వృద్ధో ఽథ బాలో ఽథ యువాథ యోషిత్ సర్వే తదోన్మాదధరా భవన్తి
వృద్ధుడు, బాలుడు, యువకుడు, స్త్రీ ఎవరు అయినా, అందరూ ఆ పిచ్చికి లోనవుతారు.
తవాగ్రతో హాస్యవచో ఽభిరక్తా భవన్తి తే యోగయుతాస్తు తే స్యుః
నీ ముందు నవ్వు మాటలతో మమకారం ఉన్నవారు నీకు ఆకర్షితులవుతారు; యోగంలో లీనమైనవారు కూడా నీవారు అవుతారు.
మమ ప్రసాదాద్ వరదో నరాణాం భవిష్యసే పూజ్యతమో ఽభిగచ్ఛ
నా అనుగ్రహంతో, నువ్వు వరాలిచ్చే వాడిగా మనుషులలో అత్యంత పూజ్యుడవవుతావు.
కాలఞ్జరస్యోత్తరతః సుపుణ్యో దేశో హిమాద్రేరపి దక్షిణస్థః
కాలంజరానికి ఉత్తరంగా, హిమాలయానికి దక్షిణంగా ఉన్నది అత్యంత పవిత్రమైన ప్రాంతం.
తస్మిన్ ప్రయాతే భగవాంస్త్రినేత్రో దేవో ఽపి విన్ధ్యం గిరిమభ్యగచ్ఛత్
ఆ ప్రాంతానికి అతడు వెళ్లినప్పుడు, త్రినేత్రుడైన దేవుడు కూడా వింధ్య పర్వతానికి వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా ప్రహర్త్తుకామం చ తతః ప్రాదువచద్ధరః
అతడిని దాడి చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్టు చూసి, హరుడు అప్పుడు ఇలా అన్నాడు.
వివేశ ఋషయో యత్ర సపత్నీకా వ్యవస్థితాః
అప్పుడు ఆయన అక్కడికి వెళ్లి, ఋషులు తమ భార్యలతో కలిసి కూర్చున్న చోట ప్రవేశించాడు.
తతస్తాన్ ప్రాహ భగవాన్ భిక్షా మే ప్రతిదీయతామ్
తర్వాత భగవంతుడు వారిని ఇలా అడిగాడు: 'నాకు భిక్ష ఇవ్వండి.'
తదాశ్రమాణి సర్వాణి పరిచక్రామ నారదః
ఆ సమయంలో నారదుడు అన్ని ఆశ్రమాల్లో సంచరించాడు.
ప్రక్షోభమగమన్ సర్వా హీనసత్త్వాః సమన్తతః
అప్పుడంతటా బలహీనమైన మనసున్నవారు అంతా కలవరపడ్డారు.
ఏతాభ్యాం భర్తృపూజాసు తచ్చిన్తాసు స్థితం మనః
వారి మనస్సు భర్తలను గౌరవించడంలో, అలాంటి ఆలోచనల్లోనే నిలిచిపోయింది.
తత్ర ప్రయాన్తి కామార్త్తా మదవిహ్వలితేన్ద్రియాః
అక్కడ కామంతో బాధపడుతూ, మోహంలో ఇంద్రియాలు తారసపడినవారు వెళ్లారు.
అనుడజగ్ముర్యథా మత్తం కరిణ్య ఇవ కుఞ్జరమ్
అవారు మత్తులో ఉన్న ఏనుగును ఆడఏనుగులు వెంబడించినట్టు, ఆయనను వెంబడించారు.
క్రోధాన్వితాబ్రువన్సర్వే లిఙ్గే ఽస్య పతతాం భువి
అందరూ కోపంతో ఇలా అన్నారు: 'అతని లింగం భూమిపై పడిపోవాలి!'
అన్తర్ద్ధానం జగామాథ త్రిశూలీ నీలలోహితః
తర్వాత త్రిశూలధారి, నీలలోహితుడు కనబడకుండా పోయాడు.
రసాతలం వివేశాశు బ్రహ్మణ్డం చోర్ధ్వతో ఽభినత్
ఆయన వెంటనే పాతాళంలోకి ప్రవేశించి, పై నుండి బ్రహ్మాండాన్ని చీల్చాడు.
పాతాలభువనాః సర్వే జఙ్గమాజఙ్గమైర్వృతాః
పాతాళ లోకాలు అన్నీ చలించేవి, అచలమైనవి అన్నీ జీవులతో నిండిపోయాయి.
జగామ మాధవం ద్రష్టుం క్షీరోదం నామ సాగరమ్
ఆయన మాధవుణ్ని చూడటానికి క్షీరసాగరానికి వెళ్లాడు.
ఉవాచ దేవ భువనాః కిమర్థ క్షుభితా విభో
ఆయన ఇలా అడిగాడు: 'దేవా, లోకాలు ఎందుకు కలవరపడుతున్నాయి, ప్రభూ?'
పాతితస్తస్య భారార్తా సంచచాల వసుంధరా
అది పడిపోవడంతో భూమి భారాన్ని భరించలేక కంపించిపోయింది.
తత్ర గచ్ఛామ దేవేశ ఏవమాహ పునః పునః
'అక్కడికి వెళ్లుదాం, దేవతల అధినాయకా,' అని వారు మళ్లీ మళ్లీ అన్నారు.
ఆజగ్మతుస్తముద్దేశం యత్ర లిఙ్గం భవస్య తత్
వారు భవుని లింగం ఉన్న ఆ ప్రదేశానికి చేరుకున్నారు.
పాతాలం ప్రవివేశాథ విస్మయాన్తరితో విభుః
అప్పుడు ప్రభువు ఆశ్చర్యంతో పాతాళంలోకి ప్రవేశించాడు.
నైవాన్తమలభద్ బ్రహ్మన్ విస్మితః పునరాగతః
బ్రహ్మా, ఆయన దానికి అంతం కనుగొనలేక, ఆశ్చర్యపడి తిరిగి వచ్చాడు.
చక్రపాణిర్వినిష్క్రాన్తో లేభే ఽన్తం న మహామునే
చక్రాయుధుడు బయటకు వెళ్లినా, మహామునీంద్రా, ఆ అంతాన్ని కనుగొనలేకపోయాడు.
కృతాఞ్జలిపుటౌ భూత్వా స్తోతుం దేవం ప్రచక్రతుః
వారు చేతులు జోడించి, భక్తితో దేవుని స్తుతించటం ప్రారంభించారు.
జీమూతవాహన కవే శర్వ త్ర్యమ్బక శఙ్కర
ఓ మేఘాలను మోసే వాడా, ఓ కవీ, ఓ శర్వా, ఓ మూడు కన్నులవాడా, ఓ శంకరా,
దక్షయజ్ఞక్షయకర కాలరూప నమో ఽస్తు తే
ఓ దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడా, కాలస్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం.
భవానన్తశ్చ భగవాన్ సర్వగస్త్వం నమో ఽస్తు తే
నీవే అనంతుడు, నీవే భగవంతుడు, నీవే అన్నింటిలోనూ వ్యాపించినవాడు; నీకు నమస్కారం.
స్వరూపీ తావిదం వాక్యమువాచ వదతాం వరః
తన స్వరూపంతో ఉన్న ప్రభువు, మాట్లాడే వారిలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు, ఇలా పలికాడు: