Varaha Purana

भुवनस्य प्रसङ्गेन मन्वन्तरमिदं शुभम् । स्वायंभुवं च कथितं मनोर्द्वीपान्निबोधत ।। ७४.

In connection with the world, this auspicious Manvantara has been described, as well as the Svāyambhuva Manvantara; now hear of the continents of Manu.

रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् ।। ७५.

Rudra said: Next, I will describe Jambūdvīpa as it truly is, and also the number and extent of the oceans and continents.

यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक् ।। ७५.

And how many regions there are within it, and which rivers are remembered there; the measure of the great elements, and the separate courses of the moon and sun.

द्वीपभेदसहस्त्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर्विततं जगत् ।। ७५.

The thousands of divisions within the seven continents, by which the world is spread, cannot be described here in order.

सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ।। ७५.

I will describe the seven continents, along with the moon, sun, and planets, whose measures are determined by people through reasoning.

अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते ।। ७५.

Indeed, those things which are inconceivable cannot be established by reasoning; that which is beyond nature is to be understood as inconceivable.

नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत ।। ७५.

I will describe the nine regions of Jambūdvīpa as they truly are, their extent and their circular form—listen to this in terms of yojanas.

शतमेकं सहस्त्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनैर्विविधैः शुभैः ।। ७५.

It measures one hundred thousand yojanas all around, filled with various peoples, and marked by yojanas of various auspicious kinds.

सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम् ।। ७५.

It is crowded with Siddhas and Cāraṇas, adorned with mountains, rich in all kinds of minerals, with rocks arising from them, and encircled on all sides by rivers originating from the mountains.

जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः ।। ७५.

Jambūdvīpa is vast and splendid, perfectly circular on all sides, surrounded by nine regions, and the source of all beings.

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ।। ७५.

It is encircled on all sides by the salt ocean, equal in extent to Jambūdvīpa itself.

तस्य प्रागायता दीर्घा षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ।। ७५.

Six long mountain ranges extend eastward from it, called the Varsha mountains; on both sides, the eastern and western oceans penetrate deeply.

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ।। ७५.

Himavat is mostly snowy, Hemakuta is golden, and everywhere the great mountain Nishadha is very pleasant.

चतुर्वर्णःस सौवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ।। ७५.

Meru, the mountain of four colors, is golden and made of crystal; it is round in shape and size, and also square and elevated.

नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसंभूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ।। ७५.

Its sides are of various colors and endowed with the qualities of Prajapati; it arises from the navel circle of Brahma, the supreme lord.

पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्रह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ।। ७५.

On the eastern side, it is white in color, which is associated with Brahmanhood; on the southern side, it is yellow, which is considered to signify the Vaishya status.

भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर्नामार्थकर्मणः ।। ७५.

On the western side, it resembles the color of a bee's wing, and thus is said to represent the Shudra status, according to the name and function of Meru.

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः ।। ७५.

On its northern side, a red color is perceived; this is said to signify the Kshatriya status, thus the colors are described.

वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैदूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकौम्भश्च श्रृङ्गवान् ।। ७५.

It is naturally round, as stated, both in color and size; it is blue, made of beryl, white and bright, golden, colored like a peacock's tail, and has golden peaks.

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्त्र उच्यते ।। ७५.

These mountain kings are served by Siddhas and Charanas; the distance between them is said to be nine thousand.

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स संभवः । नवैव तु सहस्त्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ।। ७५.

In the middle is Ilavrita, the region arising from the great Meru; it is nine thousand in extent in every direction.

मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम् ।। ७५.

At its center, the great Meru stands like a smokeless fire; half of Meru lies to the south, and the other half to the north.

वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद् विधीयते ।। ७५.

The six regions here are the Varsha mountains; the summit of each region is prescribed as one yojana.

द्वे द्वे वर्षे सहस्त्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ।। ७५.

Each region rises two thousand yojanas; this is said to be the length of Jambudvipa.

योजनानां सहस्त्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरी । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांश्च यः ।। ७५.

The length of the mountains is two hundred thousand yojanas; Nila and Nishadha are less than these two; Shveta, Hemakuta, Himavat, and those with peaks are included.

जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ।। ७५.

Nishadha is described as equal in size to Jambudvipa; Hemakuta is less by one-twelfth, and Himavat is less than Hemakuta by one-twentieth.

अष्टाशीतिसहस्त्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान् शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ।। ७५.

Hemakuta, the great mountain, measures eighty-eight thousand yojanas; Himavat, the mountain, is eighty thousand yojanas long from east to west.

द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ।। ७५.

Due to the circular shape of the continent, the decrease and increase of the regions and mountains are described, and so it is for the northern ones as well.

तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ।। ७५.

Among them are the inhabited lands, which are those regions; they are surrounded by those mountains, which are steep and uneven.