Varaha Purana

ऋषीणां मायया सर्वमिदं जातं विचिन्त्य वै । शशाप तान् जटाभस्ममिथ्याव्रतधरास्तथा । भविष्यथ त्रयीबाह्या वेदकर्मबहिष्कृताः ।। ७१.

Realizing that all this had happened through the sages' illusion, he cursed them: 'You, with false vows and ashes in your hair, shall become outside the three Vedas, excluded from Vedic rites.'

तच्छ्रुत्वा क्रूरवचनं गौतमस्य महामुनेः । ऊचुः सप्तर्षयो मैवं सर्वकालं द्विजोत्तमाः । भवन्तु किं तु ते वाक्यं मोघं नास्त्यत्र संशयः ।। ७१.

Hearing those harsh words of the great sage Gautama, the Seven Sages said, 'Let it not be so for all time, O best of twice-born. Yet your words cannot be in vain—of this there is no doubt.'

यदि नाम कलौ सर्वे भविष्यन्ति द्विजोत्तमाः । उपकारिणि ये ते हि अपकर्तार एव हि । इत्थंभूता अपि कलौ भक्तिभाजो भवन्तु ते ।। ७१.

'Even if, in the Kali age, all the best of twice-born become like this, those who do good may also do harm. Yet, even so, in Kali, let those of such nature be devoted in faith.'

त्वद्वाक्यवह्निनिर्दग्धाः सदा कलियुगे द्विजाः । भविष्यन्ति क्रियाहीना वेदकर्मबहिष्कृताः ।। ७१.

In the Kali age, O twice-born, those scorched by the fire of your words will always be devoid of ritual acts, excluded from Vedic rites.

अस्याश्च गौणं नामेह नदी गोदावरीति च । गौर्दत्ता वरदानाच्च भवेद् गोदावरी नदी ।। ७१.

Here, the secondary name of this river is Godavari; because the cow was given and a boon granted, the river is called Godavari.

एतां प्राप्य कलौ ब्रह्मन् गां ददन्ति जनाश्च ये । यथाशक्त्या तु दानानि मोदन्ते त्रिदशैः सह ।। ७१.

O Brahman, in the Kali age, those who, having reached this river, give a cow or make donations according to their ability, rejoice together with the gods.

सिंहस्थे च गुरौ तत्र यो गच्छति समाहितः । स्नात्वा च विधिना तत्र पितॄं स्तर्पयते तथा ।। ७१.

When Jupiter is in Leo, whoever goes there with a focused mind, bathes according to the prescribed rite, and offers oblations to the ancestors—

स्वर्गं गच्छन्ति पितरो निरये पतिता अपि । स्वर्गस्थाः पितरस्तस्य मुक्तिभाजो न संशयः ।। ७१.

His ancestors, even if fallen into hell, attain heaven; those ancestors already in heaven surely attain liberation—of this there is no doubt.

त्वं ख्यातिं महतीं प्राप्य मुक्तिं यास्यसि शाश्वतीम् । एवमुक्त्वाऽथ मुनयो ययुः कैलासपर्वतम् । यत्राहमुमया सार्धं सदा तिष्ठामि सत्तमाः ।। ७१.

You will attain great fame and go to eternal liberation; having thus spoken, the sages went to Mount Kailasa, where, together with Uma, I always reside, O best of the good.

ऊचुर्मां ते च मुनयो भवितारो द्विजोत्तमाः । कलौ त्वद्रूपिणः सर्वे जटामुकुटधारिणः । स्वेच्छया प्रेतवेषाश्च मिथ्यालिङ्गधराः प्रभो ।। ७१.

Those sages said to me: 'In the Kali age, all the best of the twice-born will appear in your form, wearing matted locks and crowns, assuming the guise of the dead at will, and falsely bearing ascetic emblems, O Lord.'

तेषामनुग्रहार्थाय किंचिच्छास्त्रं प्रदीयताम् । येनास्मद्वंशजाः सर्वे वर्तेयुः कलिपीडिताः ।। ७१.

'For their benefit, let some scripture be given, by which all our descendants, afflicted by Kali, may follow the path.'

एवमभ्यर्थितस्तैस्तु पुराऽहं द्विजसत्तमाः । वेदक्रियासमायुक्तां कृतवानस्मि संहिताम् ।। ७१.

Thus entreated by them long ago, O best of twice-born, I composed a collection endowed with Vedic rites.

निःश्वासाख्यां ततस्तस्यां लीना बाभ्रव्यशाण्डिलाः । अल्पापराधाच्छ्रुत्वैव गता बैडालिका भवन् ।। ७१.

In that collection called 'Nishvasa,' the Babhrava and Shandila lineages became absorbed; the Baidala lineage departed merely by hearing, due to a slight offense.

मयैव मोहितास्ते हि भविष्यं जानता द्विजाः । लौल्यार्थिनस्तु शास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः ।। ७१.

Indeed, I deluded them, O twice-born, knowing what would come to pass; in the Kali age, men desiring gain will compose their own scriptures.

