పూర్వ ఉత్తరతశ్చాపి హిరణ్యో రాక్షసేశ్వర
తూర్పు, ఉత్తర దిశల్లో హిరణ్యుడు, రాక్షసుల అధిపతి ఉంటాడు.
భారతో దక్షిణే ప్రోక్తో హరిర్దక్షిణపశచిమే
భారతదేశం దక్షిణంలో ఉంది; హరి దక్షిణపడమర ప్రాంతంలో ఉన్నాడు.
ఉత్తరే చ కురుర్వర్షః కల్పవృక్షసమావృతః
ఉత్తరంలో కురు దేశం ఉంది; అది కల్పవృక్షాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
ఇలావృతాద్యా యే చాష్టౌ వర్షం ముక్త్వైవ భారతమ్
భారతాన్ని తప్పించి, ఇలావృతం మొదలైన ఎనిమిది ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
విపర్యయో న తేష్వస్తి నోత్తమాధమమధ్యమాః
అవి ఎప్పుడూ మారవు; వాటిలో ఎవరూ ఎక్కువ, తక్కువ, మధ్యస్థులు కాదు.
సాగరాన్తరితాః సర్వే అగమ్యాశ్చ పరస్పరమ్
అన్ని ప్రాంతాలు సముద్రాలతో విడిపోయి ఉంటాయి; ఒకదానికొకటి చేరుకోలేవు.
నాగద్వీపః కటాహశ్చ సింహలో వారుణస్తథా
నాగద్వీపం, కటాహం, సింహళం, వారుణం కూడా చెప్పబడ్డాయి.
కుమారాఖ్యః పరిఖ్యాతో ద్వీపో ఽయం దక్షిణోత్తరః
కుమార అనే ద్వీపం దక్షిణం, ఉత్తరం మధ్యన ఉన్నదిగా చెప్పబడింది.
ఆన్ధ్రా దక్షిమతే వీర తురుష్కాస్త్వపి చోత్తరే
ఆంధ్రులు దక్షిణంలో ఉంటారు, వీరా! తురుష్కులు ఉత్తరంలో ఉంటారు.
ఇజ్యాయుద్ధవణిజ్యాద్యైః కర్మభిః కృతపావనాః
వారు పూజ, యుద్ధం, వ్యాపారం వంటి పనులతో పవిత్రతను పొందుతారు.
విన్ధ్యశ్చ పారియాత్రశ్చ సప్తాత్ర కులపర్వతాః
వింద్య పర్వతం, పారియాత్ర పర్వతం ఈ ప్రాంతంలో ఉన్న ఏడు ప్రముఖ పర్వతాల్లో భాగమవుతాయి.
విస్తారోచ్ఛ్రాయిణో రమ్యా విపులాః శుభసానవః
ఈ పర్వతాలు విస్తారంగా, ఎత్తుగా, అందంగా, విశాలంగా ఉండి, శుభప్రదమైన వాలుదారులు కలిగి ఉంటాయి.
వాతన్ధమో వైద్యుతశ్చ మైనాకః సరసస్తథా
వాతంధమం, వైద్యుతం, మైనాకం, సరసు కూడా ఇందులో చేర్చబడ్డాయి.
ఉజ్జాయనః పుష్పగిరిరర్బుదో రైవతస్తథా
ఉజ్జాయన, పుష్పగిరి, అర్బుద, రైవత పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
శ్రీపర్వతః కోఙ్గణశ్చ శతశఽన్యే ఽపి పర్వతాః
శ్రీపర్వతం, కొంగణం, ఇంకా వందలాది ఇతర పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
తైః పీయన్తే సరిచ్ఛ్రేష్ఠా యాస్తాః సమ్యఙ్ నిశామయః
ఈ పర్వతాల నుండే ఉత్తమమైన నదులు ఉద్భవిస్తాయి. వాటి పేర్లు జాగ్రత్తగా విను.
శతద్రుశ్చన్ద్రికా నీలా వితస్తైరావతీ కుహూః
శతద్రు, చంద్రికా, నీలా, వితస్తా, ఇరావతి, కుహూ అనే నదులు ఉన్నాయి.
గోమతీ ధూతపాపా చ బాహుదా సదృషద్వతీ
గోమతి, ధూతపాపా, బాహుదా, సదృషద్వతి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
సరూశ్చ సలౌహిత్యా హిమవత్పాదనిఃసృతాః
సరు, సలోహిత్యా అనే నదులు హిమవంతు పర్వత పాదాల నుంచి ప్రవహిస్తాయి.
పర్ణాశా నన్దినీ చైవ పావనీ చ మహీ తథా
పర్ణాశా, నందిని, పవనీ, అలాగే మహీ అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
సిప్రా హ్యవన్తీ చ తథా పారియాత్రాశ్రయాః స్మృతాః
సిప్రా, అవంతీ అనే నదులు పారియాత్ర పర్వతం నుంచి ఉద్భవించినవిగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
మన్దాకినీ దశార్ణా చ చిత్రకూటాపవాహికా
మందాకిని, దశార్ణా, అలాగే చిత్రకూటం నుంచి ప్రవహించే నది కూడా ఉన్నాయి.
తథాన్యా పిప్పలశ్రోణీ విపాశా వఞ్జులావతీ
ఇంకా పిప్పలశ్రోణి, విపాశా, వంజులావతి అనే ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి.
ఋక్షపాదప్రసూతా చ తథాన్యా బలవాహినీ
ఋక్ష పర్వత పాదాల నుంచి జన్మించిన ఇతర నదులు, అలాగే బలవాహిని కూడా ఉన్నాయి.
వేణ వైతరణీ చైవ సినీవాహుః కుముద్వతీ
వేణ, వైతరణి, సినీవాహు, కుముద్వతి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
విన్ధ్యపాదప్రసూతాశ్చ నద్యః పుణ్యజలాః శుభాః
వింద్య పర్వత పాదాల నుంచి ఉద్భవించిన నదులు పవిత్రమైనవి, శుభ్రమైనవి, మంగళకరమైనవి.
తుఙ్గభద్రా సుప్రయోగా వాహ్యా కావేరిరేవ చ
తుంగభద్ర, సుప్రయోగ, వాహ్యా, అలాగే కావేరి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
ఏతాస్త్వపి మహానద్యః సహ్యపాదవినిర్గతాః
ఇవి కూడా సహ్య పర్వత పాదాల నుంచి ఉద్భవించిన గొప్ప నదులే.
సినీ చైవ సుదామా చ శుక్తిమత్ప్రభవాస్త్విమాః
సినీ, సుదామా, మరియు మెరిసే శుక్తి నుంచి పుట్టినవారు వీరే.
జగతో మాతరః సర్వాః సర్వాః సాగరయోషితః
వీళ్లంతా జగత్తుకు తల్లులు, సముద్రాల మహిళలే.