లులంస్త్రిణేత్రవహ్న్యార్త్తో భ్రమతే ఽలాతచక్రవత్
మూడు కళ్లవాడి అగ్నిలో బాధపడుతూ, అగ్నిచక్రంలా తిరిగాడు.
నాగా విద్యాధరాశ్చాపి పక్షిణో ఽప్సరసస్తథా
నాగులు, విద్యాధరులు, పక్షులు, అలాగే అప్సరసులు,
తావన్తో బ్రహ్మసదనం గతా వేదయితుం మునే
అంతా బ్రహ్మా నివాసానికి వెళ్లి, ఆ విషయాన్ని తెలియజేయడానికి ప్రయత్నించారు, ఓ మునీ!
రమ్యం మహేశ్వరావాసం మన్దరం రవికారణాత్
మహేశ్వరుని వాసమైన అందమైన మందరాన్ని, సూర్యుని కారణంగా తీసుకొచ్చారు.
ప్రసాద్య భాస్కరార్థాయ వారాణస్యాముపానయత్
సూర్యుని కోసమే అతన్ని ప్రసన్నపరిచి, వారణాసికి తీసుకొచ్చాడు.
కృత్వా నామాస్య లోలేతి రథమారోపయత్ పునః
'లోలా' అని పేరు పెట్టి, మళ్లీ రథంపై ఎక్కించాడు.
సబాన్ధవం సనగరం పునరారోపయద్ దివి
తన బంధువులతో, నగరంతో కలిసి మళ్లీ అతన్ని ఆకాశంలో స్థాపించాడు.
ప్రణమ్య కేశవం దేవం వైరాజం స్వగృహం గతః
కేశవుని, ఆ దైవాన్ని నమస్కరించి, వైరాజుడు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.
దివాకరో భూమితలే భవేన క్షిప్తస్తు దృష్ట్యా న చ సంప్రదగ్ధః
భవుడు చూపుతో భూమిపై పడేసినా, సూర్యుడు కాలిపోలేదు.
స్వయంభువా చాపి నిశాచరేన్ద్రస్ త్వారోపితః ఖే సపురః సబన్ధుః
స్వయంభువుడు, రాత్రివేళ సంచరించే రాజును, నగరంతో, బంధువులతో కలిసి ఆకాశంలో స్థాపించాడు.
ఆరాధనాయ దేవాభ్యాం హరీశాభ్యాం వదస్వ తాన్
హరి, ఈశ్వరుల ఆరాధన ఎలా చేయాలో చెప్పు.
ఆరాధనాయ శర్వస్య కేశవస్య చ ధీమతః
శర్వుని, జ్ఞానవంతుడైన కేశవుని ఆరాధన కోసం,
తదా స్వపితి దేవేశో భోగిభోగే శ్రియః పతిః
అప్పుడు దేవతల అధిపతి, శ్రీదేవికి భర్త, పాము పై తలపెట్టుకొని నిద్రిస్తాడు.
దేవానాం మాతరశ్చాపి ప్రసుప్తాశ్చాప్యనుక్రమాత్
దేవతల తల్లులు కూడా ఒక్కొక్కరిగా నిద్రలోకి వెళ్లిపోయారు.
సర్వమనుక్రమేణైవ పురస్కృత్య జనార్దనమ్
ప్రతి కార్యాన్ని క్రమంగా, ముందుగా జనార్దనుడిని గౌరవించాలి.
ఏకాదశ్యాం జగత్స్వామీ శయనం పరికల్పయేత్
పదకొండవ తేదీన జగత్తుకు అధిపతిని విశ్రాంతికి ఉంచాలి.
కృత్వోపవీతకం చైవ సమ్యక్సంపూజ్య వై ద్విజాన్
యజ్ఞోపవీతాన్ని ధరించి, ద్విజులను సక్రమంగా పూజించి,
లబ్ధ్వా పీతామ్బరధరః స్వస్తి నిద్రాం సమానయేత్
పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, ఆశీర్వాదం పొంది, నిద్రకు తీసుకెళ్లాలి.
కదమ్బానాం సుగన్ధానాం కుసుమైః పరికల్పితే
కదంబ పూల సువాసనతో అలంకరించిన మంచంపై,
సౌవర్ణపఙ్కజకృతే సుఖాస్తీర్ణోపధానకే
బంగారు కమలంతో తయారుచేసిన, మృదువుగా పరచిన దిండు వేసి,
వైయాఘ్రే చ జటాభారం సముద్గ్రన్థ్యాన్యచర్మణా
పులిచర్మం మరియు జటా కట్టుతో మంచాన్ని సిద్ధం చేసి,
తతో ఽమరాణాం రజనీ భవతే దక్షిణాయనమ్
అప్పుడు దేవతలకు రాత్రి ప్రారంభమవుతుంది; అది దక్షిణాయన కాలం.
తల్పే స్వపితి లోకానాం దర్శయన్ మార్గముత్తమమ్
ఆయన మంచంపై నిద్రిస్తూ, లోకాలకు ఉత్తమ మార్గాన్ని చూపిస్తాడు.
వినాయకశ్చుర్థ్యా తు పఞ్చమ్యామపి ధర్మరాట్
ఐదవ తేదీన వినాయకునికి, అదే రోజున ధర్మరాజుకు పూజ చేయాలి.
కాత్యాయనీ తథాష్టమ్యాం నవమ్యాం కమలాలయా
ఎనిమిదవ తేదీన కాత్యాయనీదేవిని, తొమ్మిదవ తేదీన పద్మస్థిత లక్ష్మిని పూజించాలి.
ఏకాదశ్యాం తు కృష్ణాయాం సాధ్యా బ్రహ్మన్ స్వపన్తి చ
బ్రహ్మన్, కృష్ణపక్ష ఏకాదశినాడు సాధ్య దేవతలు కూడా నిద్రిస్తారు.
స్వపత్సు తత్ర దేవేషు ప్రావృట్కాలః సమాయయౌ
అక్కడ దేవతలు నిద్రిస్తున్నప్పుడు వర్షాకాలం ప్రారంభమవుతుంది.
వాయసాశ్చ స్వపన్త్యేతే ఋతౌ గర్భభరాలసాః
ఆ కాలంలో, పిల్లలతో భారంగా ఉన్న కాకులు కూడా నిద్రిస్తాయి.
ద్వితీయా సా శుభా పుణ్యా అశూన్యశయనోదితా
ఆ రెండవ రోజు శుభదాయకం, పవిత్రం, ఖాళీ కాని మంచం నుంచి లేచే పర్వదినంగా పిలవబడుతుంది.
పర్యఙ్కస్థం సమం లక్ష్మ్యా గన్ధపుష్పాదిభిర్మునే
మంచంపై లక్ష్మితో కూడి కూర్చొని, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పువ్వులతో, ఓ మునివరా,