భవాన్ యథా రాక్షససత్తమేషు పాశేషు నాగస్తిమితేషు బన్ధః
రాక్షసులలో నువ్వు ముఖ్యుడివి, పాశాలలో నాగులను కట్టే బంధం ముఖ్యమైనదిగా,
పుష్పేషు జాతీ నగరేషు కాఞ్చీ నారీషు రమ్భా శ్రమీణాం గృహస్థః
పువ్వుల్లో మల్లె, పట్టణాల్లో కాంచీ, స్త్రీల్లో రంభ, శ్రమపడేవారిలో గృహస్థుడు శ్రేష్ఠుడు.
ఫలేషు చూతో ముకులేష్వశోకః సర్వౌషధీనాం ప్రవరా చ పథ్యా
పండ్లలో మామిడి మొదటిది; మొగ్గల్లో అశోక మొగ్గలు ముఖ్యమైనవి; అన్ని ఔషధ మొక్కల్లో పథ్యా అత్యుత్తమం.
శ్వేతేషు దుగ్ధం ప్రవరం యథైవ కార్పాసికం ప్రావరణేషు యద్వత్
తెల్ల పదార్థాల్లో పాలే శ్రేష్ఠం; అలాగే, మడుగుల్లో కాటన్ దుప్పటి మించినది లేదు.
శాకేషు ముఖ్యా త్వపి కాకమాచీ రసేషు ముఖ్యం లవణం యథైవ
కూరగాయల్లో కాకమంచి ముఖ్యమైనది; రుచుల్లో ఉప్పు ప్రధానమైనది.
మహీరుహేష్వేవ యథా వటశ్చ యథా హరో జ్ఞానవతాం వరిష్ఠః
చెట్లలో మర్రిచెట్టు ఎంతో ప్రాముఖ్యం కలది; జ్ఞానులందరిలో శివుడు మించినవాడు.
దుర్గేషు రౌద్రేషు నిశాచరేశ నృపాతనం వైతరణీ ప్రధానా
కోటల్లో, భయంకరమైన ప్రదేశాల్లో, రాత్రిపూట సంచరించే దయ్యాల అధిపతి అయిన వైతరణి, రాజులను పడగొట్టడంలో ముందుంటుంది.
న నిష్కృతిశ్చాస్తి కృతఘ్నవృత్తేః సుహృత్కృతం నాశయతో ఽబ్దకోటిభిః
స్నేహితుడికి హాని చేసినవాడికి ఎన్ని కోట్ల సంవత్సరాలు గడిచినా పాపం పోదు; అతనికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు.
జమ్బూద్వీపస్య సంస్థానం కథయన్తు మహర్షయః
జంబూద్వీప నిర్మాణాన్ని మహర్షులు వివరించగలరు.
నవభేదం సువిస్తీర్ణం స్వర్గసోక్షఫలప్రదమ్
దీనికి తొమ్మిది విభాగాలు ఉన్నాయి; ఇది విస్తారంగా ఉండి, స్వర్గం, మోక్షం ఫలితాలను ఇస్తుంది.
పూర్వ ఉత్తరతశ్చాపి హిరణ్యో రాక్షసేశ్వర
తూర్పు, ఉత్తర దిశల్లో హిరణ్యుడు, రాక్షసుల అధిపతి ఉంటాడు.
భారతో దక్షిణే ప్రోక్తో హరిర్దక్షిణపశచిమే
భారతదేశం దక్షిణంలో ఉంది; హరి దక్షిణపడమర ప్రాంతంలో ఉన్నాడు.
ఉత్తరే చ కురుర్వర్షః కల్పవృక్షసమావృతః
ఉత్తరంలో కురు దేశం ఉంది; అది కల్పవృక్షాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
ఇలావృతాద్యా యే చాష్టౌ వర్షం ముక్త్వైవ భారతమ్
భారతాన్ని తప్పించి, ఇలావృతం మొదలైన ఎనిమిది ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
విపర్యయో న తేష్వస్తి నోత్తమాధమమధ్యమాః
అవి ఎప్పుడూ మారవు; వాటిలో ఎవరూ ఎక్కువ, తక్కువ, మధ్యస్థులు కాదు.
