మమ పుత్రస్త్వయోద్బద్ధో జటాసు వటపాదపే
మీ వల్ల నా కుమారుడు వటవృక్షపు వేర్లలో కట్టబడ్డాడు.
తదనేన నరేన్ద్రేణ త్రిధా కృత్వా తు శాఖినః
ఆ తరువాత ఈ రాజు ఆ చెట్టు కొమ్మలను మూడుగా విభజించాడు.
దశవర్షశతాన్యస్య శాఖాం వై వహతో ఽగమన్
పది పదుల సంవత్సరాలు అతడు ఆ కొమ్మను మోసినా, కదలలేకపోయాడు.
స ఋషేర్వాక్యమాకర్ణ్య కపిర్జాబాలినో జటాః
మహర్షి మాటలు విని, వానరుడు జాబాలినిపుత్రుని జటలను విడిచిపెట్టాడు.
తతః ప్రీతో మునిశ్రేష్ఠో వరదోభూదృతధ్జః
అంతట ఆనందించిన ఋషిశ్రేష్ఠుడు ఋతధ్వజుడు వరదాతగా మారాడు.
ఋతధ్వజవచః శ్రుత్వా ఇమం వరమయాచత
ఋతధ్వజుని మాటలు విని, అతడు ఈ వరాన్ని కోరాడు:
బ్రహ్మన్ భవాన్వరం మహ్యం యది దాతుమిహేచ్ఛతి
ఓ బ్రాహ్మణా, మీరు నాకు వరం ఇవ్వాలని కోరుకుంటే,
చిత్రాఙ్గదాయాః పితరం మాం త్వష్టారం తపోధన
ఓ తపోధనా, త్వష్టృ కుమార్తె చిత్రాంగదకు నన్ను తండ్రిగా చేయండి.
సుబహూని చ పాపాని మయా యాని కృతాని హి
చాలా పాపాలు కూడా నేను చేసాను.
తతో ఋథధ్వజః ప్రాహ శాపస్యాన్తో భవిష్యతి
అప్పుడు ఋతధ్వజుడు, శాపానికి అంతం కలుగుతుందని చెప్పాడు.
ఇత్యేవముక్తాః సంహృష్టః స తదా కపికుఞ్జరః
అలా పలికిన వెంటనే, ఆ కపికుంజరుడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు.
తతస్తు సర్వే క్రమాశః స్నాత్వార్ఽచ్య పితృదేవతాః
తర్వాత అందరూ క్రమంగా స్నానం చేసి, పితృదేవతలను పూజించారు.
తామన్వేవ మహావేగః స కపిః ప్లవతాం వరః
ఆ వేగవంతుడైన, ఎక్కే వారిలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ కపి ఆమెను దగ్గరగా అనుసరించాడు.
సాపి తం బలినాం శ్రేష్ఠం దృష్ట్వైవ కపికుఞ్జరమ్
ఆమె, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ కపికుంజరుణ్ణి చూసిన వెంటనే—
తతో ఽను పర్వతశ్రేష్ఠే ఖ్యాతే కోలాహలే కపిః
తర్వాత, ప్రసిద్ధమైన కోలాహలంతో ఉన్న ఆ పర్వతశిఖరంపై ఆ కపి—
ఏవం రమన్తౌ సుచిరం సంప్రాప్తౌ విన్ధ్యపర్వతమ్
ఇలా, ఇద్దరూ చాలా కాలం ఆనందంగా గడిపి, వింధ్యపర్వతాన్ని చేరుకున్నారు.
మఘ్యాహ్నమయే ప్రీతాః సప్తగోదావరం జలమ్
మధ్యాహ్న సమయంలో, సంతోషంతో వారు ఏడు గోదావరి నదుల నీటిని త్రాగారు.
తేషాం సారథయశ్చాశ్వాన్ స్నాత్వా పీతోదకాప్లుతాన్
వారి రథసారథులు, నీటిలో మునిగి తాగిన గుర్రాలను స్నానం చేయించారు.
శాఢ్వలాఢ్యేషు దేశేషు ముహుర్త్తాదేవ వాజినః
ఆ పచ్చికతో నిండిన ప్రాంతాల్లో, కొంతసేపటి తర్వాత గుర్రాలు—
తురఙ్గఖురనిర్ఘోషం శ్రుత్వా తా యోషితాం వరాః
గుర్రాల కాళ్ల మోత వినగానే, ఆ ఉత్తమ స్త్రీలు—
ఆరుహ్య బలభీం తాస్తు సముదైక్షన్త సర్వశః
బలమైన ప్రాకారంపైకి ఎక్కి, అందరూ కలిసి బయటను చూశారు.
సురథం హసతీ ప్రాహ సంరోహత్పులకా సఖీమ్
సురథ, నవ్వుతూ, ఆనందంతో ఒళ్లు గుబురుగా తన స్నేహితురాలితో మాట్లాడింది.
స ఏవ నూనం నరదేవసూనుర్వృతో మయా పూర్వతరం పతిర్యః
నిజంగా, నేను ముందుగా వరించుకున్న రాజకుమారుడే అతడు.
స ఏష నూనం తపతాం వరిష్ఠో ఋతధ్వజో నాత్ర విచారమస్తి
అతడే బాధపడేవారిలో శ్రేష్ఠుడు, ఋతధ్వజుడు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏషో ఽపరో ఽస్యైవ సుతో జావాలిర్నాత్ర సంశయః
ఇతడు ఇంకొకరు, ఇతనికే కుమారుడు, జావాలి; ఇందులో సందేహమే లేదు.
సమాసతాగ్రతః శంభోర్గాయన్త్యో గీతికాం శుభామ్
శంభువు ఎదుట కూర్చొని, వారు శుభమైన పాట పాడారు.
ద్రష్టుం త్రైలోక్యకర్తారం త్ర్యమ్బకం హాటకేశ్వరమ్
మూడు లోకాలను సృష్టించిన త్రయంబకుడు, హాటకేశ్వరుని దర్శించేందుకు—
స్థితాస్తు పురతస్తస్య గాయన్త్యో గేయముత్తమమ్
అతని ముందే నిలబడి, వారు అతి ఉత్తమమైన గీతాన్ని పాడారు.
దృష్ట్వా హృషితచిత్తస్తు సంరోహత్పులకో బభౌ
అది చూసి అతని మనసు ఆనందంతో నిండిపోయింది. ఆనందంలో అతని శరీరం రోమాలు నిక్కబొడుచుకుని మెరిసిపోయింది.
ప్రత్యభిజ్ఞాయ యోగాత్మా బభౌ ముదితమానసః
ఆ యోగాత్ముడు అతన్ని గుర్తించి, హర్షంతో కూడిన మనసుతో ప్రకాశించాడు.