ఉత్తిష్ఠ గచ్ఛామి మహాసురస్య యజ్ఞం సురాణాం హి హితాయ విప్ర
లేచి రా, నేను మహాసురుని యజ్ఞానికి వెళ్తున్నాను, దేవతల మేలుకోసం, బ్రాహ్మణా.
విలాసలీలాగమనో గిరీన్ద్రాత్ స చాభ్యగచ్ఛత్ కురుజాఙ్గలం హి
అతడు పర్వతాధిపతిని ఆనందంగా విడిచి, కురుజాంగల ప్రాంతానికి చేరుకున్నాడు.
క్షుబ్ధాః సముద్రా దివి ఋక్షమణ్డలో బభౌ విపర్యస్తగతిర్మహర్షే
సముద్రాలు కలకలమయ్యాయి; ఆకాశంలో నక్షత్రవృత్తం ప్రకాశించింది, వాటి మార్గాలు గందరగోళంగా మారాయి, మహర్షీ.
యథా ప్రదగ్ధో ఽస్మి మహేశ్వరేణ కిం మాం న సంధక్ష్యయతి వాసుదేవః
మహేశ్వరుడు నన్ను కాల్చినట్టు, వాసుదేవుడు కూడా నన్ను ఎందుకు కాల్చడం లేదు?
భక్త్యా ద్విజేన్ద్రరపి సంప్రపాదితాన్ నైవ ప్రతీచ్చన్తి విభోర్భయేన
ద్విజశ్రేష్ఠులు భక్తితో సమర్పించిన వాటిని కూడా భయంతో ప్రభువు స్వీకరించడంలేదు.
పప్రచ్ఛోశనసం శుక్రం ప్రణిపత్య కృతాఞ్జలిః
ఉశనసుని కుమారుడు శుక్రుని దగ్గరకు వెళ్లి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి అడిగాడు.
కిమాసురీయాన్ సుహుతానపీహ భాగాన్ న గృహ్ణన్తి హుతాశనాశ్చ
ఇక్కడ అసురులకు సమర్పించిన హవిస్సులను కూడా అగ్నిదేవతలు ఎందుకు స్వీకరించడంలేదు?
దిశః కిమర్థం తమసా పరిప్లుతా దోషేణ కస్యాద్య వదస్వ మే గురో
దిక్కులు ఎందుకు చీకటితో కప్పబడ్డాయి? గురువుగారు, ఇది ఎవరి తప్పో నేడు చెప్పండి.
అథ జ్ఞాత్వా కారణం చ బలిం వచనమబ్రవీత్
అప్పుడు కారణం తెలుసుకుని, బలి ఇలా చెప్పాడు.
హుతాశనా మన్త్రహుతానపీహ నూనం సమాగచ్ఛతి వాసుదేవః
ఇక్కడ మంత్రాలతో అగ్నికి హోమాలు చేసిన చోట వాసుదేవుడు తప్పక వస్తాడు.
తస్యాం చలత్యాం మకరాలయామీ ఉద్వృత్తవేలా దితిజాద్య జాతాః
మకరాలయమైన సముద్రం అలలతో ఉప్పొంగినప్పుడు, దితి కుమారులు జన్మిస్తారు.
ధర్మం సత్యం చ పథ్యం చ సర్వోత్సాహసమీరితమ్
ధర్మం, సత్యం, మరియు సరైనది అన్నీ ఎంతో శ్రద్ధతో చెప్పబడతాయి.
కిం వా వాచ్యం మురారేర్నిజహితమథవా తద్ధితం వా ప్రయుఢఞ్జే తథ్యం పథ్యంప్రియభోమమ వదశుభదన్తత్కరిష్యే న చాన్యత్
మురారి హితార్థంగా, లేదా తనవారికోసం చెప్పవలసినది ఏదైనా, నన్ను ఆనందపెట్టే నిజమైన, సరైన మాటను చెప్పు; నేను అదే చేస్తాను, ఇంకొకటి కాదు.