निःश्वाससंहितायां हि लक्षमात्रं प्रमाणतः । सैव पाशुपती दीक्षा योगः पाशुपतस्त्विह ।। ७१.

In the Nishvasa Samhita, the measure is one hundred thousand; that alone is the Pashupata initiation, and here the yoga is Pashupata.

एतस्माद् वेदमार्गाद्धि यदन्यदिह जायते । तत् क्षुद्रकर्म विज्ञेयं रौद्रं शौचविवर्जितम् ।। ७१.

Whatever arises here apart from this Vedic path should be known as a petty act, fierce, and devoid of purity.

ये रुद्रमुपजीवन्ति कलौ वैडालिका नराः । लौल्यार्थिनः स्वशास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः । उच्छुष्मरुद्रास्ते ज्ञेया नाहं तेषु व्यवस्थितः ।। ७१.

Those men in the Kali age who subsist on Rudra, the Baidala, and those desiring gain will compose their own scriptures in the Kali age; know them as 'Ucchushma Rudras'—I am not established among them.

भैरवेण स्वरूपेण देवकार्ये यदा पुरा । नर्तितं तु मया सोऽयं संबन्धः क्रूरकर्मणाम् ।। ७१.

Long ago, in the form of Bhairava, I danced for the sake of the gods; that is the connection with those of cruel deeds.

क्षयं निनीषता दैत्यानट्टहासो मया कृतः । यः पुरा तत्र ये मह्यं पतिता अश्रुबिन्दवः । असंख्यातास्तु ते रौद्रा भवितारो महीतले ।। ७१.

Desiring the destruction of the demons, I once made a loud laugh; those countless fierce ones who fell as my tears there will be born on earth.

उच्छुष्मनिरता रौद्राः सुरामांसप्रियाः सदा । स्त्रीलोलाः पापकर्माणः संभूता भूतलेषु ते ।। ७१.

Devoted to Ucchushma, fierce, always fond of liquor and meat, lustful for women, and engaged in sinful acts—such will be born on earth.

तेषां गौतमशापाद्धि भविष्यन्त्यन्वये द्विजाः । तेषां मध्ये सदाचारा ये ते मच्छासने रताः ।। ७१.

By Gautama's curse, twice-born will be born in their lineage; among them, those who are of good conduct and devoted to my teaching.

स्वर्गं चैवापवर्गं च इति वै संशयात् पुरा । वैडालिकाऽधो यास्यन्ति मम संततिदूषकाः ।। ७१.

Because of their doubt regarding heaven and liberation, those who corrupt my lineage will descend to the realm of cats.

प्राग् गौतमाग्निना दग्धाः पुनर्मद्वचनाद् द्विजाः । नरकं तु गमिष्यन्ति नात्र कार्या विचारणा ।। ७१.

Previously, they were burned by Gautama's fire; now, by my command, these twice-born will go to hell—there is no need for deliberation.

रुद्र उवाच । एवं मया ब्रह्मसुताः प्रोक्ता जग्मुर्यथागतम् । गौतमोऽपि स्वकं गेहं जगामाशु परंतपः ।। ७१.

Rudra said: Thus, I spoke to the sons of Brahma, and they departed as they had come; Gautama, the destroyer of foes, also quickly returned to his own home.

एतद् वः कथितं विप्रा मया धर्मस्य लक्षणम् । एतस्माद् विपरीतो यः स पाषण्डरतो भवेत् ।। ७१.

O Brahmins, I have described to you the marks of dharma; whoever acts contrary to this becomes devoted to heresy.

श्रीवराह उवाच । सर्वज्ञं सर्वकर्त्तारं भवं रुद्रं पुरातनम् । प्रणम्य प्रयतोऽगस्त्यः पप्रच्छ परमेश्वरम् ।। ७२.

Śrī Varāha said: Agastya, with reverence, approached and questioned the supreme Lord Rudra, who is all-knowing, all-acting, and ancient.

अगस्त्य उवाच । भवान् ब्रह्मा च विष्णुश्च त्रयमेतत् त्रयी स्मृता । दीपोऽग्निर्दोपसंयोगैः सर्वशास्त्रेषु सर्वतः ।। ७२.

Agastya said: You, Brahmā, and Viṣṇu are the three, remembered as the triple Veda; like a lamp joined with fire, you are present everywhere in all scriptures.

कस्मिन् प्रधानो भगवान् काले कस्मिन्नधोक्षजः । ब्रह्मा वा एतदाचक्ष्व मम देव त्रिलोचन ।। ७२.

In which time, O Lord with three eyes, is the blessed one foremost? In which time is the transcendent? Or is it Brahmā? Please tell me this, O Deva.

रुद्र उवाच । विष्णुरेव परं ब्रह्म त्रिभेदमिह पठ्यते । वेदसिद्धान्तमार्गेषु तन्न जानन्ति मोहताः ।। ७२.

Rudra said: Viṣṇu alone is the supreme Brahman, though here it is spoken of in threefold form; those deluded do not know this on the path of Vedic conclusions.