ప్రయాతి దక్షిణం ఘోరం తారకాఖ్యో భయఙ్కరః
భయంకరుడైన తారకుడు దక్షిణ దిశ వైపు ముందుకు పోయాడు.
ఉవాచ యామ దైత్యాంస్తాన్ యోద్ధుం సబలసంయుతాన్
అతడు ఆ దైత్యులకు, తమ సైన్యాలతో కలిసి యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండమని ఆజ్ఞాపించాడు.
సమారురోహ భగవాన్ యతమాతలివాజినమ్
భగవంతుడు సిద్ధంగా ఉన్న మాతళి రథాన్ని ఎక్కాడు.
స్వం స్వం వాహనమారుహ్య నిశ్చేరుర్యుద్ధకాఙ్క్షిమః
ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ వాహనాలను ఎక్కి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా బయలుదేరారు.
విద్యాధరా గుహ్యకాశ్చ యక్షరాక్షసపన్నగాః
విద్యాధరులు, గుహ్యకులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు —
గజానన్యే రథానన్యే హయానన్యే సమారుహన్
కొంతమంది ఏనుగులను, మరికొందరు రథాలను, ఇంకొందరు గుర్రాలను ఎక్కారు.
సమారుహ్యాద్రవన్ సర్వే యతో దైత్యబలం స్థితమ్
వాహనాలపై ఎక్కి, అందరూ దైత్యసైన్యం ఉన్న చోటికి పరుగెత్తారు.
ఏతస్మిన్ విష్ణుః సురశ్రేష్ఠ అధిరుహ్య సమభ్యగాత్
అప్పుడే, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన విష్ణువు వాహనంపై ఎక్కి ముందుకు వచ్చాడు.
వవన్ద మూర్ధ్నావనతః సహ సర్వైః సురోత్తమైః
తల వంచి, అందరు ఉత్తమ దేవతలతో కలిసి ఆయన నమస్కరించాడు.
పాలయఞ్జఘనం విష్ణుర్యాతి మధ్యే సహస్రదృక్
వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన విష్ణువు మధ్యలో నడుచుకుంటూ, వెనుక భాగాన్ని కాపాడుతూ పోయాడు.
దక్షిణం వరుణః పార్శ్వమవష్టభ్యావ్రజద్ బలీ
బలవంతుడు వరుణుడు కుడి వైపున వంపు పట్టుకుని ముందుకు సాగాడు.
నానాస్త్రశస్త్రోద్యతదోఃసమూహా సమాససాదారిబలం మహీధ్రే
వివిధ ఆయుధాలు, అస్త్రాలు చేతుల్లో ఎత్తుకుని ఉన్న దళాలు, శత్రు సైన్యాన్ని పర్వతంపై ఎదుర్కొన్నాయి.
నిర్వృక్షే పక్షిరహితే జాతో దేవాసురో రణః
చెట్లు లేని, పక్షులు లేని ప్రదేశంలో దేవతలు, దానవులు యుద్ధం ప్రారంభించారు.
మహీధరోత్తమే పూర్వం యథా వానరహస్తినోః
ఎత్తైన పర్వతంపై, ఒకప్పుడు వానరుడు, ఏనుగు మధ్య జరిగినట్లుగా యుద్ధం జరిగింది.
సంద్యానురక్తః సదృశో మేఘః ఖే సురతాపస
సంధ్యారాగంతో మెరుస్తున్న మేఘం ఆకాశంలో కనిపించింది, ఓ మునిశ్రేష్ఠ.
శ్రూయతే త్వనిశం శబ్దః ఛిన్ధి భిన్ధీతి సర్వతః
రాత్రింబవళ్ళు అంతటా 'కొయ్యి! విరువు!' అనే శబ్దం వినిపించేది.
జాతో రుధిరనిష్యన్దో రజఃసయమనాత్మకః
రక్తం ధూళితో కలిసిపోయి, అయోమయంగా ప్రవహించసాగింది.
అభిద్రవన్తి సహితాః సమం స్కన్దేన ధీమతా
ధీమంతుడు స్కందునితో కలిసి వారు అందరూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
దేవాన్ నిజఘ్నుర్దైత్యాశ్చ మయగుప్తాః ప్రహారిణః
మాయా రక్షణతో ఉన్న దైత్యులు, యుద్ధంలో ఉగ్రంగా దేవతలను చంపారు.
