Varaha Purana

इयं गौरमृता ब्रह्मन् मूर्च्छितेव व्यवस्थिता । गङ्गाजलप्लुता चेयमुत्थास्यति न संशयः ।। ७१.

This cow is not dead, O Brahman; she lies as if unconscious. Bathed in the water of the Ganga, she will rise again—there is no doubt.

प्रायश्चित्तं मृतायाः स्यादमृतायाः कृतं त्विदम् । व्रतं वा मा कृथाः कोपमित्युक्त्वा प्रययुस्तु ते ।। ७१.

Atonement is for the dead; for one not dead, this is already done. Do not undertake a vow or become angry, having said this, they departed.

गतैस्तैर्गौतमो धीमान् हिमवन्तं महागिरिम् । मामाराधयिषुः प्रायात् तप्तुं चाशु महत् तपः ।। ७१.

When they had gone, the wise Gautama went to the great mountain Himavat, desiring to worship me and to perform great austerity at once.

शतमेकं तु वर्षाणामहमाराधितोऽभवम् । तुष्टेन च मया प्रोक्तो वरं वरय सुव्रत ।। ७१.

For one hundred years I was worshipped; pleased, I said to him, 'Choose a boon, O steadfast one.'

सोऽब्रवीन्मां जकटासंस्थां देहि गङ्गां तपस्विनीम् । मया सार्धं प्रयात्वेषा पुण्या भागीरथी नदी ।। ७१.

He said to me, 'Grant me the Ganga, the river of austerity, from your matted locks. Let this holy Bhagirathi river go with me.'

एवमुक्ते जटाखण्डमेकं स प्रददौ शिवः । तां गृह्य गतवान् सोऽपि यत्रास्ते सा तु गौर्मृता ।। ७१.

Thus addressed, Shiva gave him a single lock of hair. Taking it, he went to where the cow lay dead.

तज्जलप्लाविता सा गौर्गता चोत्थाय भामिनी । नदी च महती जाता पुण्यतोया शुचिह्रदा ।। ७१.

Bathed in that water, the cow arose, shining; and a great river was born there, pure and holy.

तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं तत्र सप्तर्षयोऽमलाः । आजग्मुः खे विमानस्थाः साधुः साध्विति वादिनः ।। ७१.

Seeing that great wonder, the pure Seven Sages came there, standing in the sky in their celestial cars, exclaiming, 'Excellent! Excellent!'

साधु गौतम साधूनां कोन्योऽस्ति सदृशस्तव । यदेवं जाह्नवीं देवीं दण्डके चावतारयत् ।। ७१.

'Well done, Gautama! Among the virtuous, who is equal to you, who thus brought down the goddess Jahnavi into Dandaka?'

एवमुक्तस्तदा तैस्तु गौतमः किमिदं त्विति । गोवध्याकारणं मह्यं तावत् पश्यति गौतमः ।। ७१.

Thus addressed by them, Gautama then wondered, 'What is this?' and saw the cause of the cow's death.

ऋषीणां मायया सर्वमिदं जातं विचिन्त्य वै । शशाप तान् जटाभस्ममिथ्याव्रतधरास्तथा । भविष्यथ त्रयीबाह्या वेदकर्मबहिष्कृताः ।। ७१.

Realizing that all this had happened through the sages' illusion, he cursed them: 'You, with false vows and ashes in your hair, shall become outside the three Vedas, excluded from Vedic rites.'

तच्छ्रुत्वा क्रूरवचनं गौतमस्य महामुनेः । ऊचुः सप्तर्षयो मैवं सर्वकालं द्विजोत्तमाः । भवन्तु किं तु ते वाक्यं मोघं नास्त्यत्र संशयः ।। ७१.

Hearing those harsh words of the great sage Gautama, the Seven Sages said, 'Let it not be so for all time, O best of twice-born. Yet your words cannot be in vain—of this there is no doubt.'

यदि नाम कलौ सर्वे भविष्यन्ति द्विजोत्तमाः । उपकारिणि ये ते हि अपकर्तार एव हि । इत्थंभूता अपि कलौ भक्तिभाजो भवन्तु ते ।। ७१.

'Even if, in the Kali age, all the best of twice-born become like this, those who do good may also do harm. Yet, even so, in Kali, let those of such nature be devoted in faith.'

त्वद्वाक्यवह्निनिर्दग्धाः सदा कलियुगे द्विजाः । भविष्यन्ति क्रियाहीना वेदकर्मबहिष्कृताः ।। ७१.

In the Kali age, O twice-born, those scorched by the fire of your words will always be devoid of ritual acts, excluded from Vedic rites.

अस्याश्च गौणं नामेह नदी गोदावरीति च । गौर्दत्ता वरदानाच्च भवेद् गोदावरी नदी ।। ७१.