విచిన్త్య నారద ప్రాహ భూతభవ్యవిదీశ్వరః
తర్వాత ఆలోచించి, గత భవిష్యత్తు దిశలన్నీ తెలిసిన నారదుడు మాట్లాడాడు.
శ్రుతిప్రమాణం మఖభోజినో బహిః సురాస్తదర్థం హరిర్ అభ్యుపైతి
వేదములు యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారికి వెలుపల ఉంటాయి; అందుకే హరి అక్కడికి వస్తాడు.
కార్యం న దేయం హి విభో తృణాగ్రం యదధ్వరే భూకనకాదికం వా
ప్రభూ, యజ్ఞంలో గడ్డి తురుపు గానీ, భూమిలోని బంగారం గానీ ఏదీ ఇవ్వకూడదు.
యస్యోదరే భూర్భువనాకపాలరసాతలేశా నివసన్తి నిత్యశః
యావన్నీ లోకపాలకులు, భూ లోకాలు, పాతాళాలు ఎప్పుడూ ఎవరి పొట్టలో ఉంటాయో ఆయనలోనే ఉంటాయి.
సమాగతే ఽప్యయర్థిని హీనవృత్తే జనార్దనే లోకపతౌ కథం తు
లోకపతి జనార్దనుడు చిన్న రూపంలో వచ్చి, తక్కువదాన్ని అడిగినా, అది ఎలా సాధ్యమవుతుంది?
దృశ్యతే హి తథా తచ్చ సత్యం బ్రాహ్మణసత్తమ
నిజంగా, ఇదే జరుగుతుందని చూస్తున్నాము, ఇది సత్యమే, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠ.
వాక్కాయమనసానీహ యోన్యన్తరగతాన్యపి
ఇక్కడ మాట, శరీరం, మనసుతో పాటు లోపల దాగి ఉన్న పనులు కూడా ఉన్నాయి.
యా వృత్తా మలయే పూర్వం కోశకారసుతస్య తు
మలయ పర్వతంలో, మునుపు జులాయి కుమారుని గురించి జరిగిన ఆచరణ అదే.
కథాం పౌరాణికీం పుణ్యాం మహాకౌతూహలం హి మే
పురాతనమైన, పుణ్యమైన ఆ కథపై నాకు గొప్ప ఆసక్తి ఉంది.
పూర్వాభ్యాసనిబద్ధాం హి సత్యాం భృగుకులోద్వహ
పూర్వపు అభ్యాసంతో కలిసినది, ఇది నిజమే, భృగుకులశ్రేష్ఠ.
కోశకార ఇతి ఖ్యాత ఆసీద్ బ్రహ్మంస్తపోరతః
జులాయి అని పేరుగాంచిన ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు, అతడు తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
సతీ వాత్స్యాయనసుతా ధర్మశీలా పతివ్రతా
వాట్స్యాయనుని కుమార్తె అయిన అతని భార్య, ధర్మపరాయణురాలు, భర్తకు అంకితమయినవారు.
మూకవన్నాలపతి స న చ పశ్యతి చాన్ధవత్
అతడు మూగవాడిలా మాట్లాడతాడు, అంధుడిలా చూస్తాడు.
మన్యమానా గృహద్వారి షష్ఠే ఽహని సముత్సృజత్
ఇలా అనుకుంటూ, ఆరు రోజున ఆమె అతడిని ఇంటి తలుపు దగ్గర వదిలేసింది.
స్వం శిశుం కృశమాదాయ సూర్పాక్షీ నామ నామతః
తన సొంత క్షీణించిన బిడ్డను తీసుకుని, సూర్పాక్షి అనే ఆ రాక్షసి,
తమాదాయ జగామాథ భోక్తుం శాలోదరే గిరౌ
ఆ బిడ్డను తీసుకుని, శాలోదర అనే కొండ మీద భోజనం చేయడానికి వెళ్లింది.
నేత్రహీనః ప్రత్యువాచ కిమానీతస్త్వయా ప్రియే
కళ్లులేని వాడు ఇలా అడిగాడు: 'ప్రియమైనవాడా, నువ్వేమి తీసుకొచ్చావు?'