సర్వసాస్త్రార్థవిత్ ప్రాజ్ఞో గోత్రతశ్ చాపి వారుణః
అతడు అన్ని శాస్త్రాల అర్థాన్ని తెలిసిన జ్ఞాని, వంశపరంగా వరుణుని వంశస్థుడు.
తత్ర జ్యేష్ఠో మమ భ్రాతా కనీయానపరస్త్వహమ్
అక్కడ నా అన్నయ్య పెద్దవాడు, నేను చిన్నవాడిని, తక్కువవాడిని.
మమ నామ పితా చక్రే గతిభాసేతి కౌతుకాత్
ఆశ్చర్యంతో నా తండ్రి నాకు 'గతిభాస' అనే పేరు పెట్టాడు.
త్రివిష్టపగుణైర్యుక్తశ్చారురూపో మహాసుర
అతనికి స్వర్గంలోని గొప్ప గుణాలుండి, అందమైన రూపంతో, మహాశూరుడైన అసురుడు.
తస్యోర్ధ్వదేహికం కృత్వా గృహమావాం సమాగతౌ
అతని అంత్యక్రియలు చేసి, మేమిద్దరం ఇంటికి వచ్చాము.
తేనోక్తో నైవ భవతో విద్యతే భాగా ఇత్యహమ్
అప్పుడు అతడు నాతో, 'నీకు భాగం లేదు' అని అన్నాడు.
ఉన్మత్తానాం తథాన్ధానాం ధనభాగో న విద్యతే
పిచ్చివాళ్లకూ, అంధులకూ ధనంలో భాగం ఉండదు.
ఏతావద్ దీయతే తేభ్యో నార్థభాగహరా హి తే
వారికి అంత మాత్రమే ఇస్తారు, ఎందుకంటే వారు ధనంలో భాగం తీసుకోరు.
ధనార్థభాగమర్హామి నాహం న్యాయేన కేన వై
నాకు ధనంలో భాగం రావాలి, న్యాయంగా నాకు ఎందుకు రావద్దు?
సముత్క్షిప్యాక్షిపన్నద్యామస్యాం మామితి కారణాత్
అందుకే నన్ను పైకి ఎత్తి, ఈ నదిలో పడవేశాడు.
కాలః సంవత్సరాఖ్యస్తు యుష్మాభిరిహ చోద్ధృతః
సంవత్సరం అనే కాలం మీరు ఇక్కడ పూర్తిచేశారు.
కో ఽయం చ శక్రప్రతిమో దీక్షితో యో మహాభుజః
ఈ మహాబాహువు, ఇంద్రునితో సమానంగా, దీక్ష పొందినవాడు ఎవరు?
మహర్ద్ధిసంయుతా యూయం సానుకమ్పాశ్చ మే భృశమ్
మీరు గొప్ప ఐశ్వర్యంతో, నాపట్ల ఎంతో దయతో ఉన్నారు.
ప్రోచుర్వం ద్విజా బ్రహ్మన్ గోత్రశ్చాపి భార్గవాః
మునుపు ద్విజులు ఇలా అన్నారు: 'బ్రాహ్మణా, మా వంశం భార్గవ వంశమే.'
దాతా భోక్తా విభక్తా చ దీక్షితో యజ్ఞకర్మణి
యజ్ఞంలో దానం చేసే వాడు, అనుభవించే వాడు, పంచే వాడు, దీక్ష తీసుకున్నవాడు కూడా ఆయనే.
ప్రోచుర్దైత్యపతిం సర్వే వామనార్థకరం వచః
అందరూ వామనుని కోసం చెప్పిన మాటలతో దైత్యాధిపతిని సంబోధించారు.
శ్రీమదావసథం దాస్యో రత్నాని వివిధాని చ
అతడు మహిమాన్వితమైన గృహాన్ని, వివిధ రత్నాలను కూడా ఇస్తాడు.
ప్రాహ ద్విజేన్ద్ర తే దద్మి యావదిచ్ఛసి వై ధనమ్
ఆ బ్రాహ్మణులలో పెద్దవారిని చూసి, "నీకు ఎంత ధనం కావాలో అంత ఇస్తాను," అని అన్నాడు.
ప్రయచ్ఛామ్యద్య భవతో వ్రియతామీప్సితం విభో
ఈ రోజు నేను నీకు ఇస్తాను; నీకు కావలసినది ఎంచుకో, ఓ మహాబలుడా.
ప్రాహాసురపతిం ధున్ధుం స్వార్థసిద్ధికరం వచః
తన స్వార్థం నెరవేరేలా, అసురాధిపతి ధుంధునికి మాటలు చెప్పాడు.
తస్యాక్షమస్య యద్దత్తం కిమన్యో న హరిష్యతి
ఒకడు ఇచ్చిన దానాన్ని తిరిగి తీసుకోలేని వాడు అయితే, దానిని మరొకరు తీసుకోలేరు.
సమర్థేషు ద్విజేన్ద్రేషు ప్రయచ్ఛస్వ మహాభుజ
శక్తివంతమైన బ్రాహ్మణులలో, ఓ మహాబాహువంతుడా, నీవు దానం చేయు.
సంప్రయచ్ఛస్వ దైత్యేన్ద్ర నాధికం రక్షితుం క్షమః
ఓ దైత్యేంద్రా, నీవు ఇచ్చేయి; దీనికంటే ఎక్కువను కాపాడలేవు.
ప్రాదాద్ ద్విజేన్ద్రాయ పదత్రయం తదా యదా స నాన్యం ప్రగృహాణ కిఞ్చిత్
ఆ సమయంలో బ్రాహ్మణులలో పెద్దవారికి మూడు అడుగులు ఇచ్చాడు, ఇంకొకదాన్ని తీసుకోలేదు.
చక్రే తతో లఙ్ఘయితుం త్రివిక్రమం రూపమనన్తశక్తిః
ఆ తరువాత అనంతశక్తి త్రివిక్రమునిగా రూపం ధరించి అడుగులు వేసేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
మహీం మహీధ్రైః సహితాం సహార్మవాం జహార రత్నాకరపత్తనైర్యుతామ్
అతడు పర్వతాలతో, సముద్రాలతో, రత్నాల నగరాలతో అలంకరించబడిన భూమిని పట్టుకున్నాడు.
దేవో ద్వితీయేన జహార వేగాత్ క్రమేణ దేవప్రియమీప్సురీశ్వరః
రెండవ అడుగుతో, దేవతలకు ఇష్టమైనదాన్ని కోరుతూ, దేవుడు వేగంగా దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
పపాత పృష్ఠే భగవాంస్త్రివిక్రమో మేరుప్రమాణేన తు విగ్రహేణ
త్రివిక్రముడు, భగవంతుడు, మెరుపర్వతం లాంటి శరీరంతో వెనుక భాగంపై పడిపోయాడు.
త్రింశద్యోజనసాహస్రీ భూమేర్గర్తా దృఢీకృతా
భూమిలో ముప్పై వేల యోజనాల లోతైన గొయ్యి బలంగా ఏర్పడింది.
అవర్షత్ సికతావృష్ట్యా తాం గర్తామపూరయత
ఆ గొయ్యిలోకి ఇసుక వర్షాన్ని కురిపించి, దానిని నింపాడు.