సాగరాన్తరితాః సర్వే అగమ్యాశ్చ పరస్పరమ్
అన్ని ప్రాంతాలు సముద్రాలతో విడిపోయి ఉంటాయి; ఒకదానికొకటి చేరుకోలేవు.
నాగద్వీపః కటాహశ్చ సింహలో వారుణస్తథా
నాగద్వీపం, కటాహం, సింహళం, వారుణం కూడా చెప్పబడ్డాయి.
కుమారాఖ్యః పరిఖ్యాతో ద్వీపో ఽయం దక్షిణోత్తరః
కుమార అనే ద్వీపం దక్షిణం, ఉత్తరం మధ్యన ఉన్నదిగా చెప్పబడింది.
ఆన్ధ్రా దక్షిమతే వీర తురుష్కాస్త్వపి చోత్తరే
ఆంధ్రులు దక్షిణంలో ఉంటారు, వీరా! తురుష్కులు ఉత్తరంలో ఉంటారు.
ఇజ్యాయుద్ధవణిజ్యాద్యైః కర్మభిః కృతపావనాః
వారు పూజ, యుద్ధం, వ్యాపారం వంటి పనులతో పవిత్రతను పొందుతారు.
విన్ధ్యశ్చ పారియాత్రశ్చ సప్తాత్ర కులపర్వతాః
వింద్య పర్వతం, పారియాత్ర పర్వతం ఈ ప్రాంతంలో ఉన్న ఏడు ప్రముఖ పర్వతాల్లో భాగమవుతాయి.
విస్తారోచ్ఛ్రాయిణో రమ్యా విపులాః శుభసానవః
ఈ పర్వతాలు విస్తారంగా, ఎత్తుగా, అందంగా, విశాలంగా ఉండి, శుభప్రదమైన వాలుదారులు కలిగి ఉంటాయి.
వాతన్ధమో వైద్యుతశ్చ మైనాకః సరసస్తథా
వాతంధమం, వైద్యుతం, మైనాకం, సరసు కూడా ఇందులో చేర్చబడ్డాయి.
ఉజ్జాయనః పుష్పగిరిరర్బుదో రైవతస్తథా
ఉజ్జాయన, పుష్పగిరి, అర్బుద, రైవత పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
శ్రీపర్వతః కోఙ్గణశ్చ శతశఽన్యే ఽపి పర్వతాః
శ్రీపర్వతం, కొంగణం, ఇంకా వందలాది ఇతర పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
తైః పీయన్తే సరిచ్ఛ్రేష్ఠా యాస్తాః సమ్యఙ్ నిశామయః
ఈ పర్వతాల నుండే ఉత్తమమైన నదులు ఉద్భవిస్తాయి. వాటి పేర్లు జాగ్రత్తగా విను.
శతద్రుశ్చన్ద్రికా నీలా వితస్తైరావతీ కుహూః
శతద్రు, చంద్రికా, నీలా, వితస్తా, ఇరావతి, కుహూ అనే నదులు ఉన్నాయి.
గోమతీ ధూతపాపా చ బాహుదా సదృషద్వతీ
గోమతి, ధూతపాపా, బాహుదా, సదృషద్వతి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
సరూశ్చ సలౌహిత్యా హిమవత్పాదనిఃసృతాః
సరు, సలోహిత్యా అనే నదులు హిమవంతు పర్వత పాదాల నుంచి ప్రవహిస్తాయి.
పర్ణాశా నన్దినీ చైవ పావనీ చ మహీ తథా
పర్ణాశా, నందిని, పవనీ, అలాగే మహీ అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.