అన్ధకే పురాయాతే స్వబలం మునిసత్తమ
ఓ మునిశ్రేష్ఠా! అంధకుడు తన సైన్యంతో నగరంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు...
తతో ఽమరగణశ్రేష్ఠో విష్ణుశ్చక్రగదాధరః
అప్పుడే అమరగణాలలో శ్రేష్ఠుడైన, చక్రగదాధారి విష్ణువు,
శార్ఙ్గచాపచ్యుతైర్బాణైః సంస్యూతా దానవర్షభాః
శారంగధనుస్సు నుండి విడిచిన బాణాలతో, దానవులలో శ్రేష్ఠులను ఛిద్రం చేశాడు.
గదయా కాంశ్చిదవధీత్ చక్రేణాన్యాన్ జనార్దనః
కొంతమందిని గదతో కొట్టి, మరికొంతమందిని చక్రంతో జనార్దనుడు సంహరించాడు.
హలేనాకృష్య చైవాన్యాన్ ము సలేన వ్యచూర్ణయత్
కొంతమందిని హలంతో దగ్గరకు లాగి, మరికొంతమందిని ముసలతో నూరిపారేశాడు.
స చాదిపురుషో ధాతా పురాణాః ప్రపితామహః
ఆ ఆదిపురుషుడు, సృష్టికర్త, పురాతనమైన ప్రపితామహుడు,
సంస్పృష్టా బ్రహ్మతోయేన సర్వతీర్థమయేన హి
అన్ని తీర్థాల స్వరూపమైన బ్రహ్మ జలంతో తడవబడినవాడు,
దానవాస్తేన తోయేన సంస్పృష్టాశ్చాఘహారిణా
ఆ పాపహారిణి జలంతో తడవబడిన దానవులు,
దృష్ట్వా బ్రహ్మహరీ యుద్ధే ఘాతయన్తౌ మహాసురాన్
బ్రహ్మను సంహరించేవాడు యుద్ధంలో మహాసురులను సంహరిస్తున్నాడని చూసి,
తమాపతన్తం సంప్రేక్ష్య బలో దానవసత్తమః
అతడు దూసుకొస్తున్నాడని చూసి, దానవులలో శ్రేష్ఠుడైన బలుడు,
బలవాన్ దానవపతిరజేయో దేవదానవై
బలవంతుడైన దానువు కుమారుడు దేవతలు, దానవులు ఎవ్వరూ ఓడించలేని వాడు.
వజ్రం పరిభ్రామ్య బలస్య మూర్ధ్ని చిక్షేప హే మూఢ హతో ఽస్యుదీర్య
వజ్రాయుధాన్ని గిరికించి బలుడి తలపై విసిరాడు, 'ఓ మూర్ఖా, నీవు చనిపోయావు!' అన్నాడు. కానీ అది విరిగిపోయింది.
బలో ఽద్రవద్ దేవపతిశ్చ భీతః పరాఙ్ముఖో ఽభృత్ సమరాన్మహర్షే
బలుడు పారిపోయాడు. దేవేంద్రుడు భయపడి, యుద్ధాన్ని వదిలి వెనక్కు తిరిగి వెళ్లిపోయాడు, మహర్షీ!
తిష్ఠస్వ రాజాసి చరాచరస్య న రాజధర్మే గదితం పలాయనమ్
'నిల్చు! నీవు చరాచర జగత్తుకు రాజవు. రాజధర్మంలో పారిపోవడం చెప్పలేదు.'
ఉపేత్యాహ శ్రూయతాం వాక్యమీశ త్వం మే నాథో భూతభవ్యేశ విష్ణో
వద్దకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు: 'నా మాట విను ప్రభూ! నీవే నాకు ఆశ్రయం, భూత భవ్యాధిపతి విష్ణూ!'
ఆయుధం దేహి భగవాన్ త్వామహం శరణం గతః
'దయచేసి నాకు ఆయుధాన్ని ఇవ్వు ప్రభూ; నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను.'
ప్రార్థయస్వాయుధం వహ్నిం స తే దాస్యత్యసంశయమ్
'అగ్నిదేవుని దగ్గర ఆయుధం కోరుకో; ఆయన ఖచ్చితంగా నీకు ఇస్తాడు.'
శరణం పావకమగాదిదం చోవాచ నారద
అతడు అగ్నిని ఆశ్రయంగా తీసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో నారదుడు ఇలా అన్నాడు.
ఏష చాహూయతే జమ్భస్తస్మాద్దేహ్యాయుధం మమ
'ఇప్పుడు జంభుడు పిలవబడుతున్నాడు; అందుకే నాకు ఆయుధం ఇవ్వు.'
యత్త్వం దర్ప పరిత్యజ్య మామేవ శరణం గతః
'నీవు అహంకారం వదిలి నన్నే ఆశ్రయించావు కాబట్టి—'
ప్రాదాదిన్ద్రాయ భగవాన్ రోచమానో దివం గతః
ప్రభువు ప్రకాశిస్తూ ఇంద్రునికి ఆయుధాన్ని ఇచ్చి, ఆకాశానికి వెళ్లిపోయాడు.
ప్రత్యుద్యయౌ తదా జమ్భం హన్తుకామో ఽరిమర్దనః
ఆపదశత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, జంభుడిని సంహరించేందుకు ముందుకు వెళ్లాడు.
క్రోధం చక్రే తదా జమ్భ నిజఘాన గజాధిపమ్
ఆ సమయంలో జంభుడు కోపంతో గజాధిపతిని కొట్టి పడగొట్టాడు.
నిపపాత యథా శైలః శక్రవజ్రహతః పురా
ఇంద్రుని వజ్రాయుధం తగిలిన పర్వతంలా అతడు కూలిపోయాడు.
త్యక్త్వైవ మన్దరగిరిం పపాత వసుధాతలే
మందర పర్వతాన్ని వదిలేసి, భూమిపై పడిపోయాడు.
మా మా శక్ర పతస్వాద్య భూతలే తిష్ఠ వాసవ
'ఓ శక్రా, పడిపోవద్దు! ఈ రోజు భూమిపై ఉండు, వాసవా.'
ప్రాహ చైతాన్ కథం యోత్స్యే అపత్రః శత్రుభిః సహః
అతడు వారిని అడిగాడు: 'రెక్కలు లేకుండా శత్రువులతో ఎలా యుద్ధం చేయగలను?'
యుధ్యస్వ త్వం సమారుహ్యప్రేషయిష్యామ యదా రథమ్
'యుద్ధం చేయు! రథంపై ఎక్కు; సిద్ధమైనప్పుడు మేము నీకు పంపిస్తాం.'
వానరధ్వజసంయుక్తం హరిభిర్హరిభిర్యుతమ్
కొండమంచి జెండాతో అలంకరించబడిన ఆ రథం చుట్టూ అన్ని వైపులా వానరులు చేరి ఉన్నారు.
శక్రాయ ప్రేషయామాసుర్విశ్వావసుపురోగమాః
విశ్వావసు ముందుండి, వారు ఇంద్రునికి దూతలను పంపారు.