కథం తత్ర సహస్రాక్షః సంప్రాప్తః సహ దైవతైః
వెయ్యికళ్ళు కలిగిన ఇంద్రుడు దేవతలతో కలిసి అక్కడ ఎలా వచ్చాడు?
కర్మ తన్న వయం విద్మః శుక్రస్తద్ వేత్త్యసంశయమ్
ఆ కార్యం మనకు తెలియదు; శుక్రుడు మాత్రం అది నిస్సందేహంగా తెలుసు.
పప్రచ్ఛ శుక్రం కిం కర్మ కృత్వా బ్రహ్మసదోగతిః
బ్రహ్మాసభను ఎలా చేరగలమో అని వారు శుక్రుని అడిగారు.
శక్రస్య చరితం శ్రీమాన్ పురా వృత్రరిపోః కిల
వృత్రాసురుని సంహారించిన శక్రుని ప్రాచీనమైన మహిమలు నిజంగా గొప్పవే.
దైత్యేన్ద్ర వాజిమేధానాం తేన బ్రహ్మసదో గతః
దైత్యేంద్రా, అశ్వమేధయాగాల వలన శక్రుడు బ్రహ్మాసభను పొందాడు.
అథామన్త్ర్యాసురగురుం దానవాంశ్చాప్యనుత్తమాన్
అప్పుడు అసురుల గురువుని, గొప్ప దానవులను పిలిపించారు.
తదాగచ్ఛధ్వమవనీం గచ్ఛామో వసుధాధిపాన్
అప్పుడు, భూమికి రండి; మనం భూమిపతులను దర్శిద్దాం.
ఆహూయన్తాం చ నిధయస్త్వాజ్ఞాప్యనాతాం చ గుహ్యకాః
నిధులను పిలిపించండి, గుహ్యకులకు కూడా సమాచారం చెప్పండి.
స్థానం ప్రాచీనమాసాద్య వాజిసేధాన్ యజామహే
తూర్పు వైపునకు చేరుకొని, మనం అశ్వమేధ యజ్ఞాన్ని నిర్వహిద్దాం.
బాఢమిత్యబ్రవీద్ హృష్టో నిధయః సందిదేశ సః
అతడు ఆనందంగా 'అలా జరగాలి' అని చెప్పి, నిధిపతులు ఆజ్ఞ ఇచ్చారు.
భార్గవేన్ద్రేణ శుక్రేణ వాజిమేధాయ దీక్షితః
భృగువంశాధిపతి శుక్రుడు, అతనికి అశ్వమేధ యజ్ఞానికి దీక్ష ఇచ్చాడు.
శుక్రస్యానుమతే బ్రహ్మన్ శుక్రశిష్యాశ్చ పణ్యితాః
శుక్రుని అనుమతితో, బ్రహ్మన్, శుక్రుని విద్యార్థులు కూడా పాల్గొన్నారు.
కృతాశ్చాసురనాథేన శుక్రస్యానుమతే ఽసురాః
శుక్రుని అనుమతితో, అసురుల అధిపతి అసురులతో యాగాన్ని చేయించాడు.
హయస్యాను యయౌ శ్రీమానసిలోమా మహాసురః
అశ్వాన్ని అనుసరిస్తూ, కంచు రంగు జుట్టు కలిగిన మహాసురుడు అశిలోమా వెళ్ళాడు.
తేనోగ్రగన్ధేన దివస్పృసేన మరుద్ వవౌ బ్రహ్మలోకే మహర్షే
అతని నుండి భయంకరమైన వాసన ఆకాశాన్ని తాకి, బ్రహ్మలోకంలో గాలి వీచింది, మహర్షీ.
తతః శరణ్యం శరణం జనార్ధనం జగ్ముః సశక్రా జగాతః పరయణమ్
అప్పుడు ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు, ఆశ్రయం కోసం జనార్దనుడి వద్దకు వెళ్లారు.
ప్రోచుః సర్వే సురగణా భయగద్గదయా గిరా
అందరు దేవతలు భయంతో గొంతు కట్టుకొని మాట్లాడారు.
విజ్ఞప్తిః శ్రూయతాం విష్ణో సురాణామార్తినాశన
దేవతల బాధను తొలగించేవాడైన విష్ణువూ, మా వినతి వినవయ్యా.
సర్వాన్ సురాన్ వినిర్జిత్య త్రైలోక్యమహారద్ బలిః
అన్ని దేవతలను జయించి, మూడు లోకాలకు అధిపతిగా బలి మహాశక్తివంతుడయ్యాడు.
అతో వివృద్ధిమగమద్ యథా వ్యాధిరుపేక్షితః
అవును, నిర్లక్ష్యం చేసిన వ్యాధిలా అతని శక్తి పెరిగింది.
శుక్రస్య మతమాస్తాయ సో ఽశ్వమేధాయ దీక్షితః
శుక్రుని అభిప్రాయంతో, అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞానికి దీక్ష పొందాడు.
అరోఢుమిచ్ఛతి వశీ విజేతుం త్రిదశానపి
అతడు యాగం చేయాలని, దేవతలను కూడా జయించాలని కోరుకుంటున్నాడు.
ఉవాయం మఖవిధ్వంసే యేన స్యామ సునిర్వృతాః
ఈ యాగాన్ని నాశనం చేసే మార్గం ద్వారా మనం సంతోషంగా ఉండగలిగితే మంచిది.
విసృజ్య దేవతాః సర్వా జ్ఞాత్వాజేయం మహాసురమ్
అన్ని దేవతలను వదిలిపెట్టి, ఈ మహాసురుడు జయించలేనివాడని తెలుసుకున్నారు.
తతః కృత్వా స భగవాన్ వామనం రూపమీశ్వరః
అప్పుడు ఆ భగవంతుడు వామనుని రూపాన్ని ధరించాడు.
క్షణాన్మజ్జంస్తథోన్మజ్జన్ముక్తకేశో యదృచ్ఛయా
ఒక క్షణంలో, తన ఇష్టానుసారం, జలంలో మునిగి మళ్లీ పైకి వచ్చాడు; అతని జుట్టు విడివిడిగా ఉండు.
తతః కర్మ పరిత్యజ్య యజ్ఞియం బ్రాహ్మణోత్తమాః
అప్పుడా యజ్ఞానికి సంబంధించిన క్రియలను, అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణులు వదిలేశారు.
సదస్యా యజమానశ్చ ఋత్విజో ఽథ మహౌజసః
అందులో యజ్ఞంలో పాల్గొన్న పూజారులు, యజమాని, మహాశక్తివంతులైన ఋత్వికులు ఉన్నారు.
కిమర్థం పతితో ఽసీహ కేనాక్షిప్తో ఽసి నో వద
నీవు ఇక్కడ పడిపోవడానికి ఏ కారణం? నిన్నెవరు ఇక్కడికి తోసేశారు? మాకు చెప్పు.
ప్రాహ ధున్ధుపురోగాంస్తాఞ్ ఛ్రూయతామత్ర కారణమ్
అప్పుడు ధుంధు తన అనుచరులతో కలిసి ఇలా అన్నాడు: 'ఇక్కడ నేను పడిపోవడానికి కారణం వినండి.'