బలవాన్ దానవపతిరజేయో దేవదానవై
బలవంతుడైన దానువు కుమారుడు దేవతలు, దానవులు ఎవ్వరూ ఓడించలేని వాడు.
వజ్రం పరిభ్రామ్య బలస్య మూర్ధ్ని చిక్షేప హే మూఢ హతో ఽస్యుదీర్య
వజ్రాయుధాన్ని గిరికించి బలుడి తలపై విసిరాడు, 'ఓ మూర్ఖా, నీవు చనిపోయావు!' అన్నాడు. కానీ అది విరిగిపోయింది.
బలో ఽద్రవద్ దేవపతిశ్చ భీతః పరాఙ్ముఖో ఽభృత్ సమరాన్మహర్షే
బలుడు పారిపోయాడు. దేవేంద్రుడు భయపడి, యుద్ధాన్ని వదిలి వెనక్కు తిరిగి వెళ్లిపోయాడు, మహర్షీ!
తిష్ఠస్వ రాజాసి చరాచరస్య న రాజధర్మే గదితం పలాయనమ్
'నిల్చు! నీవు చరాచర జగత్తుకు రాజవు. రాజధర్మంలో పారిపోవడం చెప్పలేదు.'
ఉపేత్యాహ శ్రూయతాం వాక్యమీశ త్వం మే నాథో భూతభవ్యేశ విష్ణో
వద్దకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు: 'నా మాట విను ప్రభూ! నీవే నాకు ఆశ్రయం, భూత భవ్యాధిపతి విష్ణూ!'
ఆయుధం దేహి భగవాన్ త్వామహం శరణం గతః
'దయచేసి నాకు ఆయుధాన్ని ఇవ్వు ప్రభూ; నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను.'
ప్రార్థయస్వాయుధం వహ్నిం స తే దాస్యత్యసంశయమ్
'అగ్నిదేవుని దగ్గర ఆయుధం కోరుకో; ఆయన ఖచ్చితంగా నీకు ఇస్తాడు.'
శరణం పావకమగాదిదం చోవాచ నారద
అతడు అగ్నిని ఆశ్రయంగా తీసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో నారదుడు ఇలా అన్నాడు.
ఏష చాహూయతే జమ్భస్తస్మాద్దేహ్యాయుధం మమ
'ఇప్పుడు జంభుడు పిలవబడుతున్నాడు; అందుకే నాకు ఆయుధం ఇవ్వు.'
యత్త్వం దర్ప పరిత్యజ్య మామేవ శరణం గతః
'నీవు అహంకారం వదిలి నన్నే ఆశ్రయించావు కాబట్టి—'
ప్రాదాదిన్ద్రాయ భగవాన్ రోచమానో దివం గతః
ప్రభువు ప్రకాశిస్తూ ఇంద్రునికి ఆయుధాన్ని ఇచ్చి, ఆకాశానికి వెళ్లిపోయాడు.
ప్రత్యుద్యయౌ తదా జమ్భం హన్తుకామో ఽరిమర్దనః
ఆపదశత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, జంభుడిని సంహరించేందుకు ముందుకు వెళ్లాడు.
క్రోధం చక్రే తదా జమ్భ నిజఘాన గజాధిపమ్
ఆ సమయంలో జంభుడు కోపంతో గజాధిపతిని కొట్టి పడగొట్టాడు.
నిపపాత యథా శైలః శక్రవజ్రహతః పురా
ఇంద్రుని వజ్రాయుధం తగిలిన పర్వతంలా అతడు కూలిపోయాడు.
త్యక్త్వైవ మన్దరగిరిం పపాత వసుధాతలే
మందర పర్వతాన్ని వదిలేసి, భూమిపై పడిపోయాడు.
మా మా శక్ర పతస్వాద్య భూతలే తిష్ఠ వాసవ
'ఓ శక్రా, పడిపోవద్దు! ఈ రోజు భూమిపై ఉండు, వాసవా.'
ప్రాహ చైతాన్ కథం యోత్స్యే అపత్రః శత్రుభిః సహః
అతడు వారిని అడిగాడు: 'రెక్కలు లేకుండా శత్రువులతో ఎలా యుద్ధం చేయగలను?'
యుధ్యస్వ త్వం సమారుహ్యప్రేషయిష్యామ యదా రథమ్
'యుద్ధం చేయు! రథంపై ఎక్కు; సిద్ధమైనప్పుడు మేము నీకు పంపిస్తాం.'
వానరధ్వజసంయుక్తం హరిభిర్హరిభిర్యుతమ్
కొండమంచి జెండాతో అలంకరించబడిన ఆ రథం చుట్టూ అన్ని వైపులా వానరులు చేరి ఉన్నారు.
శక్రాయ ప్రేషయామాసుర్విశ్వావసుపురోగమాః
విశ్వావసు ముందుండి, వారు ఇంద్రునికి దూతలను పంపారు.
ప్రాహ యోత్స్యే కథం యుద్ధే సంయమిష్యే కథం హయాన్
అతడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను యుద్ధంలో ఎలా పోరాడాలి? గుర్రాలను ఎలా అదుపులో పెట్టాలి?'
తతో ఽహం ఘాతయే శత్రూన్ నాన్యథేతి కథఞ్చన
'అప్పుడు నేను శత్రువులను నాశనం చేస్తాను — ఇంకో మార్గం లేదు, ఏ విధంగా అయినా.'
విద్యతే స్వయమేవాశ్వాంస్త్వం సంయన్తుమిహార్హసి
'ఇక్కడే గుర్రాలు ఉన్నాయి; నువ్వే వాటిని అదుపు చేయాలి.'
క్షమాతలం నిపపాతైవ పరిభ్రష్టస్రగమ్బరః
అతడు నేలపై పడిపోయాడు, అతని హారమూ వస్త్రమూ జారిపోయాయి.
పతమానం సహస్రాక్షం దృష్ట్వా భూః సమకమ్పత
ఇంద్రుడు పడిపోతున్న దృశ్యాన్ని చూసి భూమి కంపించిపోయింది.
భార్యాబ్రవీత్ ప్రభో బాలం బహిః కురు యథాసుఖమ్
అతని భార్య ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ, మీరు బిడ్డను బయటకు తీసుకెళ్లండి, మీకు అనుకూలంగా.'
సా చాహ శ్రూయతాం నాథ దైవజ్ఞపరిభాషితమ్
ఆమె మళ్లీ ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ, జ్యోతిష్కుడు చెప్పింది వినండి.'
యద్బాహ్యతో మునిశ్రేష్ఠ తద్ భవేద్ ద్విగుణం మునే
'మహర్షీ, బయట ఉన్నదంతా రెండింతలు అవుతుంది, మునీశ్వరా.'
నిరాశఙ్కో బహిః శీఘ్రం ప్రాక్షిపత్ క్ష్మాతలే ద్విజః
ఏ సందేహం లేకుండా ఆ బ్రాహ్మణుడు వెంటనే బిడ్డను నేలపైకి విసిరేశాడు.
నివారితో గతా వేలా అర్ద్ధూహానిర్భవిష్యతి
నిర్దిష్టమైన సమయం దాటి పోయింది; ఇప్పుడు సగం నష్టం మాత్రమే జరుగుతుంది.