నిర్జితాః సమరే దైత్యైః సమం స్కన్దేన నారద
ఓ నారదా! స్కందునితో కలిసి దేవతలు, దైత్యుల చేత యుద్ధంలో ఓడిపోయారు.
శార్ఙ్గమానమ్య బాణైఘైర్నిజఘాన తతస్తతః
తర్వాత శారంగ ధనుస్సుకు నమస్కరించి, బాణాల వర్షంతో మళ్లీ మళ్లీ కొట్టాడు.
దైతేయాః శరణం జగ్ముః కాలనేమిం మహాసురామ్
దైత్యులు మహాశూరుడు కాలనేమిని ఆశ్రయంగా వెతుక్కున్నారు.
వివృద్ధిమగమద్ బ్రహ్మన్ యథా వ్యాధిరుపేక్షితః
ఓ బ్రహ్మన్! వారు పట్టించుకోకపోతే వ్యాధి పెరిగినట్లే, వారి బలం పెరిగింది.
తం తమాదాయ చిక్షేప విస్తృతే వదనే బలీ
బలవంతుడు ఒక్కొక్కరిని పట్టుకుని, విస్తారంగా తెరిచిన నోట్లో వేసేశాడు.
చక్రైర్వైశ్వానరాభైస్త్వవనిగగనయోస్తిర్యగూర్ధ్వం సమన్తాత్ ప్రాప్తే ఽన్తే కాలవహ్నేర్జగదఖిలమిదం రూపమాసీద్ దిధక్షోః
అగ్నిలా మండే చక్రాలు భూమి, ఆకాశం మధ్యలో చుట్టూ వ్యాపించగా, చివరికి కాలాగ్ని సమీపించగా, ఈ మొత్తం లోకం దహించాలనుకున్న రూపాన్ని ధరించింది.
పోప్లూయన్తశ్చ దైత్యా హరిమమరగణైరర్చితం చారుమౌలిం నానాశస్త్రాస్త్రపాతైర్విగలితయశసంచక్రురుత్సిక్తదర్పాః
దైత్యులు అధిక దర్పంతో, తమ కీర్తి తగ్గిపోయి, అమరగణాలు పూజించే, అందమైన కిరీటమున్న హరిని,色色 ఆయుధాలతో, అస్త్రాలతో మళ్ళీ మళ్ళీ దాడి చేశారు.
కోపాదారక్తదృష్టిః సరథగజహయాన్ దృష్టినిర్ధూతవీర్యాన్ నారాచఖ్యైః సుపుఙ్ఖైర్జలద్ ఇవ గిరీన్ ఛాదయామాస విష్ణుః
కోపంతో కన్నులు ఎర్రబడి, విష్ణువు తన చూపుతోనే రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాల బలాన్ని తుడిచిపెట్టాడు. నారాచమనే బాణాలతో, అవన్నీ పర్వతాలను మేఘం కప్పినట్టు కప్పేశాడు.
ప్రారమ్బే దానవేన్ద్రం శతవదనమథో ప్రేషయన్ కాలనేమిం స ప్రాయాద్ దేవసైన్యప్రభుమమితబలం కేశవం లోకనాథమ్
ఆ యుద్ధం మొదట్లో, దానవుల అధిపతి శతవదనుడు, లోకనాధుడైన, అపారబలశాలి కేశవుని మీద కాలనేమిని పంపించాడు.
సో ఽప్యేనం ప్రసమీక్ష్య దైత్యవిటపప్రచ్ఛేదనం మానినం ప్రోవాచాథ విహస్య తం చ సుచిరం మేఘస్వనో దానవః
ఆ మేఘగంభీర స్వరంతో ఉన్న దానవుడు, తన వంశాన్ని నాశనం చేసే అతడిని గర్వంతో చూసి, చిరునవ్వుతో చాలా సేపు మాట్లాడాడు.
హిరణ్యనయనాన్తకః కుసుమపూజారతిః క్వ యాతి మమ దృష్టిగోచరే నిపతితః ఖలః
హిరణ్య వంశాన్ని అంతం చేసినవాడు, పుష్పపూజలో ఆనందించే వాడు, నా చూపులో పడిపోయిన ఈ దుష్టుడు ఎక్కడికి పోతాడో చూద్దాం.