శుక్రస్య మతమాస్తాయ సో ఽశ్వమేధాయ దీక్షితః
శుక్రుని అభిప్రాయంతో, అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞానికి దీక్ష పొందాడు.
అరోఢుమిచ్ఛతి వశీ విజేతుం త్రిదశానపి
అతడు యాగం చేయాలని, దేవతలను కూడా జయించాలని కోరుకుంటున్నాడు.
ఉవాయం మఖవిధ్వంసే యేన స్యామ సునిర్వృతాః
ఈ యాగాన్ని నాశనం చేసే మార్గం ద్వారా మనం సంతోషంగా ఉండగలిగితే మంచిది.
విసృజ్య దేవతాః సర్వా జ్ఞాత్వాజేయం మహాసురమ్
అన్ని దేవతలను వదిలిపెట్టి, ఈ మహాసురుడు జయించలేనివాడని తెలుసుకున్నారు.
తతః కృత్వా స భగవాన్ వామనం రూపమీశ్వరః
అప్పుడు ఆ భగవంతుడు వామనుని రూపాన్ని ధరించాడు.
క్షణాన్మజ్జంస్తథోన్మజ్జన్ముక్తకేశో యదృచ్ఛయా
ఒక క్షణంలో, తన ఇష్టానుసారం, జలంలో మునిగి మళ్లీ పైకి వచ్చాడు; అతని జుట్టు విడివిడిగా ఉండు.
తతః కర్మ పరిత్యజ్య యజ్ఞియం బ్రాహ్మణోత్తమాః
అప్పుడా యజ్ఞానికి సంబంధించిన క్రియలను, అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణులు వదిలేశారు.
సదస్యా యజమానశ్చ ఋత్విజో ఽథ మహౌజసః
అందులో యజ్ఞంలో పాల్గొన్న పూజారులు, యజమాని, మహాశక్తివంతులైన ఋత్వికులు ఉన్నారు.
కిమర్థం పతితో ఽసీహ కేనాక్షిప్తో ఽసి నో వద
నీవు ఇక్కడ పడిపోవడానికి ఏ కారణం? నిన్నెవరు ఇక్కడికి తోసేశారు? మాకు చెప్పు.
ప్రాహ ధున్ధుపురోగాంస్తాఞ్ ఛ్రూయతామత్ర కారణమ్
అప్పుడు ధుంధు తన అనుచరులతో కలిసి ఇలా అన్నాడు: 'ఇక్కడ నేను పడిపోవడానికి కారణం వినండి.'
సర్వసాస్త్రార్థవిత్ ప్రాజ్ఞో గోత్రతశ్ చాపి వారుణః
అతడు అన్ని శాస్త్రాల అర్థాన్ని తెలిసిన జ్ఞాని, వంశపరంగా వరుణుని వంశస్థుడు.
తత్ర జ్యేష్ఠో మమ భ్రాతా కనీయానపరస్త్వహమ్
అక్కడ నా అన్నయ్య పెద్దవాడు, నేను చిన్నవాడిని, తక్కువవాడిని.
మమ నామ పితా చక్రే గతిభాసేతి కౌతుకాత్
ఆశ్చర్యంతో నా తండ్రి నాకు 'గతిభాస' అనే పేరు పెట్టాడు.
త్రివిష్టపగుణైర్యుక్తశ్చారురూపో మహాసుర
అతనికి స్వర్గంలోని గొప్ప గుణాలుండి, అందమైన రూపంతో, మహాశూరుడైన అసురుడు.
తస్యోర్ధ్వదేహికం కృత్వా గృహమావాం సమాగతౌ
అతని అంత్యక్రియలు చేసి, మేమిద్దరం ఇంటికి వచ్చాము.
తేనోక్తో నైవ భవతో విద్యతే భాగా ఇత్యహమ్
అప్పుడు అతడు నాతో, 'నీకు భాగం లేదు' అని అన్నాడు.
ఉన్మత్తానాం తథాన్ధానాం ధనభాగో న విద్యతే
పిచ్చివాళ్లకూ, అంధులకూ ధనంలో భాగం ఉండదు.
ఏతావద్ దీయతే తేభ్యో నార్థభాగహరా హి తే
వారికి అంత మాత్రమే ఇస్తారు, ఎందుకంటే వారు ధనంలో భాగం తీసుకోరు.
ధనార్థభాగమర్హామి నాహం న్యాయేన కేన వై
నాకు ధనంలో భాగం రావాలి, న్యాయంగా నాకు ఎందుకు రావద్దు?
సముత్క్షిప్యాక్షిపన్నద్యామస్యాం మామితి కారణాత్
అందుకే నన్ను పైకి ఎత్తి, ఈ నదిలో పడవేశాడు.
కాలః సంవత్సరాఖ్యస్తు యుష్మాభిరిహ చోద్ధృతః
సంవత్సరం అనే కాలం మీరు ఇక్కడ పూర్తిచేశారు.
కో ఽయం చ శక్రప్రతిమో దీక్షితో యో మహాభుజః
ఈ మహాబాహువు, ఇంద్రునితో సమానంగా, దీక్ష పొందినవాడు ఎవరు?
మహర్ద్ధిసంయుతా యూయం సానుకమ్పాశ్చ మే భృశమ్
మీరు గొప్ప ఐశ్వర్యంతో, నాపట్ల ఎంతో దయతో ఉన్నారు.
ప్రోచుర్వం ద్విజా బ్రహ్మన్ గోత్రశ్చాపి భార్గవాః
మునుపు ద్విజులు ఇలా అన్నారు: 'బ్రాహ్మణా, మా వంశం భార్గవ వంశమే.'
దాతా భోక్తా విభక్తా చ దీక్షితో యజ్ఞకర్మణి
యజ్ఞంలో దానం చేసే వాడు, అనుభవించే వాడు, పంచే వాడు, దీక్ష తీసుకున్నవాడు కూడా ఆయనే.
ప్రోచుర్దైత్యపతిం సర్వే వామనార్థకరం వచః
అందరూ వామనుని కోసం చెప్పిన మాటలతో దైత్యాధిపతిని సంబోధించారు.
శ్రీమదావసథం దాస్యో రత్నాని వివిధాని చ
అతడు మహిమాన్వితమైన గృహాన్ని, వివిధ రత్నాలను కూడా ఇస్తాడు.
ప్రాహ ద్విజేన్ద్ర తే దద్మి యావదిచ్ఛసి వై ధనమ్
ఆ బ్రాహ్మణులలో పెద్దవారిని చూసి, "నీకు ఎంత ధనం కావాలో అంత ఇస్తాను," అని అన్నాడు.
ప్రయచ్ఛామ్యద్య భవతో వ్రియతామీప్సితం విభో
ఈ రోజు నేను నీకు ఇస్తాను; నీకు కావలసినది ఎంచుకో, ఓ మహాబలుడా.
ప్రాహాసురపతిం ధున్ధుం స్వార్థసిద్ధికరం వచః
తన స్వార్థం నెరవేరేలా, అసురాధిపతి ధుంధునికి మాటలు చెప్పాడు.