશ છે, જેને દેવો કે અસુરો પણ જાણતા નથી. સ્વયંભૂ દક્ષ અને ગૌરીના લગ્નનું ત્રિવિધ જન્મનું વર્ણન મેં તને કહ્યુ છે." શ્રી વરાહ ભગવાને કહ્યું: "આથી, ગૌરી તરીકે ઓળખાતી દેવીનો અવતાર કેમ થયો, તે મેં તને કહ્યું છે—જેમ મહર્ષિએ તપથી શુદ્ધ મનથી પ્રજાપતિને પુછ્યું હતું." "ગૌરીનું મૂળ અને તેમનું લગ્ન જે રીતે થયું, તે બધું તને વર્ણવાયું છે. આ સર્વ ગૌરી સંબંધિત પ્રસંગ તૃતીયા તિથિએ થયેલું છે. એ દિવસે મીઠું ટાળવું જોઈએ. જે કોઈ પુરુષ કે સ્ત્રી આ ઉપવાસ કરે છે, તેને શુભ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે." "કોઈ દુર્ભાગ્યશાળી સ્ત્રી કે અતિ દુર્ભાગ્યશાળી પુરુષે પણ, આ કથા સાંભળીને તૃતીયા તિથિએ મીઠું ટાળવું જોઈએ. એથી સર્વ ઈચ્છાઓ, શુભતા, ધન, આરોગ્ય, સૌંદર્ય અને પોષણ પ્રાપ્ત થાય છે." પુનઃ, પ્રજાપતિએ પૂછ્યું: "હે મહાન, ગણપતિ ભગવાનનું અવતરણ, સ્વરૂપે કેવી રીતે થયું? કૃપા કરીને મારી આ શંકા દૂર કરો." મહાન તપસ્વીએ ઉત્તર આપ્યો: "પહેલાં સર્વ દેવો અને તપસ્વી ઋષિઓએ વિવિધ કાર્ય આરંભ્યા, અને તેમનાં ધર્મમય કાર્ય નિશ્ચિત રીતે સફળ થયા. જેમ ધર્મમય કર્મો વિઘ્ન વિના સફળ થાય છે, તેમ અધર્મમય કાર્યમાં અવશ્ય વિઘ્ન આવે છે." "તે સમયે, દેવો અને પિતૃઓએ વિચાર કર્યો કે, અધર્મમય કાર્યમાં વિઘ્ન કેવી રીતે આવે. સર્વે એ ઈચ્છાથી એકઠા થયા. ઉપાય વિચારતાં, સર્વે રુદ્ર પાસે ગયા, જે કૈલાસ પર નિવાસ કરતા ગુરુ છે, અને વિનમ્રતાથી વંદન કરીને એમને સંબોધ્યા." "દેવોએ કહ્યું: 'હે મહાદેવ, ત્રિશૂલધારી, ત્રિનેત્રધારી, તમે અધર્મીઓના કાર્યમાં વિઘ્ન સર્જો.'" આ રીતે સંબોધતાં, ભવ ભગવાન પરમ આનંદથી ઉમાને નિરંતર નિહાળવા લાગ્યા. દેવોની હાજરીમાં, જયારે મહાત્મા રુદ્ર ઉમાને જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે એમના મનમાં વિચાર આવ્યો: 'આકાશમાં સ્વરૂપ કેમ દેખાય છે? પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ અને વાયુમાં સ્વરૂપ છે, પણ આકાશમાં કેમ નથી?' આ વિચારથી ભગવાન સ્મિત થયા. ઉમા, જ્ઞાન અને શક્તિનું સ્વરૂપ, અને શંભુએ જે આકાશમાં જોયું, અને બ્રહ્માએ અગાઉ જે કહ્યું હતું કે "દેહ જિવન માટે છે"—આ ચાર કારણો પૃથ્વી અને અન્ય તત્વોને લગતા હતા. તે સમયે, પરમેશ્વરના હાસ્યમાંથી તેજસ્વી, દિવ્ય, પ્રભામય અને તેજથી ચમકતો એક શિશુ જન્મ્યો, જે દિશાઓ પ્રકાશિત કરતો, પરમેશ્વરના ગુણોથી યુક્ત અને રુદ્ર સમાન દેખાતો હતો. તે બાળક જન્મતાં જ, પોતાની દિવ્યતા, તેજ, રૂપ અને સૌંદર્યથી દેવીઓના મન મોહી લીધા. ઉમા, તેજસ્વી દેવી, એ મહાન આત્મા બાળકને નિરંતર જોઈ રહી. એ બાળકને જોઈ, ભગવાને વિચાર્યું કે સ્ત્રીઓનું મન ચંચળ છે અને એ બાળકનું રૂપ વિશેષ આકર્ષક છે, તેથી ભગવાને ગુસ્સામાં તેને સ્ત્રીત્વના સંશયથી શાપ આપ્યો: "હે બાળક, તને હાથીનું મુખ અને મોટું પેટ મળશે; તું અવશ્ય સાપને યજ્ઞોપવીત અને કમરપટ્ટા તરીકે ધારણ કરશે." એમ કહી ભગવાને તેને ઉગ્ર શાપ આપ્યો. પછી, ત્રણ નેત્રવાળા, ત્રિશૂલધારી ભગવાને પોતાના શરીરના અડધા કરોડ વાળોથી, અને રોમકૂપોમાંથી પરસેવું વહેતું, ગુસ્સાથી કંપતા, પોતાને ઊભા કર્યા—અને તેમનો ક્રોધ વધતો ગયો.