Varaha Purana

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ।। ७५.

It is encircled on all sides by the salt ocean, equal in extent to Jambūdvīpa itself.

तस्य प्रागायता दीर्घा षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ।। ७५.

Six long mountain ranges extend eastward from it, called the Varsha mountains; on both sides, the eastern and western oceans penetrate deeply.

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ।। ७५.

Himavat is mostly snowy, Hemakuta is golden, and everywhere the great mountain Nishadha is very pleasant.

चतुर्वर्णःस सौवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ।। ७५.

Meru, the mountain of four colors, is golden and made of crystal; it is round in shape and size, and also square and elevated.

नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसंभूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ।। ७५.

Its sides are of various colors and endowed with the qualities of Prajapati; it arises from the navel circle of Brahma, the supreme lord.

पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्रह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ।। ७५.

On the eastern side, it is white in color, which is associated with Brahmanhood; on the southern side, it is yellow, which is considered to signify the Vaishya status.

भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर्नामार्थकर्मणः ।। ७५.

On the western side, it resembles the color of a bee's wing, and thus is said to represent the Shudra status, according to the name and function of Meru.

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः ।। ७५.

On its northern side, a red color is perceived; this is said to signify the Kshatriya status, thus the colors are described.

वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैदूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकौम्भश्च श्रृङ्गवान् ।। ७५.

It is naturally round, as stated, both in color and size; it is blue, made of beryl, white and bright, golden, colored like a peacock's tail, and has golden peaks.

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्त्र उच्यते ।। ७५.

These mountain kings are served by Siddhas and Charanas; the distance between them is said to be nine thousand.

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स संभवः । नवैव तु सहस्त्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ।। ७५.

In the middle is Ilavrita, the region arising from the great Meru; it is nine thousand in extent in every direction.

मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम् ।। ७५.

At its center, the great Meru stands like a smokeless fire; half of Meru lies to the south, and the other half to the north.

वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद् विधीयते ।। ७५.

The six regions here are the Varsha mountains; the summit of each region is prescribed as one yojana.

द्वे द्वे वर्षे सहस्त्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ।। ७५.

Each region rises two thousand yojanas; this is said to be the length of Jambudvipa.

योजनानां सहस्त्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरी । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांश्च यः ।। ७५.

The length of the mountains is two hundred thousand yojanas; Nila and Nishadha are less than these two; Shveta, Hemakuta, Himavat, and those with peaks are included.

जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ।। ७५.

Nishadha is described as equal in size to Jambudvipa; Hemakuta is less by one-twelfth, and Himavat is less than Hemakuta by one-twentieth.

अष्टाशीतिसहस्त्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान् शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ।। ७५.

Hemakuta, the great mountain, measures eighty-eight thousand yojanas; Himavat, the mountain, is eighty thousand yojanas long from east to west.

द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ।। ७५.

Due to the circular shape of the continent, the decrease and increase of the regions and mountains are described, and so it is for the northern ones as well.

तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ।। ७५.

Among them are the inhabited lands, which are those regions; they are surrounded by those mountains, which are steep and uneven.

संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः ।। ७५.

These regions, divided by rivers and inaccessible to one another, are inhabited by beings of all kinds and various species.

एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किंपुरुषोत्तमः ।। ७५.

This is the Himavat region, where the lineage of Bharata exists; beyond Hemakūṭa lies the land called Kiṃpuruṣa.

हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम् ।। ७५.

Beyond Hemakūṭa is Niṣadha, known as Harivarṣa; and beyond Harivarṣa is Ilāvṛta, situated on the side of Meru.

इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव श्रृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम् ।। ७५.

Beyond Ilāvṛta is the renowned region called Nīla, then comes the famous Ramyaka; beyond Ramyaka is Śveta, known as Hiraṇmaya, and beyond Hiraṇmaya is Śṛṅgavān, remembered as Kuru.

धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम् ।। ७५.

On the bow-shaped land, there are two regions, known as southern and northern; and indeed, there are four islands, with Ilāvṛta at the center, all four-sided.

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं श्रृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम् ।। ७५.

South of Niṣadha is considered the southern half of the altar; and beyond Śṛṅgavān, that is regarded as the northern half.

वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः ।। ७५.

On the southern half of the altar are three regions, and three also on the northern; between these two, Ilāvṛta is to be known, where Meru stands.

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः ।। ७५.

To the south of Nīla and to the north of Niṣadha rises the great mountain called Mālyavat, extending northward.

योजनानां सहस्त्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्त्राणि प्रकीर्तितः ।। ७५.

Its breadth and height are each two thousand yojanas, and its length is said to be thirty-four thousand yojanas.

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः ।। ७५.

To its west is the mountain known as Gandhamādana, which is equal to Mālyavat in length, height, and breadth.