వర్ణధర్మాణి చాన్యాని నిశామయ నిశాచర
ఇప్పుడు వేరే వర్ణధర్మాలను విను, నిశాచరా.
క్షత్రియస్యాపి కథితా యే చాచారా ద్విజస్య హి
క్షత్రియునికి చెప్పిన ఆచారాలు, ద్విజులకు కూడా వర్తిస్తాయి.
గార్హస్థ్యయముత్తమం త్వేకం శూద్రస్య క్షణదాచర
శూద్రునికి గృహస్థాశ్రమంలో పాటించవలసిన ఉత్తమమైన ఆచరణ ఒక్కటే ఉంది, అది రాత్రిపూట చేయవలసినది.
యో హాపయతి తస్యాసౌ పరికుప్యతి భాస్కరః
ఈ ఆచరణను ఎవడు నిర్లక్ష్యం చేస్తాడో, అతనిపై సూర్యుడు కోపపడతాడు.
భానుర్వై యతతే తస్య నరస్య క్షణదాచర
రాత్రిపూట ఆ ఆచరణను నిష్టగా చేసే మనిషి కోసం సూర్యుడు ప్రయత్నిస్తాడు.
యః సంత్యజేచ్చాపి నిజం హి ధర్మం తస్మై ప్రకుప్యేత దివాకరస్తు
ఎవడు తన కర్తవ్యాన్ని వదిలిపెడతాడో, అలాంటి వాడిపై సూర్యుడు కోపంగా ఉంటాడు.
జగామ చోత్పత్య పురం స్వకీయం ముహుర్ముహుర్ధర్మమవేక్షమాణః
అతడు ధర్మాన్ని మనసులో ఉంచుకుంటూ, పునఃపునః తన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
సమ్హూయాబ్రవీత్ సర్వాన్ రాక్షసాన్ ధార్మికం వచః
అతడు అందరు రాక్షసులను పిలిపించి, ధర్మబద్ధమైన మాటలు చెప్పాడు.
దానం దయా చ క్షాన్తిశ్వ బ్రహ్మచర్యమమానితా
దానం, దయ, సహనం, బ్రహ్మచర్యం, వినయం—
సదాచారనిషేవిత్వం పరలోకప్రదాయకాః
మంచి ఆచరణను పాటించడం పరలోకాన్ని అందిస్తుంది.
సోహమాజ్ఞాపయే సర్వాన్ క్రియతామవికల్పతః
కాబట్టి, నేను మీ అందరినీ ఆజ్ఞాపిస్తున్నాను: ఎలాంటి సందేహం లేకుండా ఇది చేయండి.
త్రయోదశాఙ్గం తే ధర్మ చక్రుర్ముదితమానసాః
వారు ఆ పదమూడు భాగాల ధర్మాన్ని ఆనందంతో స్థాపించారు.
పుత్రపౌత్రార్థసంయుక్తాః సదాటారసమన్వితాః
వారికి కుమారులు, మనవళ్లు ఉండి, భార్యలు ఎప్పుడూ తోడుగా ఉండేవారు.
గన్తుం నాశక్తువన్ సూర్యో నక్షత్రాణి న చన్ద్రమాః
సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, చంద్రుడు బయటకు వెళ్లలేకపోయారు.
దివా చన్ద్రస్య సదృశః క్షణదాయాం చ సూర్యవత్
పగలు చంద్రుడిలా, రాత్రి సూర్యుడిలా ఉండేవాడు.
శశఙ్కమితి తేజస్త్వాదమన్యన్త పురోత్తమమ్
వారు ఆ గొప్ప తేజస్సును చంద్రుడే అనుకున్నారు.
రాత్రౌ వికసితా బ్రహ్మన్ విభూతిం దాతుమీప్సవః
బ్రాహ్మణా! రాత్రిపూట తమ వైభవాన్ని పంచాలని వారు వికసించారు.
తాన్ వాయసాస్తదా జ్ఞాత్వా దివా నిఘ్నన్తి కౌశికాన్
అప్పుడు, దీనిని తెలుసుకున్న కాకులు, పగలు కౌశికులను చంపేవారు.
ఆకణ్ఠమగ్నాస్తిష్ఠన్తి రాత్రౌ జ్ఞాత్వాథ వాసరమ్
రాత్రి పగలు అని తెలుసుకుని, వారు మెడ వరకు నీటిలో మునిగి ఉండేవారు.
మన్మానాస్తు దివసమిదముచ్చైర్బ్రువన్తి చ
వారు నా మీద మనసు కేంద్రీకరించి, ఈ విషయాన్ని పగలంతా గట్టిగా ప్రకటించేవారు.
ఉత్సృష్టం జీవితం శూన్యే ఫూత్కృత్య సరితస్తటే
ఒక గట్టుపై, నదికట్ట వద్ద, శూన్యంలో ప్రాణం విడిచింది, పెద్ద అరుపుతో.
సంతాపయఞ్జగత్ సర్వం నాస్తమేతి కథఞ్చన
అది మొత్తం లోకాన్ని బాధిస్తూ, ఎప్పుడూ అస్తమించదు.
తత్కాన్తయా తపస్తప్తం భర్తృశోకార్త్తయా బత
భర్త శోకంతో బాధపడుతూ, ఆమె కఠినమైన తపస్సు చేసింది.
తేనాసౌ శశినిర్జేతా నాస్తమేతి రవిర్ధ్రువమ్
దాంతో, చంద్రుడు సూర్యుడిని జయించాడు; సూర్యుడు నిజంగా అస్తమించడు.
ప్రావర్త్తయన్త కర్మాణి రాత్రావపి మహామునే
మహామునీ, వారు రాత్రిపూట కూడా కర్మలు నిర్వహించారు.
రవౌ శశిని చైవాన్యే బ్రహ్మణో ఽన్యే హరస్య చ
కొంతమంది సూర్యునికోసం, మరికొందరు చంద్రునికోసం, ఇంకొందరు బ్రహ్మకు, మరికొందరు హరుడికోసం పూజలు చేశారు.
యదియం రజనీ రమ్యా కృతా సతతకౌముదీ
ఈ రాత్రి ఎప్పుడూ చంద్రకాంతితో ప్రకాశమానంగా, ఎంతో మధురంగా ఉంటే,
నిర్వ్యాజేన మహాగన్ధైరర్చితః కుసుమైః శుభైః
పవిత్రమైన పూలతో, గొప్ప, నిజమైన సుగంధాలతో ఆయనను పూజించారు.
అశూన్యశయనా నామ ద్వితీయా సర్వకామదా
అశూన్యశయన అనే రెండవది, అన్ని కోరికలు తీరుస్తుంది.
అశూన్యం చ మహాభోగైరనస్తమితశేఖరమ్
అది గొప్ప ఆనందాలతో, ఎప్పటికీ తగ్గని కిరీటంతో అశూన్యంగా ఉంటుంది.