అహఙ్కారమశౌణ్డీర్యం ధర్మో ఽయం గుహ్యకేష్వితి
అహంకారం, వినయం లేకపోవడం గుహ్యకులకు ధర్మంగా చెప్పబడింది.
స్వాధ్యాయం త్ర్యమ్బకే భక్తిర్ధర్మో ఽయం రాక్షసః స్మృతః
త్ర్యంబకుని పట్ల స్వాధ్యాయం, భక్తి రాక్షసులకు ధర్మంగా భావించబడుతుంది.
పిశాచానామయం ధర్మః సదా చామిషగృధ్నుతా
పిశాచులకు ఎప్పుడూ మాంసం పట్ల ఆశపడటం ధర్మంగా చెప్పబడింది.
బ్రహ్మణా కథితాః పుణ్యా ద్వాదశైవ గతిప్రదాః
ఈ పుణ్యమైన పన్నెండు మార్గాలను బ్రహ్మ స్వయంగా ఉపదేశించాడు. ఇవి మానవులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.
తత్ర యే మానవా ధర్మాస్తాన్ భూయో వక్తుమర్హథ
ఈ మార్గాల్లో మానవులకు సంబంధించిన ధర్మాలను మీరు మరలా వివరించాలి.
యే వసన్తి మహీపృష్ఠే నరా ద్వీపేషు సప్తసు
భూమిపై, ఏడు ద్వీపాల్లో నివసించే మనుషులు—
జలోపరి మహీయం హి నౌరివాస్తే సరిజ్జలే
నీటిమీద నౌక ఎలా తేలుతుందో, భూమి కూడా నదిలో తేలే పడవలా నిలిచి ఉంటుంది.
కర్ణికాకారమత్యుచ్చం స్థాపయామాస సత్త్మ
అత్యంత ఎత్తుగా, కమలపు మధ్య భాగంలా ఉన్న నివాసాన్ని ఆయన స్థాపించాడు.
స్థానాని ద్వీపసంజ్ఞాని కృతవాంశ్చ ప్రజాపతిః
ప్రజాపతి ఆ స్థలాలను ద్వీపాలుగా ఏర్పరిచాడు.
తల్లక్షం యోజనానాం చ ప్రమాణేన నిగద్యతే
ఆ ద్వీపాల పరిమాణం ఎంత ఉందో, యోజనాల ప్రకారం ఇప్పుడు వివరించబడుతుంది.
తస్యాపి ద్విగుణః ప్లక్షో బాహ్యతః సంప్రతిష్ఠితః
ఆదినుండి బయట ఉన్న ప్లక్ష ద్వీపం, ముందున్నదానికంటే రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉంది.
ద్విగుణః శాల్మలిద్వీపో ద్విగుణో ఽస్య మహోదధేః
దానికంటే బయట ఉన్న శాల్మలి ద్వీపం, ఈ మహాసముద్రానికి రెట్టింపు పెద్దదిగా ఉంది.
ఘృతోదో ద్విగుణశ్చైవ కుశద్వీపాత్ ప్రకీర్తితః
కుశ ద్వీపానికి రెట్టింపు పరిమాణంలో ఘృత సముద్రం ఉందని చెబుతారు.
తతో ఽపి ద్విగుణః ప్రోక్తః సముద్రో దధిసంజ్ఞితః
అదికూడా రెండు రెట్లు పెద్దదిగా, దధి అనే సముద్రం అక్కడ ఉంది అని చెప్పబడింది.
ఏతే చ ద్విగుణాః సర్వే పరస్పరమపి స్థితాః
ఇవి అన్నీ ఒక్కొక్కటి ముందున్నదానికంటే రెట్టింపు పరిమాణంలో, వరుసగా ఏర్పడినవి.
జమ్బూద్వీపాత్ సమారభ్య యావత్క్షీరాబ్ధిరన్తతః
జంబూ ద్వీపం మొదలుకొని చివరలో ఉన్న పాలు సముద్రం వరకు,
కోట్యశ్చతస్రో లక్షాణాం ద్విపఞ్చాశచ్చ రాక్షస
ఓ రాక్షసా, మొత్తం నాలుగు కోట్లు యాభై ఐదు లక్షలు ఉన్నాయి.
లక్షమణ్డకటాహేన సమన్తాదిభిపూరితమ్
అవి అన్నీ చుట్టూ 'లక్షమండకటాహ' అనే కొలతతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
గదిష్యామస్తవ వయం శృముష్వ త్వం నిశాచర
మేము నీకోసం అక్కడికి వెళ్తాము; విను, ఓ నిశాచరా.
శాకాన్తేషు న తేష్వస్తి యుగావస్థా కథఞ్చన
ఆ కొమ్మల చివరల్లో, వారికి యుగాల మార్పు ఎప్పుడూ ఉండదు.
కల్పాన్తే ప్రలయస్తేషాం నిగద్యేత మహాభుజ
ఓ మహాబాహువంతుడా, కల్పాంతంలో వారికి ప్రళయం సంభవిస్తుంది అని చెప్పబడింది.
పైశాచమాశ్రితా ధర్మం కర్మాన్తే తే వినాశినః
పిశాచ స్వభావాన్ని ఆశ్రయించిన వారు, తమ కర్మ ఫలితానికి చివర నశిస్తారు.
దుర్దర్శః శౌచరహితో ఘోరః కర్మాన్తనాశకృత్
చూడటానికి దుర్లభమైనది, పవిత్రత లేనిది, భయంకరమైనది, కర్మాంతంలో నాశనం కలిగించేది.
రౌరవాద్యాస్తతో రౌద్రః పుష్కరో ఘోరదర్శనః
ఆ తరువాత రౌరవాది నరకాలు, భయంకరమైనవి, అలాగే పుష్కర నరకం, చూడటానికి భయానకమైనది.
కియన్మాత్రాణి మార్గేణ కా చ తేషు స్వరూపతా
ఆ మార్గంలో వాటి పరిమాణాలు ఎంత? వాటిలో స్వరూపం ఎలా ఉంటుంది?
సర్వేషాం రౌరవాదీనాం సంఖ్యా యా త్వేకవింశతిః
రౌరవాది నరకాలన్నింటికీ మొత్తం సంఖ్య ఇరవై ఒకటి.
రౌరవో నామ నరకః ప్రథమః పరికీర్త్తితః
మొదటి నరకంగా రౌరవం అనే నరకం చెప్పబడింది.
ద్వితీయో ద్విగుస్తస్మాన్మహారౌరవ ఉచ్యతే
దానికంటే రెట్టింపు పెద్దదిగా రెండవది మహారౌరవం అని పిలవబడుతుంది.
అన్ధతామిస్రకో నామ చతుర్థో ద్విగుమః పరః
నాలుగవ నరకాన్ని అంధతామిస్రం అంటారు. ఇది భయంకరమైన రెండు ద్వారాల నరకం.
అప్రతిష్ఠం చ నరకం ఘటీయన్త్రం చ సప్తమమ్
ఏడవ నరకాన్ని అప్రమాణం అని, అలాగే ఘటీయంత్రం అని కూడా పిలుస్తారు.