నాశ్చర్య దానవశ్రేష్ఠ హిరణ్యకశిపోః కులే
ఓ దానవశ్రేష్ఠ, హిరణ్యకశిపు వంశంలో జన్మించినందుకు ఇది ఆశ్చర్యం కాదు.
విశేషితస్త్వయా రాజన్ దైతేయః ప్రపితామహః
ఓ రాజా, నీవు దైత్యుల ప్రపితామహుడిని కూడా మించిపోయావు.
ఇత్యేవముక్త్వా వచనం దానవైన్ద్రం తదా బలిమ్
ఇలా చెప్పి, ఆ సమయంలో దానవేంద్రుడైన బలిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
తస్యాం చాథ ప్రవిష్టాయాం విధవా ఇవ యోషితః
ఆమె అక్కడికి ప్రవేశించినప్పుడు, ఆ స్త్రీలు విధవల్లా ఉన్నారు.
ప్రభా మతిః శ్రమా భూతిర్విద్యా నీతిర్దయా తథా
కాంతి, బుద్ధి, శ్రమ, ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం, మంచి ప్రవర్తన, దయ — ఇవన్నీ
తాః సర్వా బలిమాశ్రిత్య వ్యశ్రామ్యన్త యథాసుఖమ్
అవి అన్నీ బలి దగ్గర ఆశ్రయం పొందగా, తాము కోరినట్లు విశ్రాంతి పొందాయి.
యజ్వా తపస్వీ మృదురేవ సత్యవాక్ దాతా విభర్తా స్వజనాభిగోప్తా
అతడు యజ్ఞాలు చేసేవాడు, తపస్సు చేసేవాడు, మృదువైనవాడు, నిజమైన మాటలు చెప్పేవాడు, దాత, తనవారిని పోషించేవాడు, రక్షించేవాడు.
సదోజ్జ్వలో ధర్మరతో ఽథ దాన్తః కామోపభోక్తా మనుజో ఽపి జాతః
అతడు ఎప్పుడూ కాంతివంతుడూ, ధర్మాన్ని ప్రేమించేవాడు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించేవాడు, మానవుడైనా కోరికలను అనుభవించేవాడు.
జగామ బ్రహ్మసదనం సహ దేవైః శచీపతిః
శచీదేవి భర్త దేవతలతో కలిసి బ్రహ్మా నివాసానికి వెళ్లాడు.
ఋషిభిః సార్ధమాసీనం పితరం స్వం చ కశ్యపమ్
అక్కడ ఋషులతో కలిసి కూర్చున్న తన తండ్రి కశ్యపుడిని చూశాడు.
బ్రహ్మాణం కశ్యపం చైవ తాంశ్చ సర్వాస్తపోధనాన్
బ్రహ్మాను, కశ్యపుడిని, అలాగే తపస్సులో ప్రావీణ్యం కలిగిన వారందరినీ చూశాడు.
పితామహ హృతం రాజ్యం బలినా బలినా మమ
పితామహా! నా రాజ్యాన్ని బలవంతుడైన బలి తీసుకున్నాడు.
శక్రః పప్రచ్ఛ భో బ్రూహి కిం మయా దుష్కృతం కృతమ్
శక్రుడు అడిగాడు: ప్రభూ, నేను ఏ తప్పు చేసాను చెప్పండి.
దిత్యుదరాత్ త్వయా గర్భః కృత్తో వై బహుధా బలాత్
దితి గర్భాన్ని నువ్వు బలవంతంగా అనేక భాగాలుగా విడగొట్టావు.
కృన్తనం ప్రాప్తవాన్ గర్భో యదశౌచా హి సా భవత్
ఆమె అపవిత్రంగా ఉన్న సమయంలో ఆ గర్భం విడిపోవడం జరిగింది.
గతస్తతో వినిహతో దాసో ఽపి కులిశేన భో
అతనివల్ల తరువాత దాసుడిని కూడా వజ్రాయుధంతో చంపారు ప్రభూ.
