అనుజ్ఞాతో వరం దత్త్వా గురవే దక్షిణాం తతః
అనుమతి తీసుకుని, గురువుకు దక్షిణా సమర్పించిన తర్వాత—
వానప్రస్థాశ్రమం వాపి చతుర్థం స్వేచ్ఛయాత్మనః
తన ఇష్టానుసారం వానప్రస్థాశ్రమంలో లేదా నాలుగో ఆశ్రమంలో ప్రవేశించవచ్చు.
గురోరభావే తత్పుత్రే తచ్ఛిష్యే తత్సుతం వినా
గురు లేనప్పుడు, ఆయన కుమారునికి, శిష్యునికి, లేకపోతే మనవడికి తెలియజేయాలి.
ఏవం జయతి మృత్యుం స ద్విజః శాలకటఙ్కట
ఇలా చేసే ద్విజుడు, శాలకటంకటా, మరణాన్ని జయిస్తాడు.
అసమానర్షికులజాం కన్యాముద్వహేద్ నిశాచర
ఓ నిశాచరా, వేరే ఋషుల వంశంలో పుట్టిన కూతురిని పెళ్లి చేసుకోవాలి.
సమ్యక్ సంప్రీణయేద్ భక్త్యా సదాచారరతో ద్విజః
ఓ ద్విజుడు, మంచి ఆచారాన్ని పాటిస్తూ, భక్తితో ఆమెను సంతోషపెట్టాలి.
లక్షణం శ్రోతుమిచ్ఃఆమి కథయధ్వం తమద్య మే
ఆ లక్షణాలు వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. ఇవాళ వాటిని చెప్పండి.
లక్షణం తస్య వక్ష్యామస్తచ్ఛృణుష్వ నిశాచర
ఆ లక్షణాలను నేను చెప్పబోతున్నాను, నిశాచరా, జాగ్రత్తగా విను.
న హ్యాచారవిహినస్య భద్రమత్ర పరత్ర చ
మంచి ఆచారం లేనివారికి ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ శుభం ఉండదు.
భవన్తి యః సముల్లఙ్ఘ్య సదాచారం ప్రవర్తతే
ఎవరైనా మంచి ఆచారాన్ని పట్టించుకోకుండా ప్రవర్తిస్తే, అలాంటి వారు ఇక్కడ కలుగుతారు.
కార్యో యత్నః సదాచారే ఆచారో హన్త్యలక్షణమ్
మంచి ఆచారంలో శ్రద్ధ పెట్టాలి; ఆచారం దుష్ఫలితాలను తొలగిస్తుంది.
శృణుష్వైకమనాస్తచ్చ యది శ్రేయో ఽభివాఞ్ఛసి
నీకు శ్రేయస్సు కావాలంటే, దీనిని ఏకాగ్రతతో విను.
అసౌ సదాచారతరుః సుకేశిన్ సంసేవితో యేన స పుణ్యభోక్త
ఓ సుకేశిన, మంచి ఆచారమనే వృక్షాన్ని ఎవరు సేవిస్తారో వారు పుణ్యఫలాలను అనుభవిస్తారు.
ప్రాభాతికం మఙ్గలమేవ వాచ్యం యదుక్తవాన్ దేవపతిస్త్రినేత్రః
దేవతలలో శిరోమణి అయిన త్రినేత్రుడు ఉదయాన్నే మంగళకరమైన మాటలు మాత్రమే పలకాలని చెప్పారు.
ప్రభాతే యత్ పఠన్ మర్త్యో ముచ్యతే పాపబన్ధనాత్
ఉదయాన్నే చదివితే, మానవుడు పాపబంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
శ్రుత్వా స్మృత్వా పఠిత్వా చ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
వినటం, స్మరించటం, చదవటం వలన అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
గురుశ్చ శుక్రః సహ భానుజేన కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్
గురువు, శుక్రుడు, సూర్యుని కుమారుడితో కలిసి, అందరూ నా ఉదయం మంగళకరంగా చేయాలి.