Here, the secondary name of this river is Godavari; because the cow was given and a boon granted, the river is called Godavari.

एतां प्राप्य कलौ ब्रह्मन् गां ददन्ति जनाश्च ये । यथाशक्त्या तु दानानि मोदन्ते त्रिदशैः सह ।। ७१.

O Brahman, in the Kali age, those who, having reached this river, give a cow or make donations according to their ability, rejoice together with the gods.

सिंहस्थे च गुरौ तत्र यो गच्छति समाहितः । स्नात्वा च विधिना तत्र पितॄं स्तर्पयते तथा ।। ७१.

When Jupiter is in Leo, whoever goes there with a focused mind, bathes according to the prescribed rite, and offers oblations to the ancestors—

स्वर्गं गच्छन्ति पितरो निरये पतिता अपि । स्वर्गस्थाः पितरस्तस्य मुक्तिभाजो न संशयः ।। ७१.

His ancestors, even if fallen into hell, attain heaven; those ancestors already in heaven surely attain liberation—of this there is no doubt.

त्वं ख्यातिं महतीं प्राप्य मुक्तिं यास्यसि शाश्वतीम् । एवमुक्त्वाऽथ मुनयो ययुः कैलासपर्वतम् । यत्राहमुमया सार्धं सदा तिष्ठामि सत्तमाः ।। ७१.

You will attain great fame and go to eternal liberation; having thus spoken, the sages went to Mount Kailasa, where, together with Uma, I always reside, O best of the good.

ऊचुर्मां ते च मुनयो भवितारो द्विजोत्तमाः । कलौ त्वद्रूपिणः सर्वे जटामुकुटधारिणः । स्वेच्छया प्रेतवेषाश्च मिथ्यालिङ्गधराः प्रभो ।। ७१.

Those sages said to me: 'In the Kali age, all the best of the twice-born will appear in your form, wearing matted locks and crowns, assuming the guise of the dead at will, and falsely bearing ascetic emblems, O Lord.'

तेषामनुग्रहार्थाय किंचिच्छास्त्रं प्रदीयताम् । येनास्मद्वंशजाः सर्वे वर्तेयुः कलिपीडिताः ।। ७१.

'For their benefit, let some scripture be given, by which all our descendants, afflicted by Kali, may follow the path.'

एवमभ्यर्थितस्तैस्तु पुराऽहं द्विजसत्तमाः । वेदक्रियासमायुक्तां कृतवानस्मि संहिताम् ।। ७१.

Thus entreated by them long ago, O best of twice-born, I composed a collection endowed with Vedic rites.

निःश्वासाख्यां ततस्तस्यां लीना बाभ्रव्यशाण्डिलाः । अल्पापराधाच्छ्रुत्वैव गता बैडालिका भवन् ।। ७१.

In that collection called 'Nishvasa,' the Babhrava and Shandila lineages became absorbed; the Baidala lineage departed merely by hearing, due to a slight offense.

मयैव मोहितास्ते हि भविष्यं जानता द्विजाः । लौल्यार्थिनस्तु शास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः ।। ७१.

Indeed, I deluded them, O twice-born, knowing what would come to pass; in the Kali age, men desiring gain will compose their own scriptures.

निःश्वाससंहितायां हि लक्षमात्रं प्रमाणतः । सैव पाशुपती दीक्षा योगः पाशुपतस्त्विह ।। ७१.

In the Nishvasa Samhita, the measure is one hundred thousand; that alone is the Pashupata initiation, and here the yoga is Pashupata.

एतस्माद् वेदमार्गाद्धि यदन्यदिह जायते । तत् क्षुद्रकर्म विज्ञेयं रौद्रं शौचविवर्जितम् ।। ७१.

Whatever arises here apart from this Vedic path should be known as a petty act, fierce, and devoid of purity.

ये रुद्रमुपजीवन्ति कलौ वैडालिका नराः । लौल्यार्थिनः स्वशास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः । उच्छुष्मरुद्रास्ते ज्ञेया नाहं तेषु व्यवस्थितः ।। ७१.

Those men in the Kali age who subsist on Rudra, the Baidala, and those desiring gain will compose their own scriptures in the Kali age; know them as 'Ucchushma Rudras'—I am not established among them.

भैरवेण स्वरूपेण देवकार्ये यदा पुरा । नर्तितं तु मया सोऽयं संबन्धः क्रूरकर्मणाम् ।। ७१.

Long ago, in the form of Bhairava, I danced for the sake of the gods; that is the connection with those of cruel deeds.

क्षयं निनीषता दैत्यानट्टहासो मया कृतः । यः पुरा तत्र ये मह्यं पतिता अश्रुबिन्दवः । असंख्यातास्तु ते रौद्रा भवितारो महीतले ।। ७१.

Desiring the destruction of the demons, I once made a loud laugh; those countless fierce ones who fell as my tears there will be born on earth.