దదర్శ బాలద్వితయం సమరూపమవస్థితమ్
అతడు ఇద్దరు పిల్లలను, ఒకేలా ఉన్న వారిని చూశాడు.
ప్రాహ తత్త్వం న విన్దామి యత్ పృచ్ఛామి వదస్వ తత్
అతడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను అడిగింది నిజంగా ఏమిటో నాకు తెలియదు; దయచేసి నీవు చెప్పు.'
భాగ్యాని చాస్య యచ్చోక్తం కర్మతత్ కథయాధునా
'ఇప్పుడు అతని భాగ్యాలు, అతడు చేయబోయే కార్యాలు ఏమిటో చెప్పు.'
సో ఽబ్రవీద్ వద మే ఽద్యైవ నోచేన్నాశ్నామి భోజనమ్
అతడు ఇలా అన్నాడు: 'నేడు నాకీ విషయం చెప్పు, లేకపోతే నేను భోజనం చేయను.'
కాతరేణాద్య యత్పృష్టం భావ్యః కారురయం కి
'నువ్వు భయంతో అడిగింది — ఈ బిడ్డ భవిష్యత్తులో ఏమవుతాడో?'
జగామ సాహ్యం శక్రస్య కర్తుం సౌత్యవిశారదః
ఇంద్రునికి సహాయం చేయడానికి ఆ నిపుణుడైన సారథి వెళ్లాడు.
జ్ఞాత్వేన్ద్రస్యైవ సాహాయ్యే తేజసా సమవర్ధయన్
ఇంద్రునికి సహాయం చేస్తున్నానని తెలుసుకుని, తన తేజస్సును మరింత పెంచుకున్నాడు.
ప్రోవాచైహ్యేహి దేవేశ ప్రియో యన్తా భవామి తే
అతడు, 'ఇక్కడ రా దేవేంద్రా, నేను నీకు ఆనందంగా రథసారధి అవుతాను' అని అన్నాడు.
సంయన్తాసి కథం చాశ్వాన్ సంశయః ప్రతిభాతి మే
'నువ్వు గుర్రాలను ఎలా నియంత్రిస్తావు? నాకు సందేహం కలుగుతోంది' అని అడిగాడు.
గన్ధర్వతేజసా యుక్తం వాజియానవనిశారదమ్
గంధర్వుల తేజస్సుతో కూడి, గుర్రాలు నడిపడంలో అతడు నిపుణుడు.
స చాపి విప్రతనయో మాతలిర్నామవిశ్రుతః
ఆ బ్రాహ్మణ కుమారుడు మాతలి అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.
రశ్మీన్ శమీకతనయో మాతలిః ప్రగృహీతవాన్
శమీకుని కుమారుడు మాతలి పగ్గాలు పట్టుకున్నాడు.
ప్రవిశన్ దదృశే శ్రీమాన్ పతితం కార్సుకం మహత్
లోపలికి వెళ్ళి, ఆ మహాత్ముడు ఒక పెద్దగా పడిపోయిన రైతును చూశాడు.
పాణ్డుచ్ఛాయం సురశ్రేష్ఠస్తం జగ్రాహ సమార్గణమ్
చంద్రుడిలా తెల్లగా ఉన్న నేరుగా ఉన్న బాణాన్ని దేవతలలో శ్రేష్ఠుడి చేతిలోంచి తీసుకున్నాడు.
నమస్కృత్య శరం చాపే సాధిజ్యే వినియోజయత్
వందనం చేసి, ఆ బాణాన్ని ధనుస్సుకు తాడుతో కలిపి అమర్చాడు.
బ్రహ్మేశథవిష్ణునామాఙ్కాః సూదయన్తో ఽసురాన్ రణే
బ్రహ్మ, శివ, విష్ణువు పేర్లతో ఉన్న వారు యుద్ధంలో అసురులను సంహరించారు.
సహస్రాక్షో ఽతిపటుభిశ్ఛాదయామాస నారద
నారదా, వేల కన్నులతో ఉన్న ఇంద్రుడు అత్యంత పదునైన ఆయుధాలతో వారిని కప్పేశాడు.
మహామాత్రో ధరాం ప్రాప్తః సద్యః సీదఞ్ఛరాతురః
బాణంతో గాయపడి, ఆ మహాబలుడు వెంటనే భూమిపై పడిపోయాడు.
హతప్రధానభూయిష్ఠం బలం తదభవద్ రిపోః
శత్రువు సైన్యం అధిపతులను కోల్పోయి, చాలా వరకు నాశనం అయింది.
జమ్భాసురశ్చాపి సురేశమవ్యయం ప్రజగమతుర్గృహ్య గదే సుఘోరే
జంభాసురుడు భయంకరమైన గదను పట్టుకుని, నశించని దేవేంద్రుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
విష్ణుః కుజమ్భం నిజఘాన వేగాత్ స స్యన్దనాద్ గామగమద్ గతాసుః
విష్ణువు వేగంగా కుజంభుని కొట్టి పడగొట్టాడు; అతడు రథం నుంచి నేలపై ప్రాణాలు విడిచాడు.
క్రోధాన్వితః శక్రముపాద్రవద్ రణే సింహం యతైణో ఽతివిపన్నబుద్ధిః
కోపంతో నిండిన అతడు, సింహం ఏనుగుపై దూకినట్టు, బుద్ధి తలకిందులై శక్రునిపై యుద్ధానికి వచ్చాడు.
జగ్రాహ శక్తిం యమదణ్డకల్పాం తామగ్నిదత్తాం రిపవే ససర్జ
అతడు అగ్ని ఇచ్చిన, యమధండంలాంటి శక్తిని పట్టుకుని, శత్రువుపై విసిరాడు.
గదాం చ కృత్వా సహసైవ భస్మసాద్ బిభేద జమ్భం హృదయే చ తూర్ణమ్
తన గదను వెంటనే బూడిదగా చేసి, జంభుని గుండెల్లో వేగంగా పొడిచాడు.
తం వీక్ష్య భూమౌ పతితం విసంజ్ఞం దైత్యాస్తు భీతా విముఖా బభూవుః
ఆయన భూమిపై పడిపోయి, స్పృహ కోల్పోయిన దాన్ని చూసి, దైత్యులు భయపడి, అక్కడినుంచి వెనక్కు తిరిగారు.
వీర్యం ప్రశంసన్తి శతక్రతోశ్చ స గోత్రభిచ్ఛర్వముపేత్య తస్థౌ
ఇంద్రుని శక్తిని వారు పొగిడారు, ఆ గోత్రభిత్ కుమారుడు శివుని దగ్గర నిలిచాడు.
ఏహ్యేహి వీరాద్య గృహం మహాసుర యోత్స్యామ భూయో హరమేత్య శైలమ్
రా, రా వీరా! మహాసురా, ఇంటికి రా; మనం మళ్లీ కొండపైకి వెళ్లి యుద్ధం చేద్దాం.
రణాన్నైవాపయాస్యామి కులం వ్యపదిశన్ స్వయమ్
నేను యుద్ధభూమిని వదిలిపెట్టను, నా వంశాన్ని నేనే ప్రకటిస్తాను.
దేవదానవగన్ధర్వాన్ జేష్యే సేన్ద్రమహేశ్వరమ్
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, ఇంద్రుడు, మహేశ్వరుడు — వీళ్లందరినీ నేను జయిస్తాను.
సమాశ్వాస్యాబ్రవీచ్ఛంభుం సారిథం సారిథిం మధురాక్షరమ్
అతడు శంభుని, తన రథసారథిని, మధురమైన మాటలతో ధైర్యపరిచాడు.