నిత్యం పరగుణద్వేషీ స శ్వాన ఇతి కథ్యతే
ఎప్పుడూ ఇతరుల గుణాలను ద్వేషించే వాడిని 'కుక్క' అని అంటారు.
తమాహుః కుక్కుటం దేవాస్తస్యాప్యన్నం విగర్హితమ్
దేవతలు అతనిని కోడిగా పిలుస్తారు. అతని ఆహారమూ అపవిత్రమే.
అనాపది స విద్వద్భిః పతితః పరికీర్త్యతే
అవసరములో కాకుండా అలా చేస్తే, పండితులు అతనిని పతితుడిగా ప్రకటిస్తారు.
గోబ్రాహ్మణస్త్రీవధకృదపవిద్ధః స కీర్త్యతే
ఆవు, బ్రాహ్మణుడు, స్త్రీలను హత్య చేసే వాడిని అపవిత్రుడిగా అంటారు.
తే నగ్నాః కీర్తితాః సద్భిస్ తేషామన్నం విగర్హితమ్
వారు మంచివారిచే నగ్నులుగా పిలవబడతారు. వాళ్ల ఆహారం అపవిత్రంగా భావించబడుతుంది.
శరణాగతం యస్త్యజతి స చాణ్డాలో ఽధమో నరః
శరణు వచ్చినవాడిని వదిలేసే వాడే చండాలుడు, అతడు మానవుల్లో అతి నీచుడు.
కుణ్డాశీ యశ్చ తస్యాన్నం భుక్త్వా చాన్ద్రాయణం చరేత్
గొయ్యిలో తినే వాడి ఆహారం తిన్నవాడు, చంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.
భుక్త్వాన్నం తస్య శుద్ధ్యేత త్రిరాత్రోపోషితో నరః
అతని ఆహారం తిన్నవాడు, మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉంటే పవిత్రుడవుతాడు.
కదర్యస్యాపి శుద్ధ్యేత త్రిరాత్రోపోషితో నరః
లోభి వాడి ఆహారం తిన్నా కూడా, మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉంటే పవిత్రత వస్తుంది.
న తు నైమిత్తికోచ్ఛేదః కర్త్తవ్యో హి కథఞ్చన
ఏ సందర్భంలోనూ ఉద్దేశపూర్వకంగా క్షౌరం చేయకూడదు.
మృతే చ సర్వబన్ధూనామిత్యాహ భగవాన్ భృగుః
అన్ని బంధువులు మరణించినప్పుడు కూడా ఇదే విధంగా చేయాలని భగవాన్ భృగు చెప్పారు.
ప్రమే ఽహ్ని చతుర్థే వా సప్తమే వాస్థిసంచయమ్
మూడవ రోజు లేదా నాల్గవ రోజు లేదా ఏడవ రోజున ఎముకలు సేకరించాలి.
సోదకైస్తు క్రియా కార్యా సంశుద్ధైస్తు సపిణ్డజైః
పవిత్రులైన సపిండులు నీటితో ఆ క్రియలు చేయాలి.
బాలే ప్రవ్రాజి సంన్యాసే దేశాన్తరమృతే తథా
బాలుడు, సంచారి, సన్యాసి, లేదా విదేశంలో మరణించినవాడికీ ఇదే విధంగా చేయాలి.
గర్భస్రావే తదేవోక్తం పూర్ణకాలేన చేతరే
గర్భస్రావం జరిగినప్పుడు కూడా, పూర్ణకాలంలో పుట్టినప్పుడు పాటించాల్సిన నియమమే ఇక్కడ వర్తిస్తుంది.
షడ్రాత్రం చైవ వైశ్యానాం శూద్రాణాం ద్వాదశాహ్నికమ్
వైశ్యులకు ఆరు రాత్రులు, శూద్రులకు పన్నెండు రోజులు ఆచరించాలి.
స్వాః స్వాః కర్మక్రియాః కుర్యుః సర్వే వర్ణా యథాక్రామమ్
ప్రతి వర్ణానికి తగిన విధంగా, తమ తమ కర్మలు, విధులను క్రమంగా చేయాలి.
సపిణ్డీకరణం కార్యం ప్రేతే ఆవత్సరాన్నరైః
ఒకరు మరణించిన一年 తర్వాత, బంధువులు సపిండీకరణం చేయాలి.
ప్రీణనం తస్య కర్త్తవ్యం యథా శ్రుతినిదర్శనాత్
వేదాలు చెప్పిన విధంగా, అతడిని సంతుష్టిపర్చే కార్యాన్ని చేయాలి.
కుర్యాద్యేనాస్య సుప్రీతాః పితరో యాన్తి రాక్షస
పితృదేవతలు సంతోషపడేలా ఏ కార్యం చేయాలో, అదే చేయాలి, రాక్షసా.
తత్తద్ గుణవతే దేయం తదేవాక్షయమిచ్ఛతా
శాశ్వతమైన ఫలితాన్ని కోరేవారు, మంచి గుణాలు ఉన్నవారికి దానం చేయాలి.
ధర్మతో ధనమాహార్యం యష్టవ్యం చాపి శక్తితః
ధనం ధర్మబద్ధంగా సంపాదించాలి, యజ్ఞాలు తగిన శక్తికి అనుగుణంగా చేయాలి.
తత్ కర్త్తవ్యమశఙ్కేన యన్న గోప్యం మహాజనే
మంచి మనుషుల దృష్టిలో దాచాల్సిన అవసరం లేని పని, సందేహం లేకుండా చేయాలి.
ధర్మార్థకామసంప్రాప్తిః పరత్రేహ చ శోభనమ్
ధర్మం, అర్థం, కామం పొందడం ఇక్కడా, పరలోకంలోను శుభదాయకం.
వానప్రస్థాశ్రమం ధర్మం ప్రవక్ష్యామో ఽవధార్యతామ్
వానప్రస్థాశ్రమ ధర్మాన్ని ఇప్పుడు వివరించబోతున్నాను; దయచేసి గ్రహించండి.
వానప్రస్థాశ్రమం ధర్మం ప్రవక్ష్యామో ఽవధార్యతామ్
వానప్రస్థాశ్రమ ధర్మాన్ని ఇప్పుడు వివరించబోతున్నాను; దయచేసి గ్రహించండి.
భూమౌ శయ్యా బ్రహ్మచర్యం పితృదేవాతిథిక్రియా
భూమిపై పడుకోవడం, బ్రహ్మచర్యం, పితృదేవతలకు, అతిథులకు కర్తవ్యాలు చేయడం—
వన్యస్నేహనిషేవిత్వం వానప్రస్థవిధిస్త్వయమ్
అడవి ఫలాలు, నెయ్యి తీసుకోవడం—ఇవి వానప్రస్థుని నియమాలు.
జితేన్ద్రియత్వమావాసే నైకస్మిన్ వసతిశ్చిరమ్
ఇంద్రియాలను జయించటం, ఒకే చోట ఎక్కువ కాలం ఉండకపోవడం—
ఆత్మజ్ఞానావబోధేచ్ఛా తథా చాత్మావబోధనమ్
ఆత్మజ్ఞానం తెలుసుకోవాలనే కోరిక, అలాగే ఆత్మను అనుభవించడం.