నివారయిత్వా కృతవాంల్లోకనాథో మరుద్గణాన్
మరుద్ గణాలను ఆపి, లోకనాథుడు తగిన కార్యాన్ని చేశాడు.
శృణుష్వ కీర్తయిష్యామి చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః
చాక్షుష మను యుగంలో జరిగిన విషయాలను నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను, విను.
సప్తసారస్వతే తీర్థే సో ఽతప్యత మహత్ తపః
ఏడు సరస్వతీ తీర్థంలో ఆయన గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
సా చాభ్యేత్య నదీతీరే క్షోభయామాస భామినీ
ఆమె కూడా నది ఒడ్డుకు వచ్చి, అతన్ని కలవరపరిచింది, ఓ సుందరినీ.
తాం చైవాప్యశపన్మూఢాం మునిర్మఙ్కణకో వపుమ్
మంకణకుడు అనే ముని, ఆ మాయలో పడిన స్త్రీని శపించాడు.
విధ్వంసయిష్యతి హయో భవతీం యజ్ఞసంసది
యజ్ఞసభలో ఒక గుర్రం నిన్ను నాశనం చేస్తుంది.
సరస్వతీభ్యః సప్తభయః సప్త వై మరుతో ఽభవన్
ఏడు సరస్వతుల నుంచి, ఏడుగురు మరుతులు జన్మించారు.
యేషాం శ్రుతే జన్మని పాపహానిర్భవేచ్చ ధర్మాభ్యుదయో మహాన్ వై
వారి జన్మ కథను వినితే, పాపాలు తొలగిపోతాయి, గొప్ప ధర్మం పెరుగుతుంది.
మన్త్రప్రదాతా ప్రహ్లాదః శుక్రశ్చాసీత్ పురోహితః
మంత్రాలను ఇచ్చేవాడు ప్రహ్లాదుడు, కుటుంబ పురోహితుడు శుక్రుడు.
దిదృక్షవః సమాయాతాః సమయాః సర్వ ఏవ హి
అందరూ సమాజాలు, చూడాలని ఆశతో అక్కడికి చేరుకున్నారు.
పప్రచ్ఛ కులజాన్ సర్వాన్ కింను శ్రేయస్కరం మమ
అతడు అందరిని, వంశపారంపర్యంగా ఉన్న పెద్దలను అడిగాడు — 'నాకు ఏది మేలు చేస్తుందో చెప్పండి.'
యత్ తే శ్రేయస్కరం కర్మ యదస్మాకం హితం తథా
మీకు మేలు చేసే పనేమిటో, అలాగే మాకు శ్రేయస్సు కలిగించేది ఏమిటో, దయచేసి చెప్పండి.
హిరణ్యకశిపుర్వీరః స శక్రో ఽభూజ్జగత్త్రయే
హిరణ్యకశిపుడు ఆ మహాబలుడు మూడు లోకాల్లో ఇంద్రుడిగా మారాడు.
ప్రత్యక్షం దానవేన్ద్రాణాం నఖైస్తం హి వ్యదారయత్
దానవాధిపతులు చూస్తుండగానే, అతడిని నఖాలతో చీల్చివేశారు.
తేషామర్థే మహాబాహో శఙ్కరేమ త్రిశూలినా
వీరుడా, వారి కోసం త్రిశూలాన్ని ధరించిన శంకరుని మనం భక్తితో పూజించుదాం.
కుజమ్భో విష్ణునా చాపి ప్రత్యక్షం పశువత్ తవ
మరియు కుజంభుడిని కూడా విష్ణువు నీ ముందే, పశువులా సంహరించాడు.
విరోచనస్తవ పితా నిహతః కథయామి తే
నీ తండ్రి విరోచనుడు హతమయ్యాడు — నేను నీకు ఇది చెబుతున్నాను.
ఉద్యోగం కారయామాస సహ సర్వైర్మహాసురైః
అతడు అన్ని మహాసురులతో కలిసి యుద్ధానికి ఏర్పాట్లు చేయసాగాడు.
పదాతయస్తథైవాన్యే జగ్ముర్యుద్ధాయ దైవతైః
పాదాట సైనికులు మరియు ఇతరులు దేవతలతో యుద్ధానికి బయలుదేరారు.
సైన్యస్య మధ్యే చ బలిః కాలనేమిశ్చ షృష్ఠతః
సైన్యంలో మధ్యలో బలి, ముందుభాగంలో కాలనేమి నిలబడ్డారు.
ప్రయాతి దక్షిణం ఘోరం తారకాఖ్యో భయఙ్కరః
భయంకరుడైన తారకుడు దక్షిణ దిశ వైపు ముందుకు పోయాడు.
ఉవాచ యామ దైత్యాంస్తాన్ యోద్ధుం సబలసంయుతాన్
అతడు ఆ దైత్యులకు, తమ సైన్యాలతో కలిసి యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండమని ఆజ్ఞాపించాడు.
సమారురోహ భగవాన్ యతమాతలివాజినమ్
భగవంతుడు సిద్ధంగా ఉన్న మాతళి రథాన్ని ఎక్కాడు.
స్వం స్వం వాహనమారుహ్య నిశ్చేరుర్యుద్ధకాఙ్క్షిమః
ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ వాహనాలను ఎక్కి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా బయలుదేరారు.
విద్యాధరా గుహ్యకాశ్చ యక్షరాక్షసపన్నగాః
విద్యాధరులు, గుహ్యకులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు —
గజానన్యే రథానన్యే హయానన్యే సమారుహన్
కొంతమంది ఏనుగులను, మరికొందరు రథాలను, ఇంకొందరు గుర్రాలను ఎక్కారు.
సమారుహ్యాద్రవన్ సర్వే యతో దైత్యబలం స్థితమ్
వాహనాలపై ఎక్కి, అందరూ దైత్యసైన్యం ఉన్న చోటికి పరుగెత్తారు.
ఏతస్మిన్ విష్ణుః సురశ్రేష్ఠ అధిరుహ్య సమభ్యగాత్
అప్పుడే, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన విష్ణువు వాహనంపై ఎక్కి ముందుకు వచ్చాడు.
వవన్ద మూర్ధ్నావనతః సహ సర్వైః సురోత్తమైః
తల వంచి, అందరు ఉత్తమ దేవతలతో కలిసి ఆయన నమస్కరించాడు.
పాలయఞ్జఘనం విష్ణుర్యాతి మధ్యే సహస్రదృక్
వెయ్యి కళ్ళు కలిగిన విష్ణువు మధ్యలో నడుచుకుంటూ, వెనుక భాగాన్ని కాపాడుతూ పోయాడు.