కృత్వైవ రూపం భయదం చ భైరవం భృఙ్గిత్వమీసేన కృతం స్వభక్త్యా
భయాన్ని కలిగించే భైరవుని రూపాన్ని ధరించి, తన భక్తితో ప్రభువు ఆ రూపాన్ని సృష్టించాడు.
సంకీర్తనీయం ద్విజసత్తమేషు ధర్మాయురారోగ్యధనైషిణా సదా
ధర్మం, దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యం, ధనం కోరే ఉత్తమ ద్విజుల మధ్య ఈ కథను ఎప్పుడూ పఠించాలి.
నిష్పాదితం స్వకం కార్యం తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
నా పని పూర్తైంది; దయచేసి దాని అర్థాన్ని నాకు వివరించు.
కృతం లోకహితం బ్రహ్మన్నాత్మనశ్చ తథా హితమ్
బ్రహ్మన్, ఇది లోకహితానికి, అలాగే స్వహితానికి కూడా చేయబడింది.
తే నిర్జితాః సురగణైః పాతాలగమనోత్సుకాః
వారు దేవతా గణాల చేత ఓడిపోయి, పాతాళానికి వెళ్లాలని ఉత్సాహంగా ఉన్నారు.
లతావితాసంఛన్నం మత్తసత్త్వసమాకులమ్
ఆ స్థలం లతలతో కప్పబడి, మత్తులో ఉన్న జంతువులతో నిండి ఉంది.
మాధవీకుసుమామోదం ఋష్యర్చితహరం గిరిమ్
మాధవీకుసుమాల సుగంధంతో పరిమళించు, ఋషులు పూజించే, హరికి ప్రీతికరమైన ఆ పర్వతాన్ని వారు చూశారు.
మయతారపురోగాస్తే నివాసం సమరోచయన్
మయ, తార మొదలైనవారు ముందుండి, ఆ స్థలాన్ని నివాసంగా ఎంచుకున్నారు.
వివాతి శీతః శనకైర్దక్షిణో గన్ధసంయుతః
దక్షిణ గాలి మృదువుగా, చల్లగా, పరిమళంతో కూడి వీచుతోంది.
కుర్వన్తో లోకసంపూజ్యే విద్ధేషం దేవతాగణే
దేవతా గణాల మధ్య లోకానికి పూజ్యమైన కార్యాలు చేస్తున్నారు.
స చాపి దదృశే గచ్ఛన్ పథి గోమాతరం హరిః
హరి మార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, ఒక గోవును చూశాడు.
దదృశే దానవాన్ సర్వాన్ సంహృష్టాన్ భోగసంయుతాన్
అతడు ఆనందంగా, భోగాలతో మునిగిపోయిన దానవులను అందరినీ చూశాడు.
తే చాప్యాయయురవ్యగ్రా వికిరన్తః శేరోత్కరాన్
వారు కూడా ఏ మాత్రం ఆందోళన లేకుండా, బాణాల గుట్టలు విసురుతూ ముందుకు వచ్చారు.
ఛాదయామాస విప్రర్షే గిరీన్ వృష్ట్యా యథా ఘనః
ఓ ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా! మేఘం పర్వతాలను వర్షంతో కప్పినట్లు, అతను కూడా బాణవర్షంతో పర్వతాలను కప్పేశాడు.
పాకం జఘాన తీక్ష్ణాగ్రైర్మార్గణైః కఙ్గవాససైః
పక్షిరాజు ఈకలతో అలంకరించిన పదునైన బాణాలతో అతను పాకాసురుణ్ని గట్టిగా కొట్టాడు.
పాకశాసనతాం శక్రః సర్వామరపతిర్విభుః
అమరులందరికీ అధిపతైన శక్రుడు, పాకాసురుణ్ని శిక్షించే వాడిగా మారాడు.
సుపుఙ్ఖైర్దారయామాస తతో ఽభూత్ స పురన్దరః
అతను మంచి ఈకలతో ఉన్న బాణాలతో అతన్ని చీల్చాడు. అందువల్ల అతనికి పురందరుడు అనే పేరు వచ్చింది.
తచ్చాపి విజితం బ్రహ్మన్ రసాతలముపాగమత్
ఓ బ్రాహ్మణా! జయించినదంతా పాతాళంలోకి వెళ్ళిపోయింది.
త్ర్యమ్బకేన మునిశ్రేష్ఠ కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి
మునులలో శ్రేష్ఠుడా! త్రయంబకుడు చెప్పినదానిలో ఇంకేమైనా వినాలని నీకు ఉందా?
ఏష మే సంశయో బ్రహ్మన్ హృది సంపరివర్తతే
ఓ బ్రాహ్మణా! ఈ సందేహం నా హృదయంలో మళ్లీ మళ్లీ తలెత్తుతోంది.
హతే హిరణ్యకశిపౌ యచ్చకారారిమర్దనః
హిరణ్యకశిపుడు చనిపోయిన తర్వాత, శత్రువులను సంహరించేవాడు ఏమి చేశాడు?
విభో నాథో ఽసి మే దేహి శక్రహన్తారమాత్మజమ్
ఓ ప్రభూ! నీవే నాకు అధిపతి. నాకు ఇంద్రుణ్ని సంహరించే కుమారుడిని దయచేసి ప్రసాదించు.
శౌచాచారసమాయుక్తా స్థాస్యసే దశతీర్దశ
నీకు పవిత్రత, మంచి ప్రవర్తన కలిగి ఉంటాయి. నువ్వు వంద సంవత్సరాలు ఇక్కడే ఉంటావు.
జనయిష్యసి పుత్రం త్వం శత్రుఘ్నం నాన్యథా ప్రియే
ప్రియమైనవాడా! నువ్వు శత్రువులను సంహరించే కుమారుణ్ని కనబోతున్నావు, మరొకటి కాదు.
గర్భాధానం ఋషిః కృత్వా జగామోదయపర్వతమ్
గర్భాధాన సంస్కారం చేసిన తర్వాత, ఆ ఋషి ఉదయపర్వతానికి వెళ్లాడు.
తమాశ్రమముపాగమ్య దితిం వచనమబ్రవీత్
ఆ ఆశ్రమానికి చేరుకుని, ఋషి దితికి మాటలు చెప్పాడు.
బాఞమిత్యబ్రవీద్ దేవీ భావికర్మప్రచోదితా
భవిష్యత్తు కర్మల ప్రభావంతో, ఆ దేవి 'బాణుడు' అని పలికింది.
వినీతాత్మా చ కార్యార్థా ఛిద్రాన్వేషీ భుజఙ్గవత్
వినయంతో, ధ్యేయం కోసం, పాము లాగా లోపాలను వెతుకుతూ, అతను తన మనస్సును నియంత్రించుకున్నాడు.
దశవర్షశతాన్తే తు శిరఃస్నాతా తపస్వినీ
పది పదుల సంవత్సరాల చివర, ఆ తపస్విని తలస్నానం చేసి పవిత్రురాలైంది.
సుష్వాప కేశప్రాన్తైస్తు సంశ్లిష్టచరణాభవత్
ఆమె తన జుట్టు చివర్లకు కాళ్లు చుట్టుకుని, మధురంగా నిద్రపోయింది.