రైభ్యో మరీచిశ్చ్యవనో ఋభుశ్చ కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్
రైభ్యుడు, మరీచి, చ్యవనుడు, ఋభుడు — అందరూ నా ఉదయాన్ని మంగళకరంగా చేయాలి.
సప్త స్వరాః సప్త రసాతలాశ్చ కుర్వన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్
ఏడు స్వరాలు, ఏడు పాతాళాలు — ఇవన్నీ నా ఉదయాన్ని మంగళకరంగా చేయాలి.
నభః సశబ్దం మహతా సహైవ యచ్ఛన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్
ఆకాశం, శబ్దం, మహత్తుతో కూడి, ఇవన్నీ నా ఉదయాన్ని మంగళకరంగా చేయాలి.
భూరాది కృత్వా భువనాని సప్త దదన్తు సర్వే మమ సుప్రభాతమ్
భూమి మొదలైన ఏడు లోకాలు, ఇవన్నీ నా ఉదయాన్ని మంగళకరంగా చేయాలి.
దుఃస్వప్ననాశో ఽనఘ సుప్రభాతం భవేచ్చ సత్యం భగవత్ప్రసాదాత్
పాపరహితుడా, చెడు కలలు నశించాలి; భగవంతుని కృపతో నిజంగా ఉదయం మంగళకరంగా ఉండాలి.
ఉత్థాయ పశ్చాద్ధరిరిత్యుదీర్య గచ్ఛేత్ తదోత్సర్గవిధిం హి కర్తుమ్
ఎదురు చూసి లేచి, 'హరి' అని పలికి, బయటకు వెళ్లాలి. ఎందుకంటే, శరీర విసర్జన చేయడం అవసరం.
కుర్యాదథోత్సర్గమపీహ గోష్ఠే పూర్వాపరాం చైవ సమాశ్రితో గామ్
తర్వాత, ఆవుల గుడిసెలో, ఆవును ఆశ్రయంగా తీసుకుని, ముందు మరియు తరువాత శరీర విసర్జన చేయాలి.
తథోభయోః పఞ్చ చతుస్తథైకాం లిఙ్గే తథైకాం మృదమాహరేత
అలాగే, రెండు సందర్భాల్లో ఐదు, నాలుగు, ఒకటి చొప్పున తీసుకోవాలి. శరీర భాగానికి ఒకటి, మట్టికి కూడా ఒకటి తీసుకోవాలి.
వల్మీకమృచ్చైవ హి శౌచనాయ గ్రాహ్య సదాచారవిదా నరేణ
శుద్ధికై, మంచిపద్ధతులు పాటించే వారు చెప్పినట్లు, పుట్ట మట్టి, మట్టి తీసుకోవాలి.
సమాచమేదద్భిరఫేనిలాభిరాదౌ పరిమృజ్య ముఖం ద్విరద్భిః
నిర్ఫేనమైన నీటితో రెండు సార్లు నోటిని కడిగి, ముందుగా బాగా శుభ్రం చేయాలి.
కేశాంస్తు సంశోధ్య చ దన్తధావనం కృత్వా తథా దర్పణదర్శనం చ
తలస్నానం చేసి, పళ్లను బ్రష్ చేసి, అద్దంలో ముఖాన్ని చూడాలి.
హోమం చ కృత్వాలభనం శుభానాం కృత్వా బహిర్నిర్గమనం ప్రశస్తమ్
హోమం చేసి, శుభదాయకమైన వస్తువులు ధరించి, బయటకు వెళ్లడం శ్రేయస్కరం.
మృద్గోమయం స్వస్తికమక్షతాని లాజామధు బ్రాహ్మణకన్యకాం చ
మట్టి, ఆవు పేడ, స్వస్తిక, పగలని ధాన్యం, పొంగిన బియ్యం, తేనె, బ్రాహ్మణ యువతిని ఉపయోగించాలి.