వినాశం పాప్మనో బ్రూహి ప్రాయశ్చిత్తం విభో మమ
నా పాపానికి, నాశనానికి ప్రాయశ్చిత్తం ఏమిటో చెప్పండి ప్రభూ.
హితం సర్వస్య జగతః శక్రస్యాపి విశేషతః
ఈ లోకానికి, ముఖ్యంగా శక్రునికి మేలు కలిగేది ఏమిటో చెప్పండి.
తం ప్రపద్యస్వ శరణం స తే శ్రేయో విధాస్యతి
అతని ఆశ్రయించు; అతడు నీకు శ్రేయస్సు ప్రసాదిస్తాడు.
తమూచుర్దేవతా మర్త్యే స్వల్పకాలే మహోదయః
దేవతలు అతనితో ఇలా అన్నారు: మానవ లోకంలో తక్కువ కాలంలో గొప్ప ఐశ్వర్యం లభిస్తుంది.
తథైవ మిత్రావరుణాత్మజేన వేగాన్మహీపృష్ఠమవాప్య తస్థౌ
అలాగే మిత్రావరుణుల కుమారుని వేగంతో భూమి మీదికి చేరి అక్కడ నిలిచాడు.
సుశస్థలాత్ పూర్వత ఏవ విశ్రుతో వసోః పురాత్ పిశ్చిమతో ఽవతస్థే
ప్రాచీన కాలంలో ప్రసిద్ధమైన మంచి స్థలానికి తూర్పున, వసువు నగరానికి పడమరగా నిలిచాడు.
మనుష్యేమేధః శతకృత్సహస్రకృన్నరేన్ద్రసూయశ్చ సహస్రకృద్ వై
తెలివైన మనిషి, వందలూ వేల యజ్ఞాలు చేసినవాడు, వేల అశ్వమేధ యాగాలు చేసిన రాజు—
ఖ్యాతిం జగామాథ గదాధరేతి మహాఘవృక్షస్య శితః కుఠారః
వీళ్లందరికీ 'గదాధారి' అని పేరు వచ్చింది; వారు పాపరూపమైన గొప్ప వృక్షాన్ని కోసే పదునైన గొడ్డలిలా ప్రసిద్ధి చెందారు.
ఫలం మహామేధమఖస్య మానవా లభన్త్యనన్త్యం భగవత్ప్రసాదాత్
భగవంతుని కృప వల్ల, మనుష్యులు మహాయజ్ఞానికి అంతులేని ఫలితాన్ని పొందుతారు.
చక్రే జగత్పాపవినష్టిమగ్ర్యాం సందర్శనప్రాశనమఞ్జనేన
చూడటం, రుచిచూడటం, అభిషేకం చేయటం వలన, ఆయన లోకంలోని పాపాలను పూర్తిగా నశింపజేశాడు.
ఆరాధనాయ దేవస్య కృత్వాశ్రమమవస్థితః
దేవుని ఆరాధన కోసం ఆశ్రమాన్ని నిర్మించి, అక్కడే ఉండిపోయాడు.
తపస్తేపే సహస్రాక్షః స్తువన్ దేవం గదాధరమ్
సహస్రాక్షుడు ఇంద్రుడు, గదాధారిని స్తుతిస్తూ తపస్సు చేశాడు.
కామక్రోధవిహీనస్య సాగ్రః సంవత్సరో గతః
కామక్రోధాలు లేకుండా, అతనికి ఒక సంవత్సరం గడిచిపోయింది.
గచ్ఛ ప్రీతో ఽస్మి భవతో ముక్తపాపో ఽసి సామ్ప్రతమ్
ఇప్పుడు వెళ్ళు; నేను నిన్ను సంతోషంగా చూచున్నాను. నువ్వు ఇప్పుడు పాపాల నుండి విముక్తుడవయ్